Kahire

Kahire, Mısır'ın başkenti ve İslam dünyasının en eski şehir dokularından birini koruyan metropoldür. Bugünkü şehir, İslam fethinden sonra kurulan dört başkenti içinde barındırır: 641–642'de Amr b. Âs'ın kurduğu Fustat, 750'de Abbâsîlerin kurduğu el-Asker, 868'den sonra Ahmed b. Tolun'un inşa ettirdiği Katâi' ve 969'da Fâtımî kumandanı Cevher es-Sıkıllî'nin temelini attığı Kahire.

Fâtımî döneminde surlarla çevrili bir saray şehri olarak kurulan Kahire, Eyyûbîler döneminde Mukattam eteklerindeki kaleyle genişledi. Memlükler (1250–1517) şehri sur dışına taşırdı; Kalavun, Sultan Hasan, Berkuk ve Kansu Gavri gibi sultanların külliyeleri bugün de silueti belirler. 1517'den sonra Osmanlı idaresinde eski yapılar onarılarak kullanılmaya devam etti, 19. yüzyılda Mehmed Ali Paşa'nın kaledeki camisi gibi yeni simgeler eklendi.

Ziyaretçiler için tarihî merkez iki bölgede toplanır: kuzeyde Bâbüzzüveyle ile Bâbülfütûh arasında uzanan Muiz Caddesi, Ezher ve Hüseyin camileri ile Hân el-Halîlî çarşısı; güneyde Kahire Kalesi, Sultan Hasan ve Rifâî camileri ile İbn Tolun Camii. Amr b. Âs Camii Eski Kahire'de (Fustat), İmam Şâfiî Türbesi ise güneydeki Karâfe mezarlığındadır. Tarihi Kahire 1979'da UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı.

UNESCO, Tarihi Kahire'yi dünyanın en eski İslam şehirlerinden biri olarak tanımlar ve şehrin 14. yüzyılda altın çağını yaşadığını vurgular. Fâtımî, Eyyûbî, Memlük ve Osmanlı dönemlerine ait cami, medrese, türbe, han ve sebillerin bu yoğunlukta bir arada korunması, Kahire'yi İslam mimarisi tarihi için kaynak niteliğinde bir şehir yapar.

Kahire aynı zamanda bir ilim şehridir: 970'lerde kurulan Ezher yüzyıllar boyunca İslam dünyasının dört bir yanından öğrenci çekmiş, İmam Şâfiî ömrünün son yıllarını burada geçirmiş ve Karâfe'de defnedilmiştir. Hz. Hüseyin ve Hz. Zeyneb adlarını taşıyan meşhedler de şehrin dinî hayatının merkezinde yer alır.