Mesudiye Medresesi nedir?
Mesudiye Medresesi, Diyarbakır Ulu Camii'nin kuzeyine bitişik Artuklu medresesidir. Diyarbakır Valiliği'ne göre yapımına H. 590'da (1193-94) Ebü'l-Muzaffer Sökmen II döneminde başlanmış, H. 620'de (1222-23) Melik Mesud lakaplı Mevdud zamanında tamamlanmıştır; Kültür Portalı başlangıç tarihini 1198 olarak verir. Siyah bazalttan, açık avlulu, revaklı ve iki katlı bir plana sahiptir.
Neden önemli?
Kültür ve Turizm Bakanlığı yayınlarında "Anadolu'da içinde öğrenim yapılan ilk üniversite" olarak tanıtılan medrese, Artuklu dönemi eğitim yapılarının en iyi korunmuş örneklerindendir. Avludaki mihrabın iki yanına yerleştirilen döner taş sütunların, yapıdaki oturmayı izlemek için kullanıldığı belirtilir.
Tarihi
1193–1198
Artuklu hükümdarı Ebü'l-Muzaffer Sökmen II döneminde yapımına başlandı (kaynaklarda 1193-94 ve 1198 tarihleri verilir).
1222–1223
Melik Mesud lakaplı Mevdud döneminde tamamlandı (kitabe).
Konum ve yakındaki yerler
37.91267, 40.23600 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
CamiDiyarbakır50 m
Diyarbakır Ulu Camii
639'da şehrin en büyük kilisesinden dönüştürülen, planıyla Şam Emevî Camii'ni izleyen, Anadolu'nun en eski camilerinden Diyarbakır Ulu Camii.
Kervansaray ve HanDiyarbakır100 m
Hasan Paşa Hanı
Diyarbakır Ulu Camii'nin doğusunda, 1570'lerde Vezirzade Hasan Paşa'nın yaptırdığı, avlusunda kubbeli şadırvan bulunan iki katlı Osmanlı hanı.
Minare ve AnıtDiyarbakır250 m
Dört Ayaklı Minare
Diyarbakır'da 1500 yılında Akkoyunlu Kasım Bey'in yaptırdığı Şeyh Mutahhar Camii'nin, camiden ayrı dört sütun üzerinde yükselen minaresi.
CamiDiyarbakır400 m
Behram Paşa Camii
Diyarbakır Beylerbeyi Behram Paşa'nın 1564–1572'de yaptırdığı, Mimar Sinan'ın eser listesinde anılan tek kubbeli, iki renkli taş revaklı cami.
CamiDiyarbakır600 m
Hz. Süleyman Camii
Diyarbakır İçkale'de 12. yüzyıl ortasına tarihlenen cami; türbesinde Âmid fethinde şehit düştüğü rivayet edilen 27 sahabinin kabri anılır.
Kale ve SurDiyarbakır800 m
Diyarbakır Surları
Diyarbakır'ın tarihî kentini çevreleyen yaklaşık 5,8 km'lik bazalt surlar; İçkale ve Hevsel Bahçeleri'yle birlikte 2015'ten beri UNESCO Dünya Mirası.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 2 gün
Diyarbakır · Mardin
Diyarbakır–Mardin Artuklu Mirası Rotası (2 Gün)
Diyarbakır Ulu Camii ve Mesudiye Medresesi'nden Mardin'in Zinciriye ve Kasımiye medreselerine: iki günde Artuklu cami ve medreseleri.
- Durak
- 12
- Mesafe
- ~85 km
- Ulaşım
- Yürüyüş + taksi; şehirler arası karayolu
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Mesudiye Medresesi
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı – Türkiye Kültür Portalı · Resmî kurum · Türkçe · kulturportali.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 2Mesudiye Medresesi
T.C. Diyarbakır Valiliği · Resmî kurum · Türkçe · diyarbakir.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3Top Things to See in Diyarbakır
Go Türkiye (Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı) · Resmî turizm kurumu · İngilizce · goturkiye.com · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons