İmam Buhârî Külliyesi nedir?
İmam Buhârî Külliyesi, hadis âlimi Muhammed b. İsmâil el-Buhârî'nin 870'te defnedildiği Hartenk (Hartang) köyünde, Semerkant'ın yaklaşık 25 km kuzeyindedir. Kabrin çevresine 1998'de türbe, cami ve yardımcı binalardan oluşan bir külliye yapıldı; külliye 2026'da büyük ölçüde genişletildi.
Neden önemli?
İmam Buhârî, Sünnî gelenekte Kur'an'dan sonra en sahih kitap kabul edilen hadis mecmuası Sahîh-i Buhârî'nin müellifidir. TDV'ye göre Buhara valisi tarafından şehirden sürülmüş, Semerkant'a giderken Hartenk'teki akrabalarının yanında hastalanmış, 870 Ramazan Bayramı gecesi vefat etmiş ve ertesi gün (1 Eylül 870) orada defnedilmiştir.
Özbekistan resmî turizm portalına göre yüzyıllarca bakımsız kalan kabir, bağımsızlık sonrasında 1225. doğum yıl dönümü (hicrî takvime göre) vesilesiyle 1998'de yeniden düzenlendi. 2026'da tamamlanan yenileme ile külliye 45 hektarlık bir alana yayıldı; 10.000 kişilik cami, dokuz bölümlü bir müze, 75 metrelik dört minare ve konaklama tesisleri eklendi. Portal, kapasitenin günde 12.000 ziyaretçiden 65.000'e çıktığını bildirir.
Tarihi
810 (h. 194)
İmam Buhârî Buhara'da doğar.
1 Eylül 870 (h. 256)
Hartenk'te vefat eder ve orada defnedilir.
1997–1998
Doğumunun 1225. yıl dönümü için kabrin çevresinde türbe, cami ve yardımcı binalardan oluşan külliye inşa edilir.
2008
Külliyenin yanında İmam Buhârî Uluslararası Merkezi kurulur.
Mart 2026
Genişletilen külliye; 45 hektarlık alanı, 10.000 kişilik camisi, müzesi ve konaklama tesisleriyle ziyarete açılır.
İslami önemi
Külliye, Orta Asya'nın en çok ziyaret edilen kabirlerinden biridir. Türbenin içinde İmam Buhârî'nin kabri mermer bir sandukayla işaretlenmiştir.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Külliye Semerkant merkezinden karayoluyla yaklaşık 25 km uzaktadır; taksi veya tur aracıyla gidilir.
Ziyaret adabı
- Özbekistan resmî turizm portalı, dinî mekânları ziyaret eden kadınların omuz, sırt ve bacaklarını örtmesini önerir. Camilerde erkeklerin de uzun kıyafet tercih etmesi uygun olur.
- Türbede sessiz olunur; kabir ziyaretinde Diyanet'in ziyaret adabına ilişkin açıklamaları esas alınabilir.
Konum ve yakındaki yerler
39.81510, 66.94440 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
Arkeolojik AlanSemerkant16 km
Afrasiyab Ören Yeri
Afrasiyab, MÖ 7. yüzyılda kurulan ve 1220'de Moğollarca yıkılan eski Semerkant'ın kalıntılarının bulunduğu, müzesiyle birlikte gezilen ören yeridir.
Bilim MirasıSemerkant16 km
Uluğ Bey Rasathanesi
Uluğ Bey Rasathanesi, 1420'lerde Semerkant'ta kurulan ve Zîc-i Uluğ Bey'deki yıldız kataloğunun hazırlandığı ortaçağın en önemli gözlemevlerinden biridir.
TürbeSemerkant17 km
Şâh-ı Zinde
Şâh-ı Zinde, Afrasiyab'ın yamacında Kusem b. Abbas'a nispet edilen türbenin çevresinde 11.–19. yüzyıllarda oluşan çinili türbeler sokağıdır.
CamiSemerkant17 km
Bibi Hanım Camii
Bibi Hanım Camii, Timur'un Hindistan seferi dönüşü 1399'da başlattığı, 167 × 109 metrelik ölçüleriyle Orta Asya'nın en büyük camilerinden olan cuma camisidir.
MedreseSemerkant18 km
Tillakârî Medresesi
Registan'ın kuzey yakasını kapatan Tillakârî Medresesi, 1646–1660'ta Timurlu tarzında inşa edilen ve meydanı tamamlayan üçüncü medresedir.
MedreseSemerkant18 km
Şirdar Medresesi
Registan'daki Şirdar Medresesi, 1619–1636'da Uluğ Bey Medresesi örnek alınarak yapılan ve taç kapısındaki kaplan-güneş panosuyla tanınan medresedir.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 5 gün (Şehrisebz'siz 4 gün)
Semerkant · Şehrisebz · Buhara
Semerkant–Buhara İslam Medeniyeti Rotası
Beş günde Semerkant, Şehrisebz ve Buhara: Timurlu anıtları, İmam Buhârî ve Mâtürîdî türbeleri, Sâmânî ve Karahanlı yapıları, Bahâeddîn Nakşibend Külliyesi.
- Durak
- 23
- Mesafe
- ~356 km
- Ulaşım
- Şehir içinde yürüyüş ve taksi; Semerkant–Şehrisebz ve Semerkant–Buhara arasında karayolu veya tren (güncel sefer bilgisini resmî kaynaklardan kontrol edin)
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Buhârî, Muhammed b. İsmâil (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Imam al-Bukhari Mausoleum (Uzbekistan Travel)
Özbekistan Ulusal Turizm Bilgi Merkezi — Uzbekistan Travel · Resmî turizm kurumu · İngilizce · uzbekistan.travel · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3Renovated Imam Bukhari complex is emerging as a major destination for pilgrims and tourists (Uzbekistan Travel)
Özbekistan Ulusal Turizm Bilgi Merkezi — Uzbekistan Travel · Resmî turizm kurumu · İngilizce · uzbekistan.travel · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Alaexis · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Semerkant'ta keşfetmeye devam edin
TürbeSemerkant
Gûr-i Emîr Türbesi
Gûr-i Emîr, Timur'un ve Timurlu hanedanının önde gelen üyelerinin Semerkant'taki türbesi; yivli mavi kubbesiyle şehrin simgelerindendir.
MeydanSemerkant
Registan Meydanı
Semerkant'ın kalbindeki Registan, Uluğ Bey (1417–1420), Şirdar ve Tillakârî medreselerinin çevrelediği ve şehrin simgesi olan tarihî meydandır.
MedreseSemerkant
Uluğ Bey Medresesi
Registan'daki Uluğ Bey Medresesi, 1417–1420'de Timur'un torunu Uluğ Bey'in yaptırdığı, dinî ilimlerle birlikte matematik ve astronominin okutulduğu medresedir.
TürbeSemerkant
İmam Mâtürîdî Türbesi
İmam Mâtürîdî Türbesi, Mâtürîdiyye kelâm ekolünün kurucusunun Semerkant'taki Çâkerdîze mezarlığında bulunan kabri üzerine 2000'de yapılan türbedir.