
Mevlây İdrîs Zaviyesi (II. İdrîs Türbesi) nedir?
Mevlây İdrîs Zaviyesi, Fes medinesinin merkezinde, İdrîsî hükümdarı II. İdrîs'e (793–828) ait kabul edilen türbeyi içeren cami ve ziyaretgâhtır. MWNF'ye göre şehrin kuruluş döneminde yapılan cami, 1437'de temellerinde II. İdrîs'e atfedilen lahdin bulunmasıyla türbeye dönüştü. Karaviyyîn ile birlikte Fes'in en tanınmış ve en çok ziyaret edilen yapısıdır; bugün de namaz ve ziyaret mekânı olarak kullanılır.
Neden önemli?
MWNF'ye göre türbe; Dâru'l-Kaytûn (şehir kurulurken I. İdrîs'in kaldığı çadır evi), kurucunun namaz kıldığı Şürefâ Camii ve abdest çeşmesinden oluşan ve 'harem' (dokunulmaz) diye anılan bir bütünün parçasıdır. Pek çok hükümdarın genişletip süslediği yapı Fas genelinde büyük saygı görür.
Alevî sultanı Mevlây İsmâil (1672–1727) türbenin üzerine yeşil piramidal kubbeyi ve medinenin en yüksek minaresini yaptırdı.
Tarihi
9. yüzyıl başı
Şehrin kuruluş döneminde cami olarak inşa edildi; Karaviyyîn yapılana kadar cuma namazı burada kılındı.
1308 (h. 707)
Merînîler döneminde, II. İdrîs'in soyundan gelen şerifler tarafından yeniden inşa edildi.
1437 (h. 840)
Vattâsîler döneminde yapılan onarım sırasında II. İdrîs'e atfedilen lahit bulundu; yapı türbe ve ziyaretgâh hâline geldi.
1672–1727
Mevlây İsmâil yeşil piramidal kubbeyi ve renkli süslemeli yüksek minareyi yaptırdı.
1824 (h. 1240)
Sultan Mevlây Abdurrahman, Dâru'l-Kaytûn'un yerine türbeye bitişik yeni bir cami yaptırdı.
1956 sonrası
Dış cephedeki süslemelerin çoğu Kral V. Muhammed döneminde restore edildi.
İslami önemi
Türbe, Hz. Ali soyundan gelen İdrîsîler'in Fas'taki mirasıyla ilişkilendirilir ve ülkenin en önemli ziyaretgâhlarından biridir. MWNF'ye göre bugün de namaz, ziyaret ve çeşitli geleneksel törenlerin yapıldığı bir mekândır.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Geleneksel kabul
Türbedeki lahdin II. İdrîs'e ait olduğu kabul edilir.[1]
Lahit 1437'deki onarım sırasında bulunmuş ve MWNF'ye göre dönemin âlimlerince kabul edilmiştir; kabrin kimliği bu keşfe dayanır.
- Kesinliği tartışmalı
Fes şehrinin kurucusu II. İdrîs'tir.[1,2,3]
UNESCO kuruluşu 789–808 arasında İdrîsî hanedanına bağlar. MWNF II. İdrîs'i şehrin kurucusu olarak anarken TDV, II. İdrîs'in babasının kurduğu Fas'ı başşehir yaptığını belirtir.
Konum ve yakındaki yerler
34.06480, -4.97470 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları

CamiFes100 m
Karaviyyîn Camii
Karaviyyîn Camii, Fes'te 859'da Fâtıma el-Fihriyye'nin yaptırdığı cami; ders halkaları ve kütüphanesiyle yüzyıllarca Mağrib'in en önemli ilim merkezi oldu.

MedreseFes100 m
Attârîn Medresesi
Attârîn Medresesi, Fes'te Karaviyyîn'in yanında Merînî sultanı Ebû Saîd Osman döneminde yapılan, zellij ve alçı süslemeleriyle ünlü küçük medrese.

Kervansaray ve HanFes100 m
Neccârîn Fundukı
Neccârîn Fundukı, Fes'te Alevî sultanı Mevlây İsmâil döneminde 1711'de yapılan tüccar hanı; 1998'deki restorasyonla ahşap sanatları müzesine dönüştürüldü.

Tarihî Kent DokusuFes350 m
Fes el-Bâlî (Eski Fes Medinesi)
Fes el-Bâlî, İdrîsî döneminde kurulup Muvahhidler döneminde bugünkü büyüklüğüne ulaşan eski Fes medinesi; 1981'den beri UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde.

CamiFes650 m
Endülüsler Camii
Endülüsler Camii, Fes'in Endülüslüler mahallesinde 859'da kurulan cami; 10. yüzyıl minaresi ve Muvahhid halifesi en-Nâsır'ın yaptırdığı anıtsal kapısıyla bilinir.

MedreseFes800 m
Bû İnâniye Medresesi
Bû İnâniye Medresesi, Fes'te Merînî sultanı Ebû İnân'ın 1351–1356'da yaptırdığı, minareli cuma camisiyle öne çıkan Merînîler'in en büyük medresesi.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 1 gün

Fes
Fes Medinesi Yürüyüşü: Bâbu Bûcelûd'dan Karaviyyîn'e
Fes el-Bâlî'de Bâbu Bûcelûd'dan başlayıp Bû İnâniye, Neccârîn, Mevlây İdrîs Zaviyesi, Attârîn ve Karaviyyîn'e uzanan, Endülüsler Camii'nde biten medine yürüyüşü.
- Durak
- 8
- Mesafe
- ~3,4 km
- Ulaşım
- Yürüyüş (medine araç trafiğine uygun değildir)
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Mulay Idris Mausoleum
Museum With No Frontiers – Discover Islamic Art · Müze · İngilizce · islamicart.museumwnf.org · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2İDRÎS II
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Medina of Fez
UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Oumaima Loudini · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Fes'te keşfetmeye devam edin

SarayFes
Batha Sarayı (Batha Müzesi)
Batha Sarayı, Fes'te 19. yüzyıl sonunda Alevî sultanları Mevlây Hasan ve Mevlây Abdülaziz döneminde yapılan saray; Bû İnâniye'nin minberini barındıran müze.