Afrasiyab Ören Yeri nedir?
Afrasiyab, Semerkant'ın kuzeydoğusunda, eski şehrin 1220'deki Moğol tahribatına kadar bulunduğu tepedir. Kazılarda kale, surlar, 7. yüzyıla ait duvar resimli bir saray ve 8.–12. yüzyıllara tarihlenen büyük bir caminin kalıntıları ortaya çıkarılmıştır.
Neden önemli?
UNESCO'ya göre Afrasiyab, Semerkant'ın üç tarihî katmanından en eskisidir ve arkeolojik koruma alanı olarak korunur. Kuteybe b. Müslim'in 711'de şehri fethettikten sonra yaptırdığı ilk cami ve Sâmânî dönemi şehri bu tepe üzerindeydi.
UNESCO'ya göre kazılarda ortaya çıkarılan ve 7. yüzyılda yapılan hükümdar sarayı önemli duvar resimleri barındırır. Şâh-ı Zinde de bu tepenin güney yamacında yer alır.
Tarihi
MÖ 7. yüzyıl
Semerkant'ın ilk yerleşimi olarak kurulur (UNESCO).
711
Kuteybe b. Müslim şehri kesin olarak fetheder ve bir cami yaptırır.
8.–12. yüzyıl
Büyük cami kullanımda kalır; şehir Sâmânî ve Karahanlı dönemlerinde gelişir.
1220
Cengiz Han şehri tahrip eder; yeni Semerkant daha güneyde kurulur.
Konum ve yakındaki yerler
39.67130, 66.98770 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
TürbeSemerkant950 m
Şâh-ı Zinde
Şâh-ı Zinde, Afrasiyab'ın yamacında Kusem b. Abbas'a nispet edilen türbenin çevresinde 11.–19. yüzyıllarda oluşan çinili türbeler sokağıdır.
CamiSemerkant1,4 km
Bibi Hanım Camii
Bibi Hanım Camii, Timur'un Hindistan seferi dönüşü 1399'da başlattığı, 167 × 109 metrelik ölçüleriyle Orta Asya'nın en büyük camilerinden olan cuma camisidir.
Bilim MirasıSemerkant1,6 km
Uluğ Bey Rasathanesi
Uluğ Bey Rasathanesi, 1420'lerde Semerkant'ta kurulan ve Zîc-i Uluğ Bey'deki yıldız kataloğunun hazırlandığı ortaçağın en önemli gözlemevlerinden biridir.
TürbeSemerkant1,9 km
İmam Mâtürîdî Türbesi
İmam Mâtürîdî Türbesi, Mâtürîdiyye kelâm ekolünün kurucusunun Semerkant'taki Çâkerdîze mezarlığında bulunan kabri üzerine 2000'de yapılan türbedir.
MedreseSemerkant2,0 km
Tillakârî Medresesi
Registan'ın kuzey yakasını kapatan Tillakârî Medresesi, 1646–1660'ta Timurlu tarzında inşa edilen ve meydanı tamamlayan üçüncü medresedir.
MedreseSemerkant2,1 km
Şirdar Medresesi
Registan'daki Şirdar Medresesi, 1619–1636'da Uluğ Bey Medresesi örnek alınarak yapılan ve taç kapısındaki kaplan-güneş panosuyla tanınan medresedir.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 5 gün (Şehrisebz'siz 4 gün)
Semerkant · Şehrisebz · Buhara
Semerkant–Buhara İslam Medeniyeti Rotası
Beş günde Semerkant, Şehrisebz ve Buhara: Timurlu anıtları, İmam Buhârî ve Mâtürîdî türbeleri, Sâmânî ve Karahanlı yapıları, Bahâeddîn Nakşibend Külliyesi.
- Durak
- 23
- Mesafe
- ~356 km
- Ulaşım
- Şehir içinde yürüyüş ve taksi; Semerkant–Şehrisebz ve Semerkant–Buhara arasında karayolu veya tren (güncel sefer bilgisini resmî kaynaklardan kontrol edin)
- 1 gün
Semerkant
Semerkant'ta 1 Gün
Semerkant'ta bir günde Gûr-i Emîr, Registan, İmam Mâtürîdî Türbesi, Bibi Hanım Camii, Şâh-ı Zinde, Afrasiyab ve Uluğ Bey Rasathanesi.
- Durak
- 7
- Mesafe
- ~6,0 km
- Ulaşım
- Yürüyüş + taksi
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Samarkand – Crossroad of Cultures (UNESCO Dünya Mirası Merkezi)
UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 2Semerkant (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Ancient Settlement Afrasiab (Uzbekistan Travel)
Özbekistan Ulusal Turizm Bilgi Merkezi — Uzbekistan Travel · Resmî turizm kurumu · İngilizce · uzbekistan.travel · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Nassima Chahboun · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Semerkant'ta keşfetmeye devam edin
TürbeSemerkant
Gûr-i Emîr Türbesi
Gûr-i Emîr, Timur'un ve Timurlu hanedanının önde gelen üyelerinin Semerkant'taki türbesi; yivli mavi kubbesiyle şehrin simgelerindendir.
TürbeSemerkant
İmam Buhârî Külliyesi
İmam Buhârî Külliyesi, Sahîh-i Buhârî müellifinin Semerkant yakınındaki Hartenk köyündeki kabri çevresinde kurulan, 2026'da genişletilen ziyaret merkezidir.
MeydanSemerkant
Registan Meydanı
Semerkant'ın kalbindeki Registan, Uluğ Bey (1417–1420), Şirdar ve Tillakârî medreselerinin çevrelediği ve şehrin simgesi olan tarihî meydandır.
MedreseSemerkant
Uluğ Bey Medresesi
Registan'daki Uluğ Bey Medresesi, 1417–1420'de Timur'un torunu Uluğ Bey'in yaptırdığı, dinî ilimlerle birlikte matematik ve astronominin okutulduğu medresedir.