Bû İnâniye Medresesi nedir?
Bû İnâniye Medresesi, Fes el-Bâlî'de Tala'a Kebîre sokağı üzerinde, Merînî sultanı Ebû İnân tarafından 1351–1356 (h. 751–756) yıllarında yaptırılan medresedir. MWNF'ye göre Merînîler'in inşa ettiği medreselerin en büyüğü ve en güzelidir. Diğer Fes medreselerinden farklı olarak minareli ve minberli bir cuma camisi, iki dershane, büyük bir abdesthane ve karşısında su saati (Dârü'l-Mekâne) bulunur.
Neden önemli?
MWNF'ye göre Ebû İnân medreseyi devletin yöneticilerini ve âlimlerini yetiştirmek için kurdu. Tamamı mermerle döşeli avlu, sedir ağacı oymalar, alçı ve zellij (çini mozaik) süslemeler Merînî sanatının en olgun örneklerindendir; avlunun güneyinden Fes vadisinin kollarından biri akar ve mescide iki küçük köprüyle geçilir.
TDV İslâm Ansiklopedisi, 'Tâliatü Fas' diye de anılan yapıyı Merînî döneminde Fas'ta inşa edilen medreselerin en önde gelenleri arasında sayar.
Tarihi
1351–1356 (h. 751–756)
Ebû İnân tarafından yaptırıldı; iç duvarlardaki zellij kitabesi sultanın adını ve 756 açılış tarihini verir.
17. yüzyıl
Şehri etkileyen depremin ardından onarıldı.
1792–1822
Alevî sultanı Mevlây Süleyman döneminde bazı bölümler yeniden inşa edildi.
20. yüzyıl – 2004
Taşıyıcı sistem ile alçı, ahşap ve zellij süslemeler kapsamlı biçimde restore edildi; son proje 2004'te tamamlandı.
İslami önemi
Medrese aynı zamanda cuma camisi olarak kullanıldı; bu yüzden Fas medreseleri arasında belirgin bir minaresi olan ender yapılardandır. MWNF'ye göre medresenin minberi bugün Batha Müzesi'nde sergilenir.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Ana girişin karşısındaki duvarda Merînî dönemi su saatinin (Dârü'l-Mekâne) kalıntıları görülür.
Konum ve yakındaki yerler
34.06220, -4.98270 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
SarayFes200 m
Batha Sarayı (Batha Müzesi)
Batha Sarayı, Fes'te 19. yüzyıl sonunda Alevî sultanları Mevlây Hasan ve Mevlây Abdülaziz döneminde yapılan saray; Bû İnâniye'nin minberini barındıran müze.
Kervansaray ve HanFes700 m
Neccârîn Fundukı
Neccârîn Fundukı, Fes'te Alevî sultanı Mevlây İsmâil döneminde 1711'de yapılan tüccar hanı; 1998'deki restorasyonla ahşap sanatları müzesine dönüştürüldü.
TürbeFes800 m
Mevlây İdrîs Zaviyesi (II. İdrîs Türbesi)
Mevlây İdrîs Zaviyesi, Fes'in kurucusu olarak anılan II. İdrîs'e atfedilen türbeyi barındıran cami ve ziyaretgâh; medinenin en çok ziyaret edilen yerlerinden.
CamiFes900 m
Karaviyyîn Camii
Karaviyyîn Camii, Fes'te 859'da Fâtıma el-Fihriyye'nin yaptırdığı cami; ders halkaları ve kütüphanesiyle yüzyıllarca Mağrib'in en önemli ilim merkezi oldu.
MedreseFes900 m
Attârîn Medresesi
Attârîn Medresesi, Fes'te Karaviyyîn'in yanında Merînî sultanı Ebû Saîd Osman döneminde yapılan, zellij ve alçı süslemeleriyle ünlü küçük medrese.
Tarihî Kent DokusuFes950 m
Fes el-Bâlî (Eski Fes Medinesi)
Fes el-Bâlî, İdrîsî döneminde kurulup Muvahhidler döneminde bugünkü büyüklüğüne ulaşan eski Fes medinesi; 1981'den beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 1 gün
Fes
Fes Medinesi Yürüyüşü: Bâbu Bûcelûd'dan Karaviyyîn'e
Fes el-Bâlî'de Bâbu Bûcelûd'dan başlayıp Bû İnâniye, Neccârîn, Mevlây İdrîs Zaviyesi, Attârîn ve Karaviyyîn'e uzanan, Endülüsler Camii'nde biten medine yürüyüşü.
- Durak
- 8
- Mesafe
- ~3,4 km
- Ulaşım
- Yürüyüş (medine araç trafiğine uygun değildir)
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Buinaniya Madrasa
Museum With No Frontiers – Discover Islamic Art · Müze · İngilizce · islamicart.museumwnf.org · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2EBÛ İNÂN el-MERÎNÎ
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Medina of Fez
UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Bjørn Christian Tørrissen · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Fes'te keşfetmeye devam edin
CamiFes
Endülüsler Camii
Endülüsler Camii, Fes'in Endülüslüler mahallesinde 859'da kurulan cami; 10. yüzyıl minaresi ve Muvahhid halifesi en-Nâsır'ın yaptırdığı anıtsal kapısıyla bilinir.