Cennetü'l-Muallâ nedir?
Cennetü'l-Muallâ, İslam öncesinden beri Mekke'nin mezarlığı olarak kullanılan, eski adı Hacûn olan kabristandır. Hz. Hatice ile Hz. Peygamber'in dedesi Abdülmuttalib ve amcası Ebû Tâlib burada defnedildi. 1926'da mezarlıktaki türbeler yıkıldı; alan bugün de mezarlık olarak kullanılır.
Neden önemli?
Hz. Peygamber'in ilk eşi ve peygamberliğine herkesten önce iman eden Hz. Hatice'nin burada medfun olması, mezarlığı Mekke'nin en çok ziyaret edilen yerlerinden biri yapmıştır. Hz. Peygamber'in bu kabristanı göstererek ne güzel bir kabristan olduğunu söylediği nakledilir (Müsned, I, 367).
Arapça kaynaklarda mezarlık “el-Ma'lât” diye geçer; TDV'ye göre “Cennetü'l-Muallâ” adı muhtemelen Türkler arasında, Medine'deki Bakî'ın “Cennetü'l-Bakî” diye anılmasına benzetilerek kullanılmaya başlanmıştır.
Tarihi
İslam öncesi
Rivayete göre Kusay b. Kilâb'ın defninden sonra Hacûn, Mekke'nin mezarlığı olarak kullanılmaya başlandı.
619/620
Hz. Hatice hicretten yaklaşık üç yıl önce vefat etti ve Hacûn'a defnedildi.
630 (h. 8)
Mekke'nin fethinde Hz. Peygamber çadırını Hacûn'a kurdurdu.
1543–1544
Kanûnî Sultan Süleyman Hz. Hatice'nin kabrine yüksek kubbeli bir türbe yaptırdı.
1926
Mezarlıktaki bütün türbeler yıkıldı ve mezar taşları kaldırıldı.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Tarihî kaynaklarla doğrulanmış
Hz. Hatice, Abdülmuttalib ve Ebû Tâlib Hacûn (Muallâ) mezarlığına defnedilmiştir.[1,2,3]
TDV'ye göre Hz. Peygamber'in dedelerinden Kusay da buraya gömülmüştür. Diyanet'in Kutsal Topraklar Rehberi, Hz. Peygamber'in oğulları Kâsım ile Abdullah'ın ve Abdullah b. Zübeyr'in kabirlerinin de burada olduğunu belirtir. Kabirlerin yerleri bugün işaretli değildir.
- Rivayet
Hz. Hatice'nin kabrinin yeri 1328–1329'da görülen bir rüya üzerine tespit edildiği ve üzerine türbe yapıldığı rivayet edilir.[1]
TDV'ye göre kabrin yeri bu tarihe kadar bilinmiyordu. Türbeler 1926'da yıkıldığı için bugün kabirler işaretli değildir.
Konum ve yakındaki yerler
21.43700, 39.82920 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
CamiMekke400 m
Cin Mescidi
Cin Mescidi, Cennetü'l-Muallâ yakınında, Hz. Peygamber'in cinlere Kur'an okuduğu yer olarak anılan noktada kurulmuş, Mekke'nin tarihî mescitlerindendir.
Kutsal AlanMekke1,5 km
Safa ve Merve
Safa ve Merve, Mescid-i Haram içinde aralarında sa'y yapılan iki tepedir; Kur'an'da Allah'ın nişanlarından sayılır ve Hz. Hâcer'in su arayışıyla anılır.
CamiMekke1,6 km
Mescid-i Haram
Mescid-i Haram, Mekke'de Kâbe'yi çevreleyen, tavaf ve sa'y alanlarını içine alan, hac ve umrenin merkezindeki camidir; tarih boyunca defalarca genişletildi.
Kutsal AlanMekke1,6 km
Kâbe
Kâbe, Mescid-i Haram'ın ortasındaki, Müslümanların namazda yöneldiği küp biçimli mabettir; Kur'an'a göre temellerini Hz. İbrâhim ve Hz. İsmâil yükseltti.
MağaraMekke3,8 km
Cebel-i Nur ve Hira Mağarası
Hira Mağarası, Mekke'nin kuzeydoğusundaki Cebel-i Nur'un zirvesine yakın küçük bir kaya boşluğudur; Hz. Muhammed'e ilk vahiy 610'da burada geldi.
CamiMekke4,5 km
Mescid-i Âişe (Ten'îm Mescidi)
Mescid-i Âişe, Mekke'nin kuzeyinde Ten'îm'de, Hz. Âişe'nin Vedâ haccından sonra umre için ihrama girdiği yerde kurulmuş, harem sınırındaki camidir.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 1 gün
Mekke
Mekke Siyer Mekânları Rotası
Cennetü'l-Muallâ'dan Hira'ya, Arafat'tan Sevr'e Mekke'deki siyer mekânlarını bir günde araçla dolaşan rota; Mekke'ye yalnızca Müslümanlar girebilir.
- Durak
- 10
- Mesafe
- ~40 km
- Ulaşım
- Özel araç veya taksi (Hira'ya yürüyüş)
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Cennetü’l-Muallâ (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Hatice (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Kutsal Topraklar Rehberi – Hicaz Albümü
T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı (Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü eğitim portalı) · Dinî kurum · Türkçe · hacumreegitim.hac.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Tubi719 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Mekke'de keşfetmeye devam edin
Kutsal AlanMekke
Arafat
Arafat, Mekke'nin yaklaşık 21 km doğusunda, haccın rüknü olan vakfenin yapıldığı geniş ovadır; Cebel-i Rahme ve Nemire Mescidi bu alandadır.
Kutsal AlanMekke
Mina
Mina, Mekke ile Müzdelife arasında, hacda şeytan taşlama, kurban ve bayram günlerinde konaklamanın yapıldığı; Cemerât Köprüsü'nün bulunduğu vadidir.
MağaraMekke
Sevr Dağı ve Mağarası
Sevr Mağarası, Mekke'nin güneyindeki Sevr Dağı'nın zirvesine yakın küçük bir mağaradır; Hz. Muhammed ile Hz. Ebûbekir hicrette burada üç gece saklandı.
DağMekke
Cebel-i Rahme
Cebel-i Rahme, Arafat ovasının kuzeydoğusunda yaklaşık 70 m yüksekliğinde granit bir tepedir; Hz. Peygamber Vedâ haccında vakfeyi bu tepenin eteğinde yaptı.