Sevr Dağı ve Mağarası nedir?
Sevr Dağı, Mescid-i Haram'ın yaklaşık 4–5 km güneyinde yükselen, denizden yüksekliği 750 metreyi bulan bir dağdır. Zirveye yakın yamaçtaki küçük mağara, hicret yolculuğunun başında Hz. Muhammed ile Hz. Ebûbekir'in üç gece saklandığı yerdir. Mağaranın batıda dar, doğuda daha geniş iki girişi vardır.
Neden önemli?
et-Tevbe 9/40'ta mağarada bulunan Hz. Peygamber'in arkadaşına “Üzülme, çünkü Allah bizimle beraber” dediği bildirilir. Bu ayet nedeniyle Hz. Ebûbekir Türk ve İran edebiyatında “yâr-ı gār” (mağara dostu) diye anılır.
Hz. Peygamber, peşine düşecek müşrikleri yanıltmak için Medine yolu üzerinde olmayan, şehrin güneyindeki bu dağı seçti. Üç gece boyunca Ebûbekir'in oğlu Abdullah Mekke'den haber getirdi, çobanı Âmir b. Füheyre izleri koyun sürüsüyle örttü.
TDV'nin kaynakları karşılaştırarak verdiği tarihlere göre hicret yolculuğu 13 Eylül 622'de bu mağaradan başladı; 20 Eylül'de Kuba'ya, 24 Eylül'de Medine'ye varıldı.
Tarihi
9–12 Eylül 622
Hz. Muhammed ile Hz. Ebûbekir, Mekke'den gizlice çıkıp Sevr'deki mağarada üç gece saklandı.
13 Eylül 622
Kılavuz Abdullah b. Uraykıt'ın getirdiği develerle Medine'ye doğru yola çıkıldı.
15. yüzyıl (h. 9. yy)
İçeride sıkışan ziyaretçiler nedeniyle batıdaki dar giriş genişletildi (Discover Makkah).
h. 14. yüzyıl başı (19. yüzyıl sonu–20. yüzyıl başı)
Bazı valiler, ziyaretçiler yolunu kaybetmesin diye mağaraya çıkan patikayı düzenleyip işaretletti (Discover Makkah).
İslami önemi
et-Tevbe 9/40 ayeti, mağaradaki bu anı Allah'ın elçisine yardımı ve indirdiği sükûnetle birlikte anlatır.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Dinî kaynaklarda geçen
Hz. Peygamber ile Hz. Ebûbekir'in hicret sırasında mağarada saklanması Kur'an'da anlatılır (et-Tevbe 9/40).[1]
- Tarihî kaynaklarla doğrulanmış
Hz. Peygamber ile Hz. Ebûbekir Sevr Mağarası'nda üç gece kaldı.[1,2]
- Rivayet
Mağaranın girişine örümceğin ağ ördüğü ve bir çift güvercinin yuva yaptığı rivayet edilir.[1,2]
TDV'nin Sevr Mağarası maddesine göre bu rivayetlerin bir kısmı hadis âlimlerince çeşitli açılardan eleştirilmiştir; Hicret maddesi ise örümcek rivayetini, farklı görüşler bulunmakla birlikte pek çok muhaddisin “hasen” saydığını belirtir.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Çıkış yolu işaretli fakat asfaltsız ve yer yer diktir; su, sağlam ayakkabı ve el feneri bulundurun (Discover Makkah).
- Sıcaktan korunmak için tırmanışa sabah erken ya da gün batımından önce başlayın (Discover Makkah).
- Diyanet, yaşlıların ve kalp, tansiyon ya da solunum rahatsızlığı olanların Sevr'e çıkmamasını öğütler; tırmanış küçük çocuklar için de uygun değildir.
Konum ve yakındaki yerler
21.37710, 39.84980 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
CamiMekke5,1 km
Mescid-i Hayf
Mescid-i Hayf, Mina'da küçük cemrenin yakınında, Hz. Peygamber'in Vedâ haccında namaz kılıp insanlara hitap ettiği yerde kurulmuş tarihî camidir.
CamiMekke5,6 km
Mescid-i Haram
Mescid-i Haram, Mekke'de Kâbe'yi çevreleyen, tavaf ve sa'y alanlarını içine alan, hac ve umrenin merkezindeki camidir; tarih boyunca defalarca genişletildi.
Kutsal AlanMekke5,6 km
Kâbe
Kâbe, Mescid-i Haram'ın ortasındaki, Müslümanların namazda yöneldiği küp biçimli mabettir; Kur'an'a göre temellerini Hz. İbrâhim ve Hz. İsmâil yükseltti.
Kutsal AlanMekke5,7 km
Safa ve Merve
Safa ve Merve, Mescid-i Haram içinde aralarında sa'y yapılan iki tepedir; Kur'an'da Allah'ın nişanlarından sayılır ve Hz. Hâcer'in su arayışıyla anılır.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 1 gün
Mekke
Mekke Siyer Mekânları Rotası
Cennetü'l-Muallâ'dan Hira'ya, Arafat'tan Sevr'e Mekke'deki siyer mekânlarını bir günde araçla dolaşan rota; Mekke'ye yalnızca Müslümanlar girebilir.
- Durak
- 10
- Mesafe
- ~40 km
- Ulaşım
- Özel araç veya taksi (Hira'ya yürüyüş)
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Sevr Mağarası (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Hicret (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Cave and Mount of Thawr (Discover Makkah)
Mekke ve Kutsal Mekânlar Kraliyet Komisyonu — Discover Makkah · Resmî turizm kurumu · İngilizce · discovermakkah.sa · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 4Cave & Mount of Thawr (Discover Makkah)
Mekke ve Kutsal Mekânlar Kraliyet Komisyonu — Discover Makkah · Resmî turizm kurumu · İngilizce · discovermakkah.sa · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 5Umre Yolcusu Rehberi
T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı — Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü · Dinî kurum · Türkçe · hacumreegitim.hac.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Abdul Razzaq Phulpot… · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Mekke'de keşfetmeye devam edin
Kutsal AlanMekke
Arafat
Arafat, Mekke'nin yaklaşık 21 km doğusunda, haccın rüknü olan vakfenin yapıldığı geniş ovadır; Cebel-i Rahme ve Nemire Mescidi bu alandadır.
MağaraMekke
Cebel-i Nur ve Hira Mağarası
Hira Mağarası, Mekke'nin kuzeydoğusundaki Cebel-i Nur'un zirvesine yakın küçük bir kaya boşluğudur; Hz. Muhammed'e ilk vahiy 610'da burada geldi.
Kutsal AlanMekke
Mina
Mina, Mekke ile Müzdelife arasında, hacda şeytan taşlama, kurban ve bayram günlerinde konaklamanın yapıldığı; Cemerât Köprüsü'nün bulunduğu vadidir.
DağMekke
Cebel-i Rahme
Cebel-i Rahme, Arafat ovasının kuzeydoğusunda yaklaşık 70 m yüksekliğinde granit bir tepedir; Hz. Peygamber Vedâ haccında vakfeyi bu tepenin eteğinde yaptı.