Hz. Süleyman Camii nedir?
Hz. Süleyman Camii, Diyarbakır İçkale'de yer alan, Kale Camii ve Nasıriye Camii adlarıyla da bilinen camidir. Minaresindeki kitabeye göre 1155–1160 yıllarında Nisanoğulları'ndan Ebü'l-Kāsım Ali döneminde yapılmıştır. Adını, rivayete göre Hâlid b. Velîd'in oğlu olan ve Âmid'in fethinde şehit düşen Süleyman b. Hâlid'den alır; yapıdaki türbede onunla birlikte 27 sahabinin kabri bulunduğuna inanılır.
Neden önemli?
Cami, Diyarbakır'da en çok ziyaret edilen dinî mekândır; ziyaretçiler özellikle sahabe kabirlerinin bulunduğu türbeye uğrar. Diyarbakır Valiliği, türbedeki kitabede Süleyman b. Hâlid başta olmak üzere 27 kişinin adının yazılı olduğunu belirtir.
Caminin adındaki "Hz. Süleyman", Kur'an'da adı geçen Hz. Süleyman peygamber değil, fetih sırasında şehit düştüğü nakledilen Süleyman b. Hâlid'dir. Bazı tanıtım metinlerindeki "Süleyman Peygamber" ifadesi bu nedenle yanıltıcıdır.
Tarihi
639
Rivayete göre Âmid'in fethi sırasında Süleyman b. Hâlid ve başka sahabiler şehit düştü.
1155–1160
Minare kitabesine göre cami Nisanoğulları'ndan Cemalüddevle Kemaleddin Ebü'l-Kāsım Ali döneminde yapıldı; muhtemel mimarı Hibetullah el-Gürgânî'dir.
1631–1632 ve 1656–1658
Silahdar Murtaza Paşa onarım yaptırdı ve çeşmeler ekletti.
1875
Vali Ahmed Tevfik Paşa süslemeleri ve türbeyi onarttı.
İslami önemi
Türbe, Diyarbakır'ın İslam'la tanıştığı fetih dönemine bağlanan bir hatıra mekânı olarak ziyaret edilir ve "sahabe kabirleri" adıyla anılır.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
Ziyaret ederken
Ziyaret adabı
- Omuz ve dizleri örten kıyafet; kadın ziyaretçiler için başörtüsü.
- Türbe ziyaretinde sessiz olun ve namaz kılanların önünden geçmeyin.
Konum ve yakındaki yerler
37.91488, 40.24203 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
Kervansaray ve HanDiyarbakır500 m
Hasan Paşa Hanı
Diyarbakır Ulu Camii'nin doğusunda, 1570'lerde Vezirzade Hasan Paşa'nın yaptırdığı, avlusunda kubbeli şadırvan bulunan iki katlı Osmanlı hanı.
MedreseDiyarbakır600 m
Mesudiye Medresesi
Diyarbakır Ulu Camii'ne bitişik, Artuklu döneminde yapımına başlanıp 1222-23'te tamamlanan, bazalt taştan iki katlı revaklı avlulu medrese.
Minare ve AnıtDiyarbakır600 m
Dört Ayaklı Minare
Diyarbakır'da 1500 yılında Akkoyunlu Kasım Bey'in yaptırdığı Şeyh Mutahhar Camii'nin, camiden ayrı dört sütun üzerinde yükselen minaresi.
CamiDiyarbakır600 m
Diyarbakır Ulu Camii
639'da şehrin en büyük kilisesinden dönüştürülen, planıyla Şam Emevî Camii'ni izleyen, Anadolu'nun en eski camilerinden Diyarbakır Ulu Camii.
CamiDiyarbakır900 m
Behram Paşa Camii
Diyarbakır Beylerbeyi Behram Paşa'nın 1564–1572'de yaptırdığı, Mimar Sinan'ın eser listesinde anılan tek kubbeli, iki renkli taş revaklı cami.
Kale ve SurDiyarbakır1,4 km
Diyarbakır Surları
Diyarbakır'ın tarihî kentini çevreleyen yaklaşık 5,8 km'lik bazalt surlar; İçkale ve Hevsel Bahçeleri'yle birlikte 2015'ten beri UNESCO Dünya Mirası.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 2 gün
Diyarbakır · Mardin
Diyarbakır–Mardin Artuklu Mirası Rotası (2 Gün)
Diyarbakır Ulu Camii ve Mesudiye Medresesi'nden Mardin'in Zinciriye ve Kasımiye medreselerine: iki günde Artuklu cami ve medreseleri.
- Durak
- 12
- Mesafe
- ~85 km
- Ulaşım
- Yürüyüş + taksi; şehirler arası karayolu
Sık sorulan sorular
Diyarbakır'daki Hz. Süleyman Camii, Süleyman peygamberle mi ilgili?
Hayır. Caminin adı, rivayete göre Hâlid b. Velîd'in oğlu olan ve 639'daki fetih sırasında şehit düşen sahabi Süleyman b. Hâlid'den gelir. Türbede onunla birlikte 27 sahabinin kabri bulunduğuna inanılır.
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Hz. Süleyman Camii ve Sahabe Kabirleri
T.C. Diyarbakır Valiliği · Resmî kurum · Türkçe · diyarbakir.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 2Cami ve Kiliseler
Diyarbakır İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü · Resmî kurum · Türkçe · diyarbakir.ktb.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3Diyarbakır (Nejat Göyünç – Metin Tuncel, c. 9, 1994)
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 4Top Things to See in Diyarbakır
Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı) · Resmî turizm kurumu · İngilizce · goturkiye.com · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Chansey · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons