Kayseri

Kayseri, Erciyes Dağı'nın kuzey eteğinde kurulmuş, antik çağda Mazaka ve Caesarea adlarıyla bilinen bir şehirdir. Malazgirt Zaferi'nin ardından Dânişmendliler'in önemli merkezlerinden biri oldu; Dânişmendli Melik Muhammed 1143'te burada vefat ederek Ulu Cami'nin kıble tarafındaki türbesine gömüldü. Ulu Cami, şehrin günümüze ulaşan en eski dinî yapısıdır.

Anadolu Selçukluları döneminde de önemini koruyan şehirde yoğun bir imar faaliyeti yaşandı. I. Gıyâseddin Keyhusrev ve kız kardeşi Gevher Nesibe adına yapılan darüşşifa ile tıp medresesi, I. Alâeddin Keykubad'ın eşi Mahperi Huand Hatun'un külliyesi ve çok sayıda kümbet bu dönemden kalmıştır. Memlük Sultanı Baybars'ın 1277'de şehre gelişini anlatan kaynaklar, o sırada Kayseri'de yedi camide cuma namazı kılındığını kaydeder.

Osmanlı döneminin en önemli yapısı, planlarının Mimar Sinan'a ait olduğu belirtilen 1586 tarihli Kurşunlu Camii'dir. Başlıca Selçuklu yapıları şehir merkezinde, Cumhuriyet Meydanı çevresinde yürüme mesafesindedir; yalnızca I. Alâeddin Keykubad'ın yaptırdığı Sultan Hanı, Sivas yolu üzerinde şehrin yaklaşık 50 km dışında kalır. Gevher Nesibe Şifahanesi bugün müze olarak ziyaret edilir.

Gevher Nesibe Darüşşifası, TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Anadolu'da İslâmî döneme ait en eski hastanedir; bitişiğindeki tıp medresesiyle birlikte tedavi ile hekim yetiştirmenin aynı külliyede yürütüldüğünü gösterir.

Bir Selçuklu sultanının eşi tarafından yaptırılan Hunat Hatun Külliyesi cami, medrese, hamam ve türbeyi bir araya getirir; on iki cepheli gövdesi kabartmalarla bezeli Döner Kümbet ise şehrin Selçuklu dönemi kümbetlerinin en bilinenlerindendir.