Urfa Kalesi nedir?
Urfa Kalesi, Şanlıurfa'da Balıklıgöl'ün güneyinde yükselen Damlacık Tepesi üzerindeki kaledir. Yaygın görüşe göre bugünkü yapı Abbâsî döneminde (812–814) inşa edilmiştir; tepede Edessa kralı Manu dönemine (240–242) ait Korint başlıklı iki sütun bulunur. Yerel rivayete göre Nemrut, Hz. İbrahim'i bu kaleye kurulan mancınıkla ateşe attırmıştır.
Neden önemli?
Kale, Balıklıgöl rivayetinin başlangıç noktası olarak anılır ve Balıklıgöl, Halîlürrahman Camii ile tarihî çarşıyı kuşbakışı görmek için ziyaret edilir. İç kalede yirmi beş burç ve tek kapı bulunur; üç yönü kayaya oyulmuş hendeklerle çevrilidir.
Tarihi
240–242
Edessa kralı Manu döneminde tepeye iki sütun dikildi; doğudaki sütunun Süryanice kitabesi Kraliçe Salmeth'i anar.
812–814
Yaygın kabule göre kale Abbâsî döneminde bugünkü biçimini aldı.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Rivayet
Hz. İbrahim'in bu kaleye kurulan mancınıkla ateşe atıldığı[1]
Kültür Portalı bu anlatıyı "efsaneye göre" ifadesiyle aktarır; Kur'an olayın yerini belirtmez.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Kaleye Balıklıgöl tarafındaki merdivenlerle çıkılır; yaz aylarında sabah erken veya akşamüstü tercih edin.
Konum ve yakındaki yerler
37.14540, 38.78400 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
MakamŞanlıurfa150 m
Aynzeliha Gölü
Balıklıgöl'ün güneyindeki küçük göl; yerel rivayette Hz. İbrahim'e inanan Nemrut'un kızı Zeliha'nın ateşe atladığı yerle ilişkilendirilir.
CamiŞanlıurfa250 m
Halilürrahman Camii
Balıklıgöl'ün güney kıyısında, Hz. İbrahim'in ateşten düştüğü yere inanılan makamı barındıran, 1211-12 tarihli kitabesiyle bilinen cami.
MakamŞanlıurfa250 m
Balıklıgöl
Şanlıurfa'da Hz. İbrahim'in ateşe atılışı rivayetiyle anılan, kutsal sayılan balıkları ve kıyısındaki cami ve medreseleriyle bilinen göl.
CamiŞanlıurfa250 m
Rızvaniye Camii
Balıklıgöl'ün kuzey kıyısında Rakka valisi Rıdvan Ahmed Paşa'nın yaptırdığı, üç kubbeli ve çivisiz ahşap kapısıyla bilinen Osmanlı camisi.
MağaraŞanlıurfa250 m
Hz. İbrahim Mağarası
Mevlid-i Halil Camii'nin avlusundaki, yerel gelenekte Hz. İbrahim'in doğduğu ve çocukluğunu geçirdiği kabul edilen mağara.
CamiŞanlıurfa300 m
Mevlid-i Halil Camii
Balıklıgöl yakınında, Hz. İbrahim'in doğduğuna inanılan mağaranın yanında 1523'te yapılan cami ve çevresindeki Dergâh alanı.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 1 gün
Şanlıurfa
Şanlıurfa Peygamberler Rotası (1 Gün)
Hz. Eyyüb Makamı'ndan Balıklıgöl'e, Mevlid-i Halil'den Ulu Cami'ye: Şanlıurfa'da peygamber geleneğiyle anılan yerleri bir günde gezen rota.
- Durak
- 10
- Mesafe
- ~3,4 km
- Ulaşım
- Taksi + yürüyüş
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Urfa Kalesi
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı – Türkiye Kültür Portalı · Resmî kurum · Türkçe · kulturportali.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 2Kültür Turizmi
T.C. Şanlıurfa Valiliği · Resmî kurum · Türkçe · sanliurfa.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3Top Things to See in Şanlıurfa
Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı) · Resmî turizm kurumu · İngilizce · goturkiye.com · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Bernard Gagnon · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Şanlıurfa'da keşfetmeye devam edin
MakamŞanlıurfa
Hz. Eyyüb Peygamber Makamı
Şanlıurfa Eyyübiye'de, Hz. Eyyûb'un hastalık yıllarını geçirdiğine inanılan mağara ve şifa suyu kuyusunun bulunduğu makam ve cami.
CamiŞanlıurfa
Şanlıurfa Ulu Camii
Şanlıurfa çarşı bölgesinde, Kızıl Kilise'nin yerinde 1170–1175 yıllarında Zengîler döneminde yapıldığı tahmin edilen, saat kuleli cami.
Kervansaray ve HanŞanlıurfa
Gümrük Hanı
Şanlıurfa'nın hanlar bölgesinde, 1563'te Urfa sancakbeyi Behram Paşa'nın yaptırdığı iki katlı Osmanlı hanı; avlusu çay bahçesidir.