Bâbürrahme Mezarlığı nedir?
Bâbürrahme Mezarlığı, Harem-i Şerif'in doğu duvarı ile Kidron Vadisi arasındaki yamaçta uzanan Müslüman mezarlığıdır. Adını surdaki Rahmet Kapısı'ndan (Bâbürrahme) alır ve MWNF'ye göre İslam fetihlerinin ilk yıllarından beri defin yeri olarak kullanılır.
Neden önemli?
Mezarlık, Kudüs'e yerleşen ilk Müslüman kuşaklarla ilişkilidir. TDV İslâm Ansiklopedisi bazı sahabilerin Kudüs'te medfun olduğunu belirtir; Şeddâd b. Evs'in kabrinin de Mescid-i Aksâ yakınında pek çok sahabinin bulunduğu kabristanda olduğunu kaydeder.
Tarihi
7. yüzyıl
Fetihten sonra Harem'in doğu yamacı Müslüman mezarlığı olarak kullanılmaya başlandı.
678 (h. 58)
Şeddâd b. Evs Filistin'de vefat etti; kabri geleneksel olarak bu mezarlıkta gösterilir.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Geleneksel kabul
Sahabi Şeddâd b. Evs'in kabri bu mezarlıkta gösterilir.[2]
TDV, kabrinin Kudüs'te Mescid-i Aksâ yakınındaki sahabe kabristanında olduğunu belirtir; mezarlık içindeki kesin yeri geleneğe dayanır.
- Kesinliği tartışmalı
Sahabi Ubâde b. Sâmit'in kabri bu mezarlıkta gösterilir.[3,4]
TDV'nin Kudüs maddesi Ubâde'yi Kudüs'te medfun sahabiler arasında sayar; Ubâde maddesi ise 654'te Kudüs'te vefat edip Remle'de defnedildiğini, Kıbrıs, Dımaşk ve Medine'de vefat ettiğine dair rivayetlerin de bulunduğunu kaydeder.
Ziyaret ederken
Ziyaret adabı
- Kabir ziyaretinde sessiz olun, mezar taşlarının üzerine basmayın.
Konum ve yakındaki yerler
31.78003, 35.23803 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
Kutsal AlanKudüs300 m
Mescid-i Aksa (Harem-i Şerif)
Kudüs'te Kubbetü's-Sahra ve Kıble Mescidi'ni içine alan, Kur'an'da İsrâ hadisesiyle anılan ve Müslümanların ilk kıblesi olan surlu kutsal alan.
Minare ve AnıtKudüs300 m
Kubbetü's-Silsile
Kubbetü's-Sahra'nın hemen doğusunda, Emevî döneminde 691–692'de yapıldığı kabul edilen yanları açık kubbe; Harem-i Şerif'in en eski yapılarından.
MescitKudüs350 m
Kubbetü's-Sahra
Emevî Halifesi Abdülmelik'in 691'de tamamlattığı, Sahre denilen kutsal kayayı örten sekizgen yapı; İslam mimarisinin ayakta kalan en eski anıtlarından.
MescitKudüs400 m
Mervânî Mescidi
Harem-i Şerif'in güneydoğusundaki yeraltı tonozlu salon; halk arasında “Süleyman'ın ahırları” diye bilinir, 1996'dan beri namazgâh olarak kullanılır.
Sebil ve ÇeşmeKudüs450 m
Kayıtbay Sebili
Memlük Sultanı Kayıtbay'ın Harem-i Şerif'in batı kesiminde yeniden yaptırdığı, oymalı taş kubbesiyle Kahire dışındaki Memlük mimarisinin seçkin örneği sebil.
CamiKudüs500 m
Kıble Mescidi
Harem-i Şerif'in güneyindeki gri kubbeli ana cami; Emevîler döneminde yapıldı, bugünkü planı büyük ölçüde 1034 depremi sonrası Fâtımî onarımına dayanır.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- Yarım gün – 1 gün
Kudüs
Kudüs Harem-i Şerif Rotası
Şam Kapısı'ndan başlayıp Kubbetü's-Sahra, Kıble Mescidi ve Mervânî Mescidi üzerinden Bâbürrahme Mezarlığı'na uzanan yarım günlük–bir günlük yürüyüş rotası.
- Durak
- 9
- Mesafe
- ~2,1 km
- Ulaşım
- Yürüyüş
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Haram al-Sharif (Noble Sanctuary) — Discover Islamic Art
Museum With No Frontiers (MWNF) · Müze · İngilizce · islamicart.museumwnf.org · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Şeddâd b. Evs — TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Ubâde b. Sâmit — TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 4Kudüs — TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 5İsrail'e ve Filistin'e Yönelik Güvenlik ve Seyahat Duyurusu, 7 Ekim 2023
T.C. Dışişleri Bakanlığı · Resmî kurum · Türkçe · mfa.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Moataz1997 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Kudüs'te keşfetmeye devam edin
Arkeolojik AlanKudüs
Burak Duvarı
Harem-i Şerif'in batı istinat duvarının bir bölümü; Müslümanlarca Burak'la ilişkilendirilir, Yahudiler için en kutsal ibadet yeridir.
Kale ve SurKudüs
Kudüs Surları
Kanûnî Sultan Süleyman'ın 1536–1540'ta yaptırdığı, eski Kudüs'ü çevreleyen 3 km'yi aşkın, 34 kuleli ve yedi kapılı Osmanlı surları.
CamiKudüs
Hz. Ömer Mescidi (Kudüs)
Kıyâme Kilisesi'nin güney avlusunun karşısında, Hz. Ömer'in kilise dışında namaz kıldığı rivayet edilen yerde Eyyûbî döneminde yapılan küçük cami.
Kale ve SurKudüs
Şam Kapısı (Kudüs)
Kudüs surlarının kuzeyindeki en işlek ve süslü kapı; bugünkü yapı Kanûnî dönemine aittir, altında Roma dönemi kapısının kalıntıları görülür.