Gazi Hüsrev Bey Camii nedir?
Gazi Hüsrev Bey Camii, Bosna sancak beyi Gazi Hüsrev Bey'in Saraybosna'da yaptırdığı külliyenin merkezindeki camidir. Kapısı üzerindeki üç beyitlik Arapça kitabeye göre 937 (1530-31) yılında, Kanûnî Sultan Süleyman döneminde inşa edildi. Geniş avlusunda şadırvan, Gazi Hüsrev Bey'in sekizgen türbesi ve bir hazire bulunur.
Neden önemli?
Cami, Saraybosna'yı bir Osmanlı-İslam şehrine dönüştüren Gazi Hüsrev Bey vakıflarının merkezidir; medrese, bedesten, hamam, hanlar ve saat kulesi bu caminin çevresinde şekillendi. Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi camiyi Bosna-Hersek'in en büyük ve en güzel camilerinden biri olarak tanımlar.
Kesme taştan yapılan cami, kubbeli ana mekânı, yarım kubbeli mihrap bölümü ve iki yanındaki tabhane odalarıyla Halep'teki Hüsrev Paşa Camii ile birlikte Osmanlı mimarisindeki tabhaneli camiler tipinin son örneklerinden sayılır.
Tarihi
1530-31 (h. 937)
Kapı kitabesine göre cami Kanûnî Sultan Süleyman döneminde inşa edildi.
1533
Kanûnî Sultan Süleyman'ın temliknamesiyle Gazi Hüsrev Bey'e geniş araziler bağışlandı; cami ve külliye yapıları için vakfiyeler düzenlendi.
1541 (h. 948)
Gazi Hüsrev Bey vefat etti ve caminin avlusunda hayattayken yaptırdığı sekizgen türbeye defnedildi.
1660
Evliya Çelebi caminin kalabalık cemaatini ve kışın abdest muslukları için büyük kazanlarda su ısıtıldığını anlattı.
19. yüzyıl sonu
Avusturya-Macaristan döneminde iç mekân, özgün üslubuna uymayan kalem işi nakışlarla kaplandı; mahfil de değiştirildi.
1893
Avludaki ahşap saçaklı şadırvanın yerine on iki köşeli kâgir bir şadırvan yapıldı.
1992–1995
Savaş sırasında külliye yapıları ağır hasar gördü; cami bugün yeniden ibadete açıktır.
İslami önemi
Cami, kuruluşundan bu yana ibadete açık olup Başçarşı'daki dinî hayatın merkezinde yer alır. Avlusundaki hazirede 19. ve 20. yüzyılda yaşamış Bosnalı din ve siyaset adamlarının kabirleri bulunur.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Gazi Hüsrev Bey Medresesi caminin tam karşısında, saat kulesi ise hemen yanındadır; üçü birlikte gezilebilir.
- Avludaki türbe ve hazire ayrı bir ziyaret noktası olarak gezilebilir.
Ziyaret adabı
- Namaz vakitlerinde turistik ziyaretten kaçınılmalıdır.
- Camiye girerken ayakkabılar çıkarılır; omuzları ve dizleri örten kıyafet tercih edilmelidir. Kadın ziyaretçilerden başlarını örtmeleri beklenir.
Konum ve yakındaki yerler
43.85917, 18.42903 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
MedreseSaraybosna50 m
Gazi Hüsrev Bey Medresesi
Gazi Hüsrev Bey Medresesi, annesi Selçuk Hatun adına 1537-38'de caminin karşısına yapılan ve kurşun örtüsünden ötürü Kurşumliya diye anılan medresedir.
Minare ve AnıtSaraybosna50 m
Saraybosna Saat Kulesi
Saraybosna Saat Kulesi, Gazi Hüsrev Bey Camii'nin yanında yükselen, 17. yüzyılda var olduğu bilinen ve üst kısmı 1874'te yenilenen kare planlı taş kuledir.
Bilim MirasıSaraybosna100 m
Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi
Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi, 1537 vakfiyesine dayanan, 2014'ten beri medresenin yanındaki yeni binasında yazma eser ve arşivleri koruyan kütüphanedir.
Tarihî ÇarşıSaraybosna100 m
Gazi Hüsrev Bey Bedesteni
Gazi Hüsrev Bey Bedesteni, Saraybosna çarşısında 16. yüzyılda Gazi Hüsrev Bey vakfının gelirleri için yapılan ve bugün dükkânlarıyla kullanılan kapalı çarşıdır.
Kervansaray ve HanSaraybosna100 m
Morića Han
Morića Han, Başçarşı'da 18. yüzyıl başında Gazi Hüsrev Bey vakfına geçen, 1957 yangınından sonra yenilenerek kahvehaneye dönüştürülen Osmanlı hanıdır.
CamiSaraybosna150 m
Ferhadiye Camii
Ferhadiye (Ferhad Bey) Camii, Saraybosna'nın tarihî merkezinde 1561-62'de (h. 969) yapılan ve savaşlara rağmen ayakta kalan klasik dönem Osmanlı camisidir.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 3 gün
Saraybosna · Mostar · Blagay · Počitelj
Balkanlarda Osmanlı İzleri: Saraybosna'dan Mostar'a (3 Gün)
Saraybosna'dan Mostar'a, Blagay Tekkesi'nden Počitelj'e Bosna-Hersek'in başlıca Osmanlı camilerini, köprülerini ve tekkesini üç günde birleştiren rota.
- Durak
- 13
- Mesafe
- ~109 km
- Ulaşım
- Yürüyüş + şehirlerarası otobüs, tren veya araç
- 1 gün
Saraybosna
Saraybosna'da 1 Gün: Başçarşı'dan Beyaz Tabya'ya
Saraybosna'da bir günde Başçarşı, Gazi Hüsrev Bey Camii ve Medresesi, Hünkâr Camii, Kovači Şehitliği ve Beyaz Tabya'yı yürüyerek birleştiren rota.
- Durak
- 11
- Mesafe
- ~2,2 km
- Ulaşım
- Yürüyüş (Kovači ve Beyaz Tabya için yokuş; isteğe bağlı taksi)
Kaynaklar ve Referanslar
- 1GAZİ HÜSREV BEY KÜLLİYESİ
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Historijat
Gazi Husrev-begova biblioteka · Mekânın resmî sitesi · Boşnakça · ghb.ba · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3SARAYBOSNA
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Adam Harangozó · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Saraybosna'da keşfetmeye devam edin
Tarihî ÇarşıSaraybosna
Başçarşı
Başçarşı, 15. yüzyılda kurulan ve Gazi Hüsrev Bey vakıflarıyla gelişen Saraybosna'nın tarihî çarşısıdır; meydanındaki ahşap Sebil şehrin simgelerindendir.
CamiSaraybosna
Hünkâr Camii
Hünkâr (Careva) Camii, Saraybosna'nın ilk Müslüman mahallesinde Fatih Sultan Mehmed adına yapılan ve 1566-67'de kâgir olarak yenilenen tek kubbeli camidir.
MezarlıkSaraybosna
Kovači Şehitliği
Kovači Şehitliği, Saraybosna'da 15.-16. yüzyıldan kalma mezarlıkta 1992–1995 savaşı şehitlerinin ve Aliya İzzetbegoviç'in türbesinin bulunduğu anıt mezarlıktır.
CamiSaraybosna
Ali Paşa Camii
Ali Paşa Camii, Saraybosna'nın merkezinde 1560-61'de (h. 968) yapılan ve savaşlara rağmen günümüze ulaşan klasik dönem Osmanlı camilerinden biridir.