Gevher Nesibe Şifahanesi nedir?
Gevher Nesibe Şifahanesi, Kayseri'de Anadolu Selçuklu Sultanı I. Gıyâseddin Keyhusrev'in kız kardeşi Gevher Nesibe Sultan adına yaptırdığı darüşşifa (Şifaiye) ile ona bitişik tıp medresesinden (Gıyasiye) oluşur. Darüşşifanın taç kapı kitabesine göre inşa tarihi 1205-1206'dır. İki yapı halk arasında Çifte Medrese olarak da anılır.
Neden önemli?
TDV İslâm Ansiklopedisi yapıyı Anadolu'da İslâmî döneme ait en eski hastane olarak tanımlar. Hastane ile tıp medresesinin yan yana planlanması, hekim yetiştirme ile tedavinin aynı kurumda birleştirildiğini gösterir; Osmanlı vakıf kayıtları 16. yüzyılda da burada müderris ve öğrencilere ödenek ayrıldığını belgeler.
Yapı günümüzde müze olarak kullanılmaktadır; GoTürkiye onu 'Gevher Nesibe Tıp Tarihi Müzesi (Selçuklu Uygarlığı Müzesi)' adıyla tanıtır.
Tarihi
1205–1206
Darüşşifanın taç kapı kitabesine göre I. Gıyâseddin Keyhusrev döneminde inşa edildi (602).
1584
Vakıf kayıtlarına göre Şifaiye ve Gıyasiye müderrislerine günlük 20'şer akçe tahsis edildi.
1669
Belgelerle bilinen ilk onarım, vakıf mütevellisi İsmâil Efendi tarafından Mimar Ömer Beşe'ye yaptırıldı.
1942 ve 1955–1956
Şifaiye'nin taç kapısı onarıldı; ardından kapsamlı restorasyon yapıldı.
Günümüz
Yapı müze olarak ziyarete açıktır.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Tarihî kaynaklarla doğrulanmış
Anadolu'da İslâmî döneme ait en eski hastanedir.[1]
- Rivayet
Gevher Nesibe'nin sevdiği kumandanla evlenmesine izin verilmemesi üzerine hastalanıp servetini bir tıp medresesine bıraktığı ve medresedeki türbeye gömüldüğü[1]
Yapının kuruluşunu anlatan halk rivayetidir; TDV İslâm Ansiklopedisi bu anlatıyı 'rivayete göre' kaydıyla aktarır.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Kayseri'nin Yenice (Gevhernesibe) mahallesinde, şehir merkezinin kuzeybatısındadır; Ulu Cami'den yürüyerek ulaşılabilir.
Konum ve yakındaki yerler
38.72408, 35.48399 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
CamiKayseri250 m
Kurşunlu Camii
Hacı Ahmed Paşa'nın 1586'da yaptırdığı, planları Mimar Sinan'a atfedilen, dört pâyeye oturan kubbesiyle Kayseri'nin en önemli Osmanlı camisi.
CamiKayseri500 m
Kayseri Ulu Camii
12. yüzyılın ikinci yarısında Danişmendli Melik Muhammed Gazi'ye atfedilen, 1205-1206'da esaslı onarım gören Kayseri'nin en eski camisi.
KülliyeKayseri750 m
Hunat Hatun Külliyesi
Alâeddin Keykubad'ın eşi Mahperi Hunat Hatun'un yaptırdığı, 1238 tarihli camisi, medresesi, hamamı ve türbesiyle Kayseri'nin Selçuklu külliyesi.
TürbeKayseri1,5 km
Döner Kümbet
Kitabesine göre Şah Cihan Hatun'a ait, kabartmalı on iki cepheli gövdesi ve konik külahıyla 13. yüzyıl sonuna tarihlenen Kayseri'nin Selçuklu kümbeti.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- Yarım gün
Kayseri
Kayseri Selçuklu Yapıları (Yarım Gün)
Hunat Hatun Külliyesi, Ulu Cami, Kurşunlu Camii, Gevher Nesibe Şifahanesi ve Döner Kümbet: Kayseri merkezinde yarım günlük yürüyüş rotası.
- Durak
- 5
- Mesafe
- ~2,5 km
- Ulaşım
- Yürüyüş + kısa taksi/toplu taşıma
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Gevher Nesibe Dârüşşifâsı ve Tıp Medresesi – TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Discover Kayseri Travel and Culture
GoTürkiye (T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı) · Resmî turizm kurumu · İngilizce · goturkiye.com · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3Kayseri – TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: R Prazeres · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Kayseri'de keşfetmeye devam edin
Kervansaray ve HanKayseri
Sultan Hanı (Kayseri)
Kayseri–Sivas yolunda, şehre yaklaşık 50 km uzaklıkta I. Alâeddin Keykubad'ın 1233-1237'de yaptırdığı, avlusunda köşk mescidi olan kervansaray.