Ayasofya-i Kebir Camii nedir?
Ayasofya-i Kebir Camii, İstanbul Sultanahmet'te, İmparator I. Iustinianos döneminde inşa edilip 537'de açılan ve 1453'teki fetihten sonra camiye çevrilen yapıdır. 1934'te müzeye dönüştürüldü; 24 Temmuz 2020'de kılınan cuma namazıyla yeniden cami olarak ibadete açıldı.
Neden önemli?
Yaklaşık 31–33 metre çapındaki kubbesiyle Ayasofya, geç antik çağın en büyük kubbeli yapılarından biridir ve hem Bizans hem Osmanlı mimarisini derinden etkiledi. Osmanlı mimarları, özellikle Mimar Sinan, merkezî kubbeli cami tasarımlarında bu yapıyı sürekli bir ölçüt olarak aldı.
Fatih Sultan Mehmed fetihten sonra burada ilk namazı kıldı ve yapıyı kendi vakfının ilk eseri olarak vakfetti. Ayasofya 1453'ten 1934'e kadar İstanbul'un başcamisi oldu; sonraki dönemde fethedilen şehirlerdeki büyük kiliselerin camiye çevrildiğinde "Ayasofya" adıyla anılması bir gelenek hâline geldi.
Tarihi
360
Aynı yerdeki ilk bazilika II. Konstantios döneminde açıldı; 404'te çıkan yangında harap oldu.
415
II. Theodosios döneminde yeniden yapılan ikinci kilise açıldı; 532'deki Nika ayaklanmasında yandı.
537
Trallesli Anthemios ile Miletoslu Isidoros'un inşa ettiği bugünkü yapı 27 Aralık 537'de açıldı.
558–562
Depremde doğu kısmı çöken kubbe daha yüksek olarak yeniden yapıldı.
1453
Fetihten sonra camiye çevrildi; Fatih Sultan Mehmed yapıyı vakfetti ve yanına bir medrese yaptırdı.
1847–1849
Sultan Abdülmecid döneminde İsviçreli mimar Gaspare Fossati'ye kapsamlı bir onarım yaptırıldı.
1934
24 Kasım 1934 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla müzeye dönüştürüldü.
2020
Danıştay 2 Temmuz 2020'de 1934 kararını iptal etti; yapı Diyanet İşleri Başkanlığı'na devredildi ve 24 Temmuz 2020'de kılınan cuma namazıyla yeniden cami olarak açıldı.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Zemin kat ibadet alanıdır; namaz vakitlerinde ve cuma namazı öncesinde ziyaretçi kabulü sınırlanır.
- Sultanahmet Camii, Türk ve İslam Eserleri Müzesi ve Topkapı Sarayı yürüme mesafesindedir; bu noktaları aynı gün içinde birleştirebilirsiniz.
Ziyaret adabı
- Omuzları ve dizleri örten kıyafet giyilmesi, kadınların başlarını örtmesi beklenir.
- Camiye ayakkabılar çıkarılarak girilir; ayakkabılar girişteki raflara veya poşete konur.
- Namaz vakitlerinde ve cuma namazı sırasında turistik ziyaret yapılmaz; ziyaretinizi vakit aralarına göre planlayın.
- İbadet edenlerin önünden geçmeyin, yüksek sesle konuşmayın ve flaşlı fotoğraf çekmeyin.
Konum ve yakındaki yerler
41.00860, 28.98020 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
Camiİstanbul450 m
Sultanahmet Camii
I. Ahmed'in 1609–1617'de Sedefkâr Mehmed Ağa'ya yaptırdığı, altı minaresi ve İznik çinileriyle tanınan, Mavi Cami olarak da bilinen selatin camisi.
Müzeİstanbul550 m
Türk ve İslam Eserleri Müzesi
Sultanahmet Meydanı'ndaki İbrahim Paşa Sarayı'nda, 1914'te kurulan ve halı, yazma, çini ve ahşap eserlerle Türk-İslam sanatını sergileyen müze.
Müzeİstanbul650 m
Topkapı Sarayı Kutsal Emanetler Dairesi
Topkapı Sarayı'nın üçüncü avlusunda, Hırka-i Saâdet başta olmak üzere Hz. Peygamber'e ve İslam büyüklerine atfedilen emanetlerin korunduğu Has Oda.
Camiİstanbul800 m
Sokollu Mehmed Paşa Camii
Kadırga'da Mimar Sinan'ın Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa ve eşi İsmihan Sultan için yaptığı, kitabesine göre 1572'de tamamlanan cami ve medrese.
Camiİstanbul1,1 km
Yeni Cami
Eminönü'nde Safiye Sultan'ın 1598'de başlattığı, Hatice Turhan Sultan'ın tamamlatıp 1665'te açtığı; Mısır Çarşısı'nı da içeren külliyenin camisi.
Camiİstanbul1,4 km
Rüstem Paşa Camii
Eminönü'nde dükkânların üzerine yükseltilmiş, iç duvarları 16. yüzyıl İznik çinileriyle kaplı; Sadrazam Rüstem Paşa'nın Mimar Sinan'a yaptırdığı cami.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 1 gün
İstanbul
1 Günde İstanbul'un Manevi Noktaları
Eyüp Sultan'dan Fatih ve Süleymaniye'ye, oradan Topkapı'daki Kutsal Emanetler, Ayasofya ve Sultanahmet'e uzanan tek günlük İstanbul rotası.
- Durak
- 6
- Mesafe
- ~7,5 km
- Ulaşım
- Otobüs veya taksi + yürüyüş + tramvay
Sık sorulan sorular
Ayasofya bugün cami mi, müze mi?
Ayasofya 24 Temmuz 2020'den beri camidir ve Diyanet İşleri Başkanlığı'na bağlıdır. 1934–2020 arasında müze olarak kullanılmıştı.
Ayasofya ne zaman camiye çevrildi?
1453'te İstanbul'un fethinden sonra Fatih Sultan Mehmed tarafından camiye çevrildi ve 1934'e kadar şehrin başcamisi olarak kullanıldı.
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Ayasofya — TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi
T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı · Resmî kurum · Türkçe · ayasofyacamii.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3Historic Areas of Istanbul
UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Arild Vågen · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
İstanbul'da keşfetmeye devam edin
Camiİstanbul
Eyüp Sultan Camii
Sahabi Ebû Eyyûb el-Ensârî'nin kabri yanında Fatih'in 1458'de yaptırdığı, bugünkü binası 1800'de yenilenen Eyüp'teki cami ve türbe.
Camiİstanbul
Fatih Camii
Fatih Sultan Mehmed'in 1463–1470'te Havariyun Kilisesi'nin yerinde yaptırdığı, 1766 depreminden sonra yeniden inşa edilen cami ve Fatih'in türbesi.
Camiİstanbul
Süleymaniye Camii
Kanûnî Sultan Süleyman adına Mimar Sinan'ın 1550–1557'de inşa ettiği; medreseler, darüşşifa ve türbelerle çevrili, Haliç'e bakan külliye.
Türbeİstanbul
Aziz Mahmud Hüdayi Camii ve Türbesi
Üsküdar'da, Celvetiyye tarikatının pîri Aziz Mahmud Hüdâyî'nin 1589–1595'te kurduğu dergâh; bugünkü yapılar 1850 yangınından sonra yenilendi.