Hz. Eyyüb Peygamber Makamı nedir?
Hz. Eyyüb Peygamber Makamı, Şanlıurfa'nın Eyyübiye ilçesinde, şehir merkezinin güneyindeki Eyyüp Nebi Mahallesi'nde yer alan ziyaret alanıdır. Caminin avlusunda, yerel geleneğe göre Hz. Eyyûb'un hastalığı süresince kaldığı "çile mağarası" ve yıkanarak şifa bulduğu kuyu bulunur. Bu ilişkilendirme bir gelenektir; Hz. Eyyûb'un yaşadığı ve medfun olduğu yer konusunda farklı görüşler vardır.
Neden önemli?
Makam, Kur'an'da sabrıyla övülen Hz. Eyyûb'un (Sâd 38/41-44) hatırasının Şanlıurfa'daki merkezidir ve Balıklıgöl'den sonra şehrin en çok ziyaret edilen dinî yeridir. Ziyaretçiler mağarayı görür, kuyunun suyunu içer ve dua eder.
Kuyunun şifa niyetiyle kullanımı İslam öncesine uzanır: akademik bir çalışmaya göre Eyyûb Kuyusu Roma döneminden beri bilinmekteydi, ortaçağda yanında hastane ve misafirhane bulunuyordu; 1145'te şehri alan İmâdüddin Zengî de kuyuyu ziyaret etmişti. Osmanlı döneminde Eyyüb Nebi Makamı Vakfı gelirleriyle burada yemek dağıtılırdı.
Tarihi
Roma dönemi
Eyyûb Kuyusu'nun suyu şifa amacıyla kullanılıyordu.
1145
İmâdüddin Zengî, Urfa'yı aldıktan sonra kuyuyu ziyaret etti ve yakınına bir hastane yaptırdığı nakledilir.
Osmanlı dönemi
Eyyüb Nebi Makamı Vakfı'nın gelirleriyle makamda yemek pişirilip dağıtıldı.
İslami önemi
Kur'an, Hz. Eyyûb'un ağır bir hastalıkla imtihan edildiğini, Rabbine dua ettiğini ve kendisine ayağını yere vurması emredilince ortaya çıkan suyla yıkanıp içerek şifa bulduğunu anlatır (Enbiyâ 21/83-84; Sâd 38/41-44). Makamdaki kuyu, yerel gelenekte bu suyla özdeşleştirilir.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Kesinliği tartışmalı
Hz. Eyyûb'un hastalığı süresince bu mağarada kaldığı ve kuyunun suyuyla şifa bulduğu[1,3,4]
Yerel gelenektir. Kutsal Kitap geleneğinde Hz. Eyyûb'un Uts diyarında yaşadığı bildirilir; bu bölge Edom ya da Havran ile özdeşleştirilir. Hz. Eyyûb'la ilişkilendirilen makam ve kabirler başka yerlerde de vardır; Şanlıurfa'nın yaklaşık 100 km doğusundaki Eyyüp Nebi Köyü'nde (Viranşehir) de Hz. Eyyûb ve eşine ait olduğuna inanılan bir türbe bulunur.
- Rivayet
Hz. Eyyûb'un Urfa bölgesiyle bağı[3]
Akademik çalışma, bölgeyle bağa dair tek dayanağın Hz. İbrahim ve Hz. Lût ile akrabalık bağı olduğunu ve bunun güçlü bir kanaat oluşturmadığını belirtir.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Makam, Balıklıgöl'ün yaklaşık 2 km güneyindedir; taksi veya toplu taşımayla gidilir.
Ziyaret adabı
- Omuz ve dizleri örten kıyafet; kadın ziyaretçiler için başörtüsü.
Galeri
Konum ve yakındaki yerler
37.13241, 38.79653 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
CamiŞanlıurfa1,8 km
Mevlid-i Halil Camii
Balıklıgöl yakınında, Hz. İbrahim'in doğduğuna inanılan mağaranın yanında 1523'te yapılan cami ve çevresindeki Dergâh alanı.
MağaraŞanlıurfa1,8 km
Hz. İbrahim Mağarası
Mevlid-i Halil Camii'nin avlusundaki, yerel gelenekte Hz. İbrahim'in doğduğu ve çocukluğunu geçirdiği kabul edilen mağara.
Kale ve SurŞanlıurfa1,8 km
Urfa Kalesi
Balıklıgöl'e hâkim tepedeki kale; iki antik sütunu ve Hz. İbrahim'in buradan mancınıkla ateşe atıldığı rivayetiyle bilinir.
MakamŞanlıurfa1,9 km
Aynzeliha Gölü
Balıklıgöl'ün güneyindeki küçük göl; yerel rivayette Hz. İbrahim'e inanan Nemrut'un kızı Zeliha'nın ateşe atladığı yerle ilişkilendirilir.
Kervansaray ve HanŞanlıurfa1,9 km
Gümrük Hanı
Şanlıurfa'nın hanlar bölgesinde, 1563'te Urfa sancakbeyi Behram Paşa'nın yaptırdığı iki katlı Osmanlı hanı; avlusu çay bahçesidir.
CamiŞanlıurfa2,0 km
Rızvaniye Camii
Balıklıgöl'ün kuzey kıyısında Rakka valisi Rıdvan Ahmed Paşa'nın yaptırdığı, üç kubbeli ve çivisiz ahşap kapısıyla bilinen Osmanlı camisi.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 1 gün
Şanlıurfa
Şanlıurfa Peygamberler Rotası (1 Gün)
Hz. Eyyüb Makamı'ndan Balıklıgöl'e, Mevlid-i Halil'den Ulu Cami'ye: Şanlıurfa'da peygamber geleneğiyle anılan yerleri bir günde gezen rota.
- Durak
- 10
- Mesafe
- ~3,4 km
- Ulaşım
- Taksi + yürüyüş
Sık sorulan sorular
Hz. Eyyûb'un kabri Şanlıurfa'da mı?
Kesin değildir. Şanlıurfa'daki makam, Hz. Eyyûb'un hastalık yıllarıyla ilişkilendirilen mağara ve kuyudur. Viranşehir'deki Eyyüp Nebi Köyü'nde ona atfedilen bir türbe bulunur; Türkiye dışında da Hz. Eyyûb'a nispet edilen makamlar vardır.
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Hz. Eyyüb Peygamber Sabır Makamı
T.C. Eyyübiye Kaymakamlığı · Resmî kurum · Türkçe · eyyubiye.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 2Kültür Turizmi
T.C. Şanlıurfa Valiliği · Resmî kurum · Türkçe · sanliurfa.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3Şanlıurfa ile İlişkilendirilen Peygamberler (Ömer Sabuncu – Ahmet Gündüz, Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi 5/2, 2021)
Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi / DergiPark · Akademik · Türkçe · dergipark.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 4Eyyûb (Ömer Faruk Harman, c. 12, 1995)
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Şanlıurfa'da keşfetmeye devam edin
MakamŞanlıurfa
Balıklıgöl
Şanlıurfa'da Hz. İbrahim'in ateşe atılışı rivayetiyle anılan, kutsal sayılan balıkları ve kıyısındaki cami ve medreseleriyle bilinen göl.
CamiŞanlıurfa
Halilürrahman Camii
Balıklıgöl'ün güney kıyısında, Hz. İbrahim'in ateşten düştüğü yere inanılan makamı barındıran, 1211-12 tarihli kitabesiyle bilinen cami.
CamiŞanlıurfa
Şanlıurfa Ulu Camii
Şanlıurfa çarşı bölgesinde, Kızıl Kilise'nin yerinde 1170–1175 yıllarında Zengîler döneminde yapıldığı tahmin edilen, saat kuleli cami.