Kudüs Surları nedir?
Kudüs Surları, eski şehri bütünüyle çevreleyen ve bugün ayakta olan Osmanlı dönemi sur sistemidir. Kanûnî Sultan Süleyman döneminde beş yılda tamamlanan surların uzunluğu 3 km'yi, yüksekliği 12 m'yi aşar.
Neden önemli?
Surlar, Osmanlıların Kudüs'e verdiği önemin en görünür eseridir ve şehrin tarihî dokusunun sınırını çizer. UNESCO'nun 1981'de listeye aldığı alan “Kudüs Eski Şehri ve Surları” adını taşır.
TDV'ye göre surların 34 kulesi ve yedi kapısı vardır; kapıların altısında yapım tarihini gösteren kitâbeler bulunur. Kanûnî aynı dönemde şehre su getiren kanalları onarttı ve beşi sur içinde olmak üzere altı çeşme yaptırdı.
Tarihi
1516
Kudüs Osmanlı idaresine girdi.
1536–1540
Kanûnî Sultan Süleyman döneminde surlar yeniden inşa edildi.
1981
Eski şehir ve surları UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı.
Konum ve yakındaki yerler
31.77470, 35.22780 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
CamiKudüs400 m
Hz. Ömer Mescidi (Kudüs)
Kıyâme Kilisesi'nin güney avlusunun karşısında, Hz. Ömer'in kilise dışında namaz kıldığı rivayet edilen yerde Eyyûbî döneminde yapılan küçük cami.
Arkeolojik AlanKudüs650 m
Burak Duvarı
Harem-i Şerif'in batı istinat duvarının bir bölümü; Müslümanlarca Burak'la ilişkilendirilir, Yahudiler için en kutsal ibadet yeridir.
Sebil ve ÇeşmeKudüs700 m
Kayıtbay Sebili
Memlük Sultanı Kayıtbay'ın Harem-i Şerif'in batı kesiminde yeniden yaptırdığı, oymalı taş kubbesiyle Kahire dışındaki Memlük mimarisinin seçkin örneği sebil.
CamiKudüs800 m
Kıble Mescidi
Harem-i Şerif'in güneyindeki gri kubbeli ana cami; Emevîler döneminde yapıldı, bugünkü planı büyük ölçüde 1034 depremi sonrası Fâtımî onarımına dayanır.
MescitKudüs800 m
Kubbetü's-Sahra
Emevî Halifesi Abdülmelik'in 691'de tamamlattığı, Sahre denilen kutsal kayayı örten sekizgen yapı; İslam mimarisinin ayakta kalan en eski anıtlarından.
Kale ve SurKudüs800 m
Şam Kapısı (Kudüs)
Kudüs surlarının kuzeyindeki en işlek ve süslü kapı; bugünkü yapı Kanûnî dönemine aittir, altında Roma dönemi kapısının kalıntıları görülür.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Kudüs — TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Old City of Jerusalem and its Walls — UNESCO World Heritage Centre
UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: איתן פרמן 13:56, 4 December 2006 (UTC) · Public domain · Wikimedia Commons
Kudüs'te keşfetmeye devam edin
Kutsal AlanKudüs
Mescid-i Aksa (Harem-i Şerif)
Kudüs'te Kubbetü's-Sahra ve Kıble Mescidi'ni içine alan, Kur'an'da İsrâ hadisesiyle anılan ve Müslümanların ilk kıblesi olan surlu kutsal alan.
MezarlıkKudüs
Bâbürrahme Mezarlığı
Harem-i Şerif'in doğu suru boyunca uzanan tarihî Müslüman mezarlığı; Şeddâd b. Evs ve Ubâde b. Sâmit gibi sahabilerin kabirleri burada gösterilir.
MescitKudüs
Mervânî Mescidi
Harem-i Şerif'in güneydoğusundaki yeraltı tonozlu salon; halk arasında “Süleyman'ın ahırları” diye bilinir, 1996'dan beri namazgâh olarak kullanılır.
Minare ve AnıtKudüs
Kubbetü's-Silsile
Kubbetü's-Sahra'nın hemen doğusunda, Emevî döneminde 691–692'de yapıldığı kabul edilen yanları açık kubbe; Harem-i Şerif'in en eski yapılarından.