Endülüsler Camii nedir?
Endülüsler Camii, Fes vadisinin doğu yakasındaki Endülüslüler mahallesinde (Udvetülendelüs) yer alan camidir. MWNF'ye göre 859'da (h. 245) Karaviyyîn'i yaptıran Fâtıma el-Fihriyye'nin kız kardeşi Meryem tarafından kuruldu. 10. yüzyılda Kurtuba Emevîleri bugün de ayakta olan minareyi ekledi; Muvahhid halifesi Muhammed en-Nâsır (1199–1213) kuzey cephesine on dört basamaklı anıtsal kapıyı yaptırdı.
Neden önemli?
MWNF'ye göre yapılan eklerle Endülüsler Camii şehrin ikinci büyük dinî yapısı oldu; yedi öğretim kürsüsü ve iki kütüphanesi vardı, 4.200 kişi alabiliyordu. Cami, Endülüs'ten Mağrib'e göç eden toplulukların Fes'in şekillenmesindeki rolünü doğrudan gösterir.
Tarihi
818 (h. 202)
Kurtuba'daki ayaklanmaların ardından yüzlerce aile Endülüs'ten Fes'e göç ederek vadinin sağ yakasına yerleşti.
859 (h. 245)
Meryem el-Fihriyye tarafından cami kuruldu.
10. yüzyıl
Kurtuba Emevîleri, Karaviyyîn'in çağdaşı minaresine benzeyen minareyi ekledi.
1199–1213
Muvahhid halifesi en-Nâsır anıtsal kuzey kapısını, havuz, çeşme ve abdesthaneyi yaptırdı.
Merînî dönemi
Bazı tavanlar ve payeler ile kuzey cephedeki çeşme onarıldı.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Geleneksel kabul
Caminin bânisi, Fâtıma el-Fihriyye'nin kız kardeşi Meryem'dir.[1]
Kuruluş tarihi ve bâni bilgisi, 14. yüzyılda yazılan Ravzü'l-kırtâs gibi kroniklere dayanır.
Konum ve yakındaki yerler
34.06320, -4.96810 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
Tarihî Kent DokusuFes400 m
Fes el-Bâlî (Eski Fes Medinesi)
Fes el-Bâlî, İdrîsî döneminde kurulup Muvahhidler döneminde bugünkü büyüklüğüne ulaşan eski Fes medinesi; 1981'den beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde.
CamiFes550 m
Karaviyyîn Camii
Karaviyyîn Camii, Fes'te 859'da Fâtıma el-Fihriyye'nin yaptırdığı cami; ders halkaları ve kütüphanesiyle yüzyıllarca Mağrib'in en önemli ilim merkezi oldu.
MedreseFes550 m
Attârîn Medresesi
Attârîn Medresesi, Fes'te Karaviyyîn'in yanında Merînî sultanı Ebû Saîd Osman döneminde yapılan, zellij ve alçı süslemeleriyle ünlü küçük medrese.
TürbeFes650 m
Mevlây İdrîs Zaviyesi (II. İdrîs Türbesi)
Mevlây İdrîs Zaviyesi, Fes'in kurucusu olarak anılan II. İdrîs'e atfedilen türbeyi barındıran cami ve ziyaretgâh; medinenin en çok ziyaret edilen yerlerinden.
Kervansaray ve HanFes750 m
Neccârîn Fundukı
Neccârîn Fundukı, Fes'te Alevî sultanı Mevlây İsmâil döneminde 1711'de yapılan tüccar hanı; 1998'deki restorasyonla ahşap sanatları müzesine dönüştürüldü.
MedreseFes1,3 km
Bû İnâniye Medresesi
Bû İnâniye Medresesi, Fes'te Merînî sultanı Ebû İnân'ın 1351–1356'da yaptırdığı, minareli cuma camisiyle öne çıkan Merînîler'in en büyük medresesi.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 1 gün
Fes
Fes Medinesi Yürüyüşü: Bâbu Bûcelûd'dan Karaviyyîn'e
Fes el-Bâlî'de Bâbu Bûcelûd'dan başlayıp Bû İnâniye, Neccârîn, Mevlây İdrîs Zaviyesi, Attârîn ve Karaviyyîn'e uzanan, Endülüsler Camii'nde biten medine yürüyüşü.
- Durak
- 8
- Mesafe
- ~3,4 km
- Ulaşım
- Yürüyüş (medine araç trafiğine uygun değildir)
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Andalusian Mosque
Museum With No Frontiers – Discover Islamic Art · Müze · İngilizce · islamicart.museumwnf.org · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Medina of Fez
UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: R Prazeres · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Fes'te keşfetmeye devam edin
SarayFes
Batha Sarayı (Batha Müzesi)
Batha Sarayı, Fes'te 19. yüzyıl sonunda Alevî sultanları Mevlây Hasan ve Mevlây Abdülaziz döneminde yapılan saray; Bû İnâniye'nin minberini barındıran müze.