Halilürrahman Camii nedir?
Halilürrahman Camii, Şanlıurfa'da Balıklıgöl'ün güney kıyısında yer alan, halk arasında Döşeme Camii ve Makam Camii olarak da bilinen camidir. Yerinde Bizans döneminde bir kilise bulunuyordu; 1211-12 tarihli kitabe Eyyûbî hükümdarı el-Melikü'l-Eşref dönemine işaret eder. Caminin içinde, Hz. İbrahim'in ateşe atıldıktan sonra düştüğüne inanılan yeri gösteren kubbeli bir makam bölümü bulunur.
Neden önemli?
Cami, Balıklıgöl geleneğinin mimari merkezidir: kutsal su kaynağının önündeki kubbeli kare mekân "makam" olarak ziyaret edilir. Göl kıyısındaki kare planlı minaresi Balıklıgöl'ün en tanınan görüntülerindendir; bu minarenin aslında Bizans kilisesinin çan kulesi olduğu ileri sürülür.
Yapı, Urfa'nın Bizans, Abbâsî, Eyyûbî ve Osmanlı katmanlarını tek bir binada gösterir. Kaynaklara göre Meryem Ana adına yapılmış bir kilise olarak kayıtlara geçen yapının Abbâsî halifesi Me'mûn döneminde (813–833) camiye dönüştürüldüğü söylenir.
Tarihi
504 (rivayet)
Şanlıurfa Valiliği'ne göre yerinde Hz. Meryem adına bir kilise yaptırıldı.
813–833
Kiliseden dönüştürülen yapının Abbâsî halifesi Me'mûn döneminde camiye çevrildiği nakledilir.
1211–1212
Kitabe, Selâhaddîn-i Eyyûbî'nin yeğeni el-Melikü'l-Eşref Muzafferüddin Mûsâ dönemini gösterir; kaynaklar bu tarihi caminin inşası ya da minarenin onarımı olarak farklı yorumlar.
1520–1566
Kanûnî Sultan Süleyman döneminde onarıldı.
1810
Kapsamlı bir onarım gördü.
İslami önemi
Caminin makam bölümü, Balıklıgöl rivayetinde Hz. İbrahim'in ateşe atıldıktan sonra düştüğü yer olarak kabul edilir ve ziyaretçiler burada dua eder.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Makam bölümü ile ibadet bölümü ayrıdır; makamı ziyaret ederken namaz kılanları rahatsız etmeyin.
Ziyaret adabı
- Omuz ve dizleri örten kıyafet; kadın ziyaretçiler için başörtüsü.
Galeri
Konum ve yakındaki yerler
37.14764, 38.78379 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
MakamŞanlıurfa50 m
Balıklıgöl
Şanlıurfa'da Hz. İbrahim'in ateşe atılışı rivayetiyle anılan, kutsal sayılan balıkları ve kıyısındaki cami ve medreseleriyle bilinen göl.
CamiŞanlıurfa100 m
Rızvaniye Camii
Balıklıgöl'ün kuzey kıyısında Rakka valisi Rıdvan Ahmed Paşa'nın yaptırdığı, üç kubbeli ve çivisiz ahşap kapısıyla bilinen Osmanlı camisi.
MakamŞanlıurfa150 m
Aynzeliha Gölü
Balıklıgöl'ün güneyindeki küçük göl; yerel rivayette Hz. İbrahim'e inanan Nemrut'un kızı Zeliha'nın ateşe atladığı yerle ilişkilendirilir.
Kale ve SurŞanlıurfa250 m
Urfa Kalesi
Balıklıgöl'e hâkim tepedeki kale; iki antik sütunu ve Hz. İbrahim'in buradan mancınıkla ateşe atıldığı rivayetiyle bilinir.
MağaraŞanlıurfa250 m
Hz. İbrahim Mağarası
Mevlid-i Halil Camii'nin avlusundaki, yerel gelenekte Hz. İbrahim'in doğduğu ve çocukluğunu geçirdiği kabul edilen mağara.
CamiŞanlıurfa300 m
Mevlid-i Halil Camii
Balıklıgöl yakınında, Hz. İbrahim'in doğduğuna inanılan mağaranın yanında 1523'te yapılan cami ve çevresindeki Dergâh alanı.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 1 gün
Şanlıurfa
Şanlıurfa Peygamberler Rotası (1 Gün)
Hz. Eyyüb Makamı'ndan Balıklıgöl'e, Mevlid-i Halil'den Ulu Cami'ye: Şanlıurfa'da peygamber geleneğiyle anılan yerleri bir günde gezen rota.
- Durak
- 10
- Mesafe
- ~3,4 km
- Ulaşım
- Taksi + yürüyüş
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Halilürrahman Camii / Döşeme Camii
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı – Türkiye Kültür Portalı · Resmî kurum · Türkçe · kulturportali.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 2Halîlürrahman Külliyesi (Abdüsselam Uluçam, c. 15, 1997)
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Kültür Turizmi
T.C. Şanlıurfa Valiliği · Resmî kurum · Türkçe · sanliurfa.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Şanlıurfa'da keşfetmeye devam edin
MakamŞanlıurfa
Hz. Eyyüb Peygamber Makamı
Şanlıurfa Eyyübiye'de, Hz. Eyyûb'un hastalık yıllarını geçirdiğine inanılan mağara ve şifa suyu kuyusunun bulunduğu makam ve cami.
CamiŞanlıurfa
Şanlıurfa Ulu Camii
Şanlıurfa çarşı bölgesinde, Kızıl Kilise'nin yerinde 1170–1175 yıllarında Zengîler döneminde yapıldığı tahmin edilen, saat kuleli cami.
Kervansaray ve HanŞanlıurfa
Gümrük Hanı
Şanlıurfa'nın hanlar bölgesinde, 1563'te Urfa sancakbeyi Behram Paşa'nın yaptırdığı iki katlı Osmanlı hanı; avlusu çay bahçesidir.