Fes'te Ziyaret Edilecek Dinî ve Tarihî Yerler

Fes'te ziyaret edilecek başlıca dinî ve tarihî yerler, 859'da kurulan Karaviyyîn Camii, Merînî dönemi Bû İnâniye ve Attârîn medreseleri, şehrin kurucusu olarak anılan II. İdrîs'in türbesi olan Mevlây İdrîs Zaviyesi ve Endülüsler Camii'dir. Bu yapıların tamamı, UNESCO'nun 1981'de Dünya Mirası Listesi'ne aldığı Fes el-Bâlî medinesinin içindedir ve yürüyerek bir günde görülebilir.

Fes'in kısa tarihi

UNESCO'ya göre Fes, 789–808 yılları arasında İdrîsî hanedanı tarafından kuruldu. Şehir, Fes vadisinin iki yakasında Endülüs'ten ve Kayrevan'dan gelen göçmenlerin mahalleleriyle büyüdü; Murâbıtlar 11. yüzyılda iki yakayı tek bir sur içinde birleştirdi. Fes'i başşehir yapan Merînîler (13.–15. yüzyıl) Karaviyyîn çevresinde medreseler kurdu ve 1276'da Fes el-Cedîd'i inşa etti.

Karaviyyîn Camii ve ilim geleneği

Karaviyyîn Camii, Kayrevanlı Fâtıma el-Fihriyye tarafından 859'da yaptırıldı. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre cami, kuruluşundan itibaren bir eğitim merkezi oldu ve Merînîler döneminde Mağrib medeniyetine en önemli katkılar Karaviyyîn kurumlarından geldi. Ebû İnân'ın 1349'da kurduğu kütüphane, yazma eserler bakımından İslam dünyasının en zengin kütüphanelerinden biridir. Karaviyyîn bugün de faal bir camidir.

• 

  Cami·Fes

  Karaviyyîn Camii

  Karaviyyîn Camii, Fes'te 859'da Fâtıma el-Fihriyye'nin yaptırdığı cami; ders halkaları ve kütüphanesiyle yüzyıllarca Mağrib'in en önemli ilim merkezi oldu.

• 

  Cami·Fes

  Endülüsler Camii

  Endülüsler Camii, Fes'in Endülüslüler mahallesinde 859'da kurulan cami; 10. yüzyıl minaresi ve Muvahhid halifesi en-Nâsır'ın yaptırdığı anıtsal kapısıyla bilinir.

Merînî medreseleri

Karaviyyîn'e gelen öğrenciler için kurulan medreseler, Merînî sanatının en seçkin örnekleridir. Attârîn Medresesi (kitabesi 1324), dar bir arsaya yerleştirilmiş zengin zellij ve alçı süslemeleriyle; Bû İnâniye Medresesi (1351–1356) ise minareli ve minberli cuma camisi ve mermer avlusuyla öne çıkar. MWNF'ye göre Bû İnâniye, Merînîler'in yaptığı medreselerin en büyüğüdür.

• 

  Medrese·Fes

  Bû İnâniye Medresesi

  Bû İnâniye Medresesi, Fes'te Merînî sultanı Ebû İnân'ın 1351–1356'da yaptırdığı, minareli cuma camisiyle öne çıkan Merînîler'in en büyük medresesi.

• 

  Medrese·Fes

  Attârîn Medresesi

  Attârîn Medresesi, Fes'te Karaviyyîn'in yanında Merînî sultanı Ebû Saîd Osman döneminde yapılan, zellij ve alçı süslemeleriyle ünlü küçük medrese.

Mevlây İdrîs Zaviyesi

Medinenin merkezindeki Mevlây İdrîs Zaviyesi, II. İdrîs'e atfedilen türbeyi barındırır. Lahit 1437'deki bir onarım sırasında bulunmuş ve yapı o tarihten sonra önemli bir ziyaretgâha dönüşmüştür. Yeşil piramidal kubbesi ve medinenin en yüksek minaresi Alevî sultanı Mevlây İsmâil dönemine aittir.

• 

  Türbe·Fes

  Mevlây İdrîs Zaviyesi (II. İdrîs Türbesi)

  Mevlây İdrîs Zaviyesi, Fes'in kurucusu olarak anılan II. İdrîs'e atfedilen türbeyi barındıran cami ve ziyaretgâh; medinenin en çok ziyaret edilen yerlerinden.

• 

  Tarihî Kent Dokusu·Fes

  Fes el-Bâlî (Eski Fes Medinesi)

  Fes el-Bâlî, İdrîsî döneminde kurulup Muvahhidler döneminde bugünkü büyüklüğüne ulaşan eski Fes medinesi; 1981'den beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde.

Ziyaret ederken

• Medineye Bâbu Bûcelûd kapısından girmek en kolay yoldur; Bû İnâniye Medresesi kapıya çok yakındır.
• Karaviyyîn ve Mevlây İdrîs Zaviyesi faal ibadet mekânlarıdır; namaz vakitlerine ve yerel uygulamalara dikkat edin.
• Sokaklar dar ve karmaşıktır; lisanslı yerel bir rehber yön bulmayı kolaylaştırır.