Ark Kalesi nedir?
Ark, Buhara'nın Registan meydanının doğusunda yükselen tarihî iç kalesidir (kuhendiz). Defalarca yıkılıp aynı yerde yeniden yapılmış; 1920'ye kadar Buhara yöneticilerinin sarayı ve idare merkezi olarak kullanılmıştır.
Neden önemli?
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre kale en eski devirlerden beri bugünkü yerindedir; ilk Sâmânî hükümdarları da buradaki sarayda oturmuş, Kuteybe b. Müslim kalenin içinde bir cuma mescidi yaptırmıştır. 1220'de Moğollara on iki gün direnmiştir.
UNESCO, 16. yüzyılda yeniden inşa edilen kalenin şehrin en eski dönemlerinden bugüne sivil merkezini oluşturduğunu belirtir.
Tarihi
İslam öncesi
Buhar-hudât denilen yerel hükümdarların sarayı kale içindedir.
8. yüzyıl başı
Kuteybe b. Müslim kalenin içinde bir cuma mescidi yaptırır.
10. yüzyıl
İlk Sâmânî hükümdarları kaledeki sarayda oturur.
1220
Moğol kuşatmasına on iki gün dayandıktan sonra teslim olur.
16. yüzyıl
Kale yeniden inşa edilir.
1920
Son Buhara emiri Âlim Han'ın tahttan indirilmesiyle kalenin idare merkezi işlevi sona erer.
Konum ve yakındaki yerler
39.77790, 64.41110 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
CamiBuhara400 m
Kalon Camii
Kalon Camii, Buhara'nın cuma camisi; 127 × 78 metrelik avlusu, 208 payesi ve 1514–15 tarihli taç kapısıyla Poi Kalon topluluğunun merkezidir.
Minare ve AnıtBuhara400 m
Kalon Minaresi
Kalon Minaresi, Karahanlı hükümdarı Arslan Han'ın 1127'de yaptırdığı, yaklaşık 46 metrelik tuğla gövdesiyle Moğol istilasından kurtulan Buhara'nın simgesidir.
MedreseBuhara450 m
Mîr-i Arab Medresesi
Mîr-i Arab Medresesi, 1530'larda Şeybânî Ubeydullah Han döneminde yapılan ve Sovyet yıllarında da eğitim veren Buhara'nın tanınmış medresesidir.
MedreseBuhara550 m
Uluğ Bey Medresesi (Buhara)
Buhara'daki Uluğ Bey Medresesi, 1417'de yapılan ve UNESCO'ya göre şehirde Timurlu döneminden ayakta kalan başlıca yapı olan medresedir.
MedreseBuhara600 m
Abdülaziz Han Medresesi
Abdülaziz Han Medresesi, Buhara hanı Abdülaziz Han'ın 1652'de Uluğ Bey Medresesi'nin karşısına yaptırdığı, zengin çini ve kalem işleriyle bilinen medresedir.
MakamBuhara750 m
Çeşme-i Eyyûb
Çeşme-i Eyyûb, Buhara'da adı "Eyyûb'un pınarı" anlamına gelen, yerel gelenekte Hz. Eyyûb'la ilişkilendirilen bir su kaynağı üzerindeki türbe yapısıdır.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 5 gün (Şehrisebz'siz 4 gün)
Semerkant · Şehrisebz · Buhara
Semerkant–Buhara İslam Medeniyeti Rotası
Beş günde Semerkant, Şehrisebz ve Buhara: Timurlu anıtları, İmam Buhârî ve Mâtürîdî türbeleri, Sâmânî ve Karahanlı yapıları, Bahâeddîn Nakşibend Külliyesi.
- Durak
- 23
- Mesafe
- ~356 km
- Ulaşım
- Şehir içinde yürüyüş ve taksi; Semerkant–Şehrisebz ve Semerkant–Buhara arasında karayolu veya tren (güncel sefer bilgisini resmî kaynaklardan kontrol edin)
- 1 gün
Buhara
Buhara Eski Şehir Yürüyüşü
Buhara'nın tarihî merkezinde yürüyerek bir gün: Sâmânîler Türbesi'nden Ark'a, Poi Kalon'dan Lebi Havuz'a ve Çar Minar'a on bir durak.
- Durak
- 11
- Mesafe
- ~2,8 km
- Ulaşım
- Yürüyüş
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Buhara (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Historic Centre of Bukhara (UNESCO Dünya Mirası Merkezi)
UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3Ark Citadel (Uzbekistan Travel)
Özbekistan Ulusal Turizm Bilgi Merkezi — Uzbekistan Travel · Resmî turizm kurumu · İngilizce · uzbekistan.travel · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: RK · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Buhara'da keşfetmeye devam edin
KülliyeBuhara
Bahâeddîn Nakşibend Külliyesi
Bahâeddîn Nakşibend Külliyesi, Nakşibendiyye'nin pîrinin Buhara'ya 11 km uzaklıktaki Kasr-ı Ârifân'da doğup defnedildiği yerde gelişen türbe ve dergâhtır.
TürbeBuhara
Sâmânîler Türbesi
Sâmânîler Türbesi, 892–907 arasında yapılan ve UNESCO'ya göre İslam dünyasında 10. yüzyıl mimarisinin ayakta kalan en iyi örneği olan tuğla türbedir.
MeydanBuhara
Lebi Havuz Topluluğu
Lebi Havuz, Buhara'da bir havuzun çevresinde Kukeldaş Medresesi ile Nâdir Divanbeyi medrese ve hankahının oluşturduğu 16.–17. yüzyıl meydanıdır.
CamiBuhara
Magok-i Attârî Camii
Magok-i Attârî, zemini sokak seviyesinin altında kalmış, 12. yüzyıl portalı ve 10. yüzyıla uzanan temelleriyle Buhara'nın en eski camilerinden biridir.