Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi nedir?
Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi, Gazi Hüsrev Bey'in 1537 tarihli medrese vakfiyesindeki kitap alımı şartına dayanan kütüphanedir. Koleksiyonu 1992–1995 savaşında şehirde birçok kez yer değiştirilerek korundu. 15 Ocak 2014'ten beri Katar'ın finansal desteğiyle yapılan yeni binasında hizmet verir; binada bir müze de bulunur.
Neden önemli?
Kütüphane; Arapça, Türkçe ve Farsça yazmaları, Osmanlı dönemi belge ve vakfiyeleri ile 1552–1852 yıllarına ait Saraybosna şer'iye sicilleriyle Bosna'nın İslami kültür tarihine ilişkin başlıca arşivlerden biridir. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre en eski yazması 1131'de istinsah edilmiş bir İhyâü ulûmi'd-dîn nüshasıdır.
Savaş boyunca kitapların defalarca yer değiştirilerek tamamen korunması, kütüphaneyi Bosna'daki kültürel mirası koruma çabalarının simgelerinden biri hâline getirmiştir.
Tarihi
1537
Medrese vakfiyesinde, inşaattan artan parayla kitap alınıp medresede okuyucuların kullanımına sunulması şart koşuldu.
1697
Savoy Prensi Eugène'in Saraybosna baskınında ilk koleksiyonun büyük kısmı yandı veya yağmalandı.
1863
Vali Topal Osman Paşa'nın teşvikiyle Gazi Hüsrev Bey Camii'nin yanında kütüphaneye ayrılan bir mekâna taşındı.
1935
Hünkâr Camii'nin önündeki binaya taşındı.
1992–1995
Savaş sırasında koleksiyon güvenlik nedeniyle birçok kez yer değiştirilerek korundu.
15 Ocak 2014
Katar'ın finansal desteğiyle yapılan yeni bina, Kurşunlu Medrese'nin batı duvarının yanında törenle açıldı.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Okuma salonları araştırmacılara ve öğrencilere hizmet verir; binadaki müzede Bosna-Hersek'in dinî ve gündelik hayatına ait eserler sergilenir.
Konum ve yakındaki yerler
43.85970, 18.42839 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
MedreseSaraybosna50 m
Gazi Hüsrev Bey Medresesi
Gazi Hüsrev Bey Medresesi, annesi Selçuk Hatun adına 1537-38'de caminin karşısına yapılan ve kurşun örtüsünden ötürü Kurşumliya diye anılan medresedir.
Minare ve AnıtSaraybosna50 m
Saraybosna Saat Kulesi
Saraybosna Saat Kulesi, Gazi Hüsrev Bey Camii'nin yanında yükselen, 17. yüzyılda var olduğu bilinen ve üst kısmı 1874'te yenilenen kare planlı taş kuledir.
CamiSaraybosna100 m
Gazi Hüsrev Bey Camii
Saraybosna Başçarşı'daki Gazi Hüsrev Bey Camii, 1530-31'de yapılan ve avlusunda bânisinin türbesi bulunan Bosna-Hersek'in en önemli Osmanlı camisidir.
Tarihî ÇarşıSaraybosna100 m
Gazi Hüsrev Bey Bedesteni
Gazi Hüsrev Bey Bedesteni, Saraybosna çarşısında 16. yüzyılda Gazi Hüsrev Bey vakfının gelirleri için yapılan ve bugün dükkânlarıyla kullanılan kapalı çarşıdır.
CamiSaraybosna150 m
Ferhadiye Camii
Ferhadiye (Ferhad Bey) Camii, Saraybosna'nın tarihî merkezinde 1561-62'de (h. 969) yapılan ve savaşlara rağmen ayakta kalan klasik dönem Osmanlı camisidir.
Kervansaray ve HanSaraybosna150 m
Morića Han
Morića Han, Başçarşı'da 18. yüzyıl başında Gazi Hüsrev Bey vakfına geçen, 1957 yangınından sonra yenilenerek kahvehaneye dönüştürülen Osmanlı hanıdır.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 1 gün
Saraybosna
Saraybosna'da 1 Gün: Başçarşı'dan Beyaz Tabya'ya
Saraybosna'da bir günde Başçarşı, Gazi Hüsrev Bey Camii ve Medresesi, Hünkâr Camii, Kovači Şehitliği ve Beyaz Tabya'yı yürüyerek birleştiren rota.
- Durak
- 11
- Mesafe
- ~2,2 km
- Ulaşım
- Yürüyüş (Kovači ve Beyaz Tabya için yokuş; isteğe bağlı taksi)
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Historijat
Gazi Husrev-begova biblioteka · Mekânın resmî sitesi · Boşnakça · ghb.ba · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 2Gazi Husrev-begova biblioteka (resmî site)
Gazi Husrev-begova biblioteka · Mekânın resmî sitesi · Boşnakça · ghb.ba · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3GAZİ HÜSREV BEY KÜTÜPHANESİ
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Saraybosna'da keşfetmeye devam edin
Tarihî ÇarşıSaraybosna
Başçarşı
Başçarşı, 15. yüzyılda kurulan ve Gazi Hüsrev Bey vakıflarıyla gelişen Saraybosna'nın tarihî çarşısıdır; meydanındaki ahşap Sebil şehrin simgelerindendir.
CamiSaraybosna
Hünkâr Camii
Hünkâr (Careva) Camii, Saraybosna'nın ilk Müslüman mahallesinde Fatih Sultan Mehmed adına yapılan ve 1566-67'de kâgir olarak yenilenen tek kubbeli camidir.
MezarlıkSaraybosna
Kovači Şehitliği
Kovači Şehitliği, Saraybosna'da 15.-16. yüzyıldan kalma mezarlıkta 1992–1995 savaşı şehitlerinin ve Aliya İzzetbegoviç'in türbesinin bulunduğu anıt mezarlıktır.
CamiSaraybosna
Ali Paşa Camii
Ali Paşa Camii, Saraybosna'nın merkezinde 1560-61'de (h. 968) yapılan ve savaşlara rağmen günümüze ulaşan klasik dönem Osmanlı camilerinden biridir.