Kâzımiyye Türbesi nedir?
Kâzımiyye Türbesi, Bağdat'ın batı yakasındaki Kâzımiyye semtinde, İsnâaşeriyye Şîası'nın yedinci imamı kabul edilen Mûsâ el-Kâzım (ö. 799) ile torunu dokuzuncu imam Muhammed et-Takī'nin (ö. 835) kabirlerini barındıran türbedir. Semt adını bu iki kabirden alır: Kâzımeyn, "iki Kâzım" demektir. Yapı bugünkü görünümünü büyük ölçüde Şah İsmâil döneminde (1519) almış, yarım kalan işleri 1534'te Kanûnî Sultan Süleyman tamamlatmıştır.
Neden önemli?
Kâzımiyye, Irak'ta Şiîlerce kutsal sayılan dört ziyaret merkezinden (atebât) biridir. Kuzeyde Sâmerrâ'ya, güneyde Kerbelâ ve Necef'e giden yolların kavşağında bulunduğu için yıl boyunca, özellikle Muharrem ayının ilk on gününde binlerce kişi tarafından ziyaret edilir.
Bölge, Abbâsî döneminde Kureyş Mezarlığı (Makābiru Kureyş) olarak bilinen bir kabristandı; Hanefî fakihi İmam Ebû Yûsuf da buraya defnedildi. Ebû Yûsuf'un türbesinin de içinde yer aldığı cami, türbe duvarının hemen bitişiğindedir.
Tarihi
767
Halife Mansûr'un oğlu Ca'fer'in buraya defnedilmesinin ardından Şûnîziyye denilen alan, Abbasoğulları ve Hz. Ali soyundan Kureyşlilerin gömüldüğü Kureyş Mezarlığı'na dönüştü.
799 (h. 183)
Mûsâ el-Kâzım defnedildi; yer bundan sonra Meşhedü'l-Kâzımî adıyla anılmaya başladı.
835 (h. 220)
Torunu Muhammed et-Takī dedesinin yanına defnedildi; ad iki kabre nispetle Kâzımeyn oldu.
947–948
Büveyhî Muizzüddevle'nin emriyle iki kabrin üzerine ahşap sandukalar, birer kubbe ve çevre duvarı yapıldı.
1258
Hülâgû'nun Bağdat'ı almasıyla tamamen tahrip edilen yapılar daha sonra onun emriyle yeniden inşa edildi.
1519–1534
Bugünkü yapı Şah İsmâil döneminde şekillendi; tamamlanmamış işler 1534'te Kanûnî Sultan Süleyman tarafından bitirildi.
1796
Kaçarlardan Muhammed Han kubbeleri ve minare külahlarını altınla kaplattı; Nâsırüddin Şah bunları 1870'te yeniletti.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Muharrem ayının ilk on günü ve dinî günlerde türbe çevresi çok kalabalık olur.
- Türbe duvarına bitişik camide İmam Ebû Yûsuf'un türbesi bulunur.
- Büyük türbelerin girişlerinde güvenlik kontrolü uygulanabilir; çanta, kamera ve telefon kurallarını girişte öğrenin.
Ziyaret adabı
- Omuzları ve dizleri örten, bol kıyafet giyilmesi; kadınların başlarını örtmesi beklenir.
- Camiye ayakkabılar çıkarılarak girilir.
- Namaz vakitlerinde turistik ziyaret yapılmaz; ziyareti vakit aralarına göre planlayın.
- İbadet edenlerin önünden geçmeyin, yüksek sesle konuşmayın ve flaşlı fotoğraf çekmeyin.
- Türbede sessiz olunur; kabir ziyaretinde dua ve Kur'an okumakla yetinilir.
- Türbeye ayakkabılar çıkarılarak girilir.
Konum ve yakındaki yerler
33.37997, 44.33796 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
CamiBağdat2,1 km
İmam-ı Azam Ebu Hanife Camii ve Türbesi
Hanefî mezhebinin kurucusu Ebû Hanîfe'nin Bağdat A'zamiyye'deki kabri üzerinde, ilk türbesi 1067'de yapılan ve Kanûnî'nin 1534'te yeniden yaptırdığı külliye.
TürbeBağdat5,5 km
Cüneyd-i Bağdadi Türbesi
Bağdat'ın Kerh yakasındaki Şeyh Ma'rûf semtinde, ilk dönem sûfîlerinden Cüneyd-i Bağdâdî'ye (ö. 909) ait olduğu kabul edilen türbe.
SarayBağdat5,9 km
Abbasi Sarayı
Bağdat Rusâfe'de Dicle kıyısında, 12.–13. yüzyıla tarihlenen ve Halife Nâsır'ın sarayı mı Şerâbiyye Medresesi mi olduğu tartışılan Abbâsî tuğla yapısı.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 1 gün
Bağdat
Bağdat Ziyaret Rotası: Kâzımiyye, A'zamiyye ve Geylânî (1 Gün)
Bağdat'ın iki yakasındaki başlıca türbeleri ve Abbâsî yapılarını bir günde birleştiren rota: Kâzımiyye, İmâm-ı Â'zam, Geylânî ve Müstansıriye.
- Durak
- 5
- Mesafe
- ~11 km
- Ulaşım
- Taksi + kısa yürüyüşler
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Kâzımeyn — TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Mûsâ el-Kâzım — TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Bağdat — TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 4el-Atebetü'l-Kâzımiyye el-Mukaddese — resmî site
el-Atebetü'l-Kâzımiyye el-Mukaddese · Mekânın resmî sitesi · Arapça · aljawadain.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Taisir Mahdi · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Bağdat'ta keşfetmeye devam edin
TürbeBağdat
Abdülkadir Geylani Türbesi ve Dergâhı
Kādiriyye tarikatının kurucusu kabul edilen Abdülkādir-i Geylânî'nin (ö. 1166) Bağdat Rusâfe'deki kabri etrafında gelişen türbe, cami ve dergâh.
MedreseBağdat
Müstansıriye Medresesi
Abbâsî Halifesi Müstansır-Billâh'ın Dicle kıyısında 1228–1233'te yaptırdığı, dört Sünnî mezhebin fıkhının birlikte okutulduğu tuğla medrese.
TürbeBağdat
Selman-ı Farisi Türbesi
Bağdat'ın 30 km güneydoğusunda, Selmân-ı Pâk kasabasında, Medâin valisi olarak burada vefat eden sahabi Selmân-ı Fârisî'nin türbesi.
Arkeolojik AlanBağdat
Eyvan-ı Kisra
Sâsânî başkenti Ktesifon'dan kalan dev tuğla kemer; 637'deki fetihten sonra bir süre mescit olarak kullanıldı, Selmân-ı Fârisî Türbesi'ne yakındır.