Kalon Camii nedir?
Kalon Camii, Buhara'daki Poi Kalon ("büyüğün ayağı") topluluğunun merkezindeki cuma camisidir. İlk yapı 1121'de Karahanlı Arslan Han tarafından yapıldı; bugünkü cami 16. yüzyılın ilk çeyreğinde eski temeller üzerinde yeniden inşa edildi.
Neden önemli?
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre yaklaşık 127 × 78 metre ölçülerindeki cami, mihrap önü kubbeli, dört eyvanlı ve revaklı avlulu bir plana sahiptir; avluyu kuşatan kubbeli birimler toplam 208 payeye oturur. Tamamen çini kaplı mihrabı 1541'de tamamlanmıştır.
Cengiz Han 1220'de şehre girdiğinde ilk caminin sultan sarayı olup olmadığını sorduğu kaydedilir; bu anlatı yapının o dönemdeki görkemini yansıtır. Caminin karşısındaki Mîr-i Arab Medresesi ve aradaki Kalon Minaresi ile birlikte oluşan Poi Kalon topluluğu, Buhara'nın en tanınmış manzarasıdır.
Tarihi
1121
Karahanlı hükümdarı Arslan Han ilk cuma camiini yaptırır.
1220
Moğol istilasında tuğla cami yanmaktan kurtulur, ancak ağır hasar görür.
13. yüzyıl sonu – 14. yüzyıl başı
Aynı yerde yeni bir cami yapılır; kazılar bu evreyi doğrular.
1514–1515 (h. 920)
Şeybânî Ubeydullah Han caminin ön cephesini ve iç süslemesini yeniden yaptırır; tarih taç kapı kemerindedir.
1541
Çini kaplı mihrap tamamlanır.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Cami ibadete açıktır; ziyaretinizi namaz vakitlerinin dışına planlayın.
Ziyaret adabı
- Özbekistan resmî turizm portalı, dinî mekânları ziyaret eden kadınların omuz, sırt ve bacaklarını örtmesini önerir. Camilerde erkeklerin de uzun kıyafet tercih etmesi uygun olur.
- Namaz vakitlerinde turistik ziyaret yapılmaz.
- İbadet alanına girerken ayakkabılar çıkarılır.
Konum ve yakındaki yerler
39.77590, 64.41480 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
Minare ve AnıtBuhara50 m
Kalon Minaresi
Kalon Minaresi, Karahanlı hükümdarı Arslan Han'ın 1127'de yaptırdığı, yaklaşık 46 metrelik tuğla gövdesiyle Moğol istilasından kurtulan Buhara'nın simgesidir.
MedreseBuhara50 m
Mîr-i Arab Medresesi
Mîr-i Arab Medresesi, 1530'larda Şeybânî Ubeydullah Han döneminde yapılan ve Sovyet yıllarında da eğitim veren Buhara'nın tanınmış medresesidir.
MedreseBuhara250 m
Uluğ Bey Medresesi (Buhara)
Buhara'daki Uluğ Bey Medresesi, 1417'de yapılan ve UNESCO'ya göre şehirde Timurlu döneminden ayakta kalan başlıca yapı olan medresedir.
MedreseBuhara250 m
Abdülaziz Han Medresesi
Abdülaziz Han Medresesi, Buhara hanı Abdülaziz Han'ın 1652'de Uluğ Bey Medresesi'nin karşısına yaptırdığı, zengin çini ve kalem işleriyle bilinen medresedir.
Kale ve SurBuhara400 m
Ark Kalesi
Ark Kalesi, Buhara'nın en eski devirlerden beri aynı yerde duran iç kalesi; Sâmânîlerden son Buhara emirine kadar hükümdarların ikametgâhıdır.
CamiBuhara450 m
Magok-i Attârî Camii
Magok-i Attârî, zemini sokak seviyesinin altında kalmış, 12. yüzyıl portalı ve 10. yüzyıla uzanan temelleriyle Buhara'nın en eski camilerinden biridir.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 5 gün (Şehrisebz'siz 4 gün)
Semerkant · Şehrisebz · Buhara
Semerkant–Buhara İslam Medeniyeti Rotası
Beş günde Semerkant, Şehrisebz ve Buhara: Timurlu anıtları, İmam Buhârî ve Mâtürîdî türbeleri, Sâmânî ve Karahanlı yapıları, Bahâeddîn Nakşibend Külliyesi.
- Durak
- 23
- Mesafe
- ~356 km
- Ulaşım
- Şehir içinde yürüyüş ve taksi; Semerkant–Şehrisebz ve Semerkant–Buhara arasında karayolu veya tren (güncel sefer bilgisini resmî kaynaklardan kontrol edin)
- 1 gün
Buhara
Buhara Eski Şehir Yürüyüşü
Buhara'nın tarihî merkezinde yürüyerek bir gün: Sâmânîler Türbesi'nden Ark'a, Poi Kalon'dan Lebi Havuz'a ve Çar Minar'a on bir durak.
- Durak
- 11
- Mesafe
- ~2,8 km
- Ulaşım
- Yürüyüş
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Kalan Camii (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Poi-Kalon architectural ensemble (Uzbekistan Travel)
Özbekistan Ulusal Turizm Bilgi Merkezi — Uzbekistan Travel · Resmî turizm kurumu · İngilizce · uzbekistan.travel · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3Miri Arab Madrasah (Uzbekistan Travel)
Özbekistan Ulusal Turizm Bilgi Merkezi — Uzbekistan Travel · Resmî turizm kurumu · İngilizce · uzbekistan.travel · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 4Historic Centre of Bukhara (UNESCO Dünya Mirası Merkezi)
UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Adam Harangozó · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Buhara'da keşfetmeye devam edin
KülliyeBuhara
Bahâeddîn Nakşibend Külliyesi
Bahâeddîn Nakşibend Külliyesi, Nakşibendiyye'nin pîrinin Buhara'ya 11 km uzaklıktaki Kasr-ı Ârifân'da doğup defnedildiği yerde gelişen türbe ve dergâhtır.
TürbeBuhara
Sâmânîler Türbesi
Sâmânîler Türbesi, 892–907 arasında yapılan ve UNESCO'ya göre İslam dünyasında 10. yüzyıl mimarisinin ayakta kalan en iyi örneği olan tuğla türbedir.
MakamBuhara
Çeşme-i Eyyûb
Çeşme-i Eyyûb, Buhara'da adı "Eyyûb'un pınarı" anlamına gelen, yerel gelenekte Hz. Eyyûb'la ilişkilendirilen bir su kaynağı üzerindeki türbe yapısıdır.
MeydanBuhara
Lebi Havuz Topluluğu
Lebi Havuz, Buhara'da bir havuzun çevresinde Kukeldaş Medresesi ile Nâdir Divanbeyi medrese ve hankahının oluşturduğu 16.–17. yüzyıl meydanıdır.