Kovači Şehitliği nedir?
Kovači Şehitliği (Šehidsko spomen mezarje Kovači), Başçarşı'nın kuzeydoğusundaki yamaçta yer alan anıt mezarlıktır. Eski nişan taşlarına göre mezarlık 15.–16. yüzyıla uzanır; 1878'e kadar kullanıldı ve 1964'te parka dönüştürüldü. 1992–1995 savaşıyla yeniden kullanılmaya başlanan mezarlıkta 1500'ü aşkın şehit ile Bosna-Hersek'in ilk cumhurbaşkanı Aliya İzzetbegoviç yatmaktadır.
Neden önemli?
Kovači, Saraybosna kuşatmasında hayatını kaybeden savunmacıların hatırasını yaşatan başlıca anıt alandır. Mezarlığı yöneten Kanton Saraybosna Memorial Fonu, alanı savaşın kayıplarına ilişkin kolektif unutuşa karşı bir tanıklık yeri olarak tanımlar.
Aliya İzzetbegoviç kendi isteğiyle buraya defnedildi; Nihad Babović'in tasarladığı türbesi ölümünün ikinci yıl dönümünde tamamlandı ve taş kullanımı nedeniyle İtalya'da bir ödül aldı.
Tarihi
15.–16. yüzyıl
Korunan eski şehit nişanlarına göre mezarlık bu dönemde kullanılmaya başlandı.
1878
Mezarlığa defin yapılması sona erdi.
1964
Alan parka dönüştürüldü.
1992–1995
Savaş sırasında mezarlık yeniden kullanılmaya başlandı; 3. parselde 1500'ü aşkın şehit defnedildi.
19 Ekim 2003
Aliya İzzetbegoviç Saraybosna'da vefat etti ve vasiyeti üzerine Kovači'ye defnedildi.
2005
İzzetbegoviç'in türbesi, ölümünün ikinci yıl dönümünde tamamlandı.
28 Nisan 2017
Altı binden fazla şehit ve hayatını kaybeden savaşçının adının yazılı olduğu Hatıra Duvarı açıldı.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Başçarşı'dan yokuş yukarı kısa bir yürüyüşle ulaşılır; Beyaz Tabya'ya giden yol üzerindedir.
Ziyaret adabı
- Mezarlık bir anma alanıdır; sessiz olunmalı, mezarların üzerine basılmamalı ve cenaze törenlerine saygı gösterilmelidir.
Konum ve yakındaki yerler
43.86151, 18.43541 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
Tarihî ÇarşıSaraybosna400 m
Başçarşı
Başçarşı, 15. yüzyılda kurulan ve Gazi Hüsrev Bey vakıflarıyla gelişen Saraybosna'nın tarihî çarşısıdır; meydanındaki ahşap Sebil şehrin simgelerindendir.
Kervansaray ve HanSaraybosna450 m
Morića Han
Morića Han, Başçarşı'da 18. yüzyıl başında Gazi Hüsrev Bey vakfına geçen, 1957 yangınından sonra yenilenerek kahvehaneye dönüştürülen Osmanlı hanıdır.
MedreseSaraybosna550 m
Gazi Hüsrev Bey Medresesi
Gazi Hüsrev Bey Medresesi, annesi Selçuk Hatun adına 1537-38'de caminin karşısına yapılan ve kurşun örtüsünden ötürü Kurşumliya diye anılan medresedir.
CamiSaraybosna550 m
Gazi Hüsrev Bey Camii
Saraybosna Başçarşı'daki Gazi Hüsrev Bey Camii, 1530-31'de yapılan ve avlusunda bânisinin türbesi bulunan Bosna-Hersek'in en önemli Osmanlı camisidir.
CamiSaraybosna600 m
Hünkâr Camii
Hünkâr (Careva) Camii, Saraybosna'nın ilk Müslüman mahallesinde Fatih Sultan Mehmed adına yapılan ve 1566-67'de kâgir olarak yenilenen tek kubbeli camidir.
Bilim MirasıSaraybosna600 m
Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi
Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi, 1537 vakfiyesine dayanan, 2014'ten beri medresenin yanındaki yeni binasında yazma eser ve arşivleri koruyan kütüphanedir.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 3 gün
Saraybosna · Mostar · Blagay · Počitelj
Balkanlarda Osmanlı İzleri: Saraybosna'dan Mostar'a (3 Gün)
Saraybosna'dan Mostar'a, Blagay Tekkesi'nden Počitelj'e Bosna-Hersek'in başlıca Osmanlı camilerini, köprülerini ve tekkesini üç günde birleştiren rota.
- Durak
- 13
- Mesafe
- ~109 km
- Ulaşım
- Yürüyüş + şehirlerarası otobüs, tren veya araç
- 1 gün
Saraybosna
Saraybosna'da 1 Gün: Başçarşı'dan Beyaz Tabya'ya
Saraybosna'da bir günde Başçarşı, Gazi Hüsrev Bey Camii ve Medresesi, Hünkâr Camii, Kovači Şehitliği ve Beyaz Tabya'yı yürüyerek birleştiren rota.
- Durak
- 11
- Mesafe
- ~2,2 km
- Ulaşım
- Yürüyüş (Kovači ve Beyaz Tabya için yokuş; isteğe bağlı taksi)
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Mezarja i spomenici – Šehidsko spomen mezarje Kovači
Fond Memorijala Kantona Sarajevo · Resmî kurum · Boşnakça · mcsarajevo.ba · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 2İZZETBEGOVİÇ, Aliya
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Adam Harangozó · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Saraybosna'da keşfetmeye devam edin
CamiSaraybosna
Ali Paşa Camii
Ali Paşa Camii, Saraybosna'nın merkezinde 1560-61'de (h. 968) yapılan ve savaşlara rağmen günümüze ulaşan klasik dönem Osmanlı camilerinden biridir.
Kale ve SurSaraybosna
Beyaz Tabya
Beyaz Tabya, Saraybosna'nın doğusunda Vratnik surlarının parçası olan, 1550 dolaylarında Ortaçağ kalesi yerine yapılan ve şehre hâkim bir tabyadır.
CamiSaraybosna
Ferhadiye Camii
Ferhadiye (Ferhad Bey) Camii, Saraybosna'nın tarihî merkezinde 1561-62'de (h. 969) yapılan ve savaşlara rağmen ayakta kalan klasik dönem Osmanlı camisidir.
Tarihî ÇarşıSaraybosna
Gazi Hüsrev Bey Bedesteni
Gazi Hüsrev Bey Bedesteni, Saraybosna çarşısında 16. yüzyılda Gazi Hüsrev Bey vakfının gelirleri için yapılan ve bugün dükkânlarıyla kullanılan kapalı çarşıdır.