İstanbul'da Ziyaret Edilecek Dinî Yerler

İstanbul'da ziyaret edilecek dinî yerlerin başında, sahabi Ebû Eyyûb el-Ensârî'nin kabrinin bulunduğu Eyüp Sultan Camii ve Türbesi gelir. Tarihî yarımadadaki Ayasofya, Sultanahmet, Süleymaniye ve Fatih camileri ile Topkapı Sarayı'ndaki Kutsal Emanetler Dairesi şehrin en çok ziyaret edilen öteki mekânlarıdır. Üsküdar, Beşiktaş ve Beykoz'daki dergâh ve ziyaretgâhlar ise şehrin tasavvuf mirasını gösterir.

Tarihî yarımada: Ayasofya, Sultanahmet ve Topkapı

Sultanahmet Meydanı çevresi, İstanbul'un dinî ve siyasi tarihinin merkezidir. 537'de açılan Ayasofya, 1453'te camiye çevrildi ve 2020'de yeniden ibadete açıldı. Karşısındaki Sultanahmet Camii, 17. yüzyılın başında I. Ahmed tarafından yaptırıldı ve altı minaresiyle tanınır. Topkapı Sarayı'nın üçüncü avlusundaki Kutsal Emanetler Dairesi'nde, büyük bölümü 1517'den sonra İstanbul'a getirilen ve Hz. Peygamber'e atfedilen emanetler korunur; bu emanetlerin aidiyeti büyük ölçüde geleneğe dayanır.

• 

  Cami·İstanbul

  Ayasofya-i Kebir Camii

  537'de Bizans'ın ana kilisesi olarak açılan, 1453'te camiye çevrilen, 1934–2020 arası müze olan ve bugün yeniden cami olarak kullanılan Ayasofya.

• 

  Cami·İstanbul

  Sultanahmet Camii

  I. Ahmed'in 1609–1617'de Sedefkâr Mehmed Ağa'ya yaptırdığı, altı minaresi ve İznik çinileriyle tanınan, Mavi Cami olarak da bilinen selatin camisi.

• 

  Müze·İstanbul

  Topkapı Sarayı Kutsal Emanetler Dairesi

  Topkapı Sarayı'nın üçüncü avlusunda, Hırka-i Saâdet başta olmak üzere Hz. Peygamber'e ve İslam büyüklerine atfedilen emanetlerin korunduğu Has Oda.

• 

  Müze·İstanbul

  Türk ve İslam Eserleri Müzesi

  Sultanahmet Meydanı'ndaki İbrahim Paşa Sarayı'nda, 1914'te kurulan ve halı, yazma, çini ve ahşap eserlerle Türk-İslam sanatını sergileyen müze.

Süleymaniye, Fatih ve Mimar Sinan'ın camileri

Haliç'e bakan tepelerdeki selatin camileri, Osmanlı külliye geleneğini en iyi yansıtan yapılardır. Fatih Camii, fethin ardından Havariyun Kilisesi'nin yerinde kuruldu ve Fatih Sultan Mehmed'in türbesini barındırır. Mimar Sinan'ın "kalfalık eserim" dediği Süleymaniye'nin hazîresinde Kanûnî ve Hürrem Sultan'ın türbeleri, külliyenin köşesinde ise Sinan'ın kendi türbesi bulunur. Şehzade, Rüstem Paşa ve Sokollu camileri Sinan'ın tasarım arayışlarını izlemek için tamamlayıcı duraklardır.

• 

  Cami·İstanbul

  Süleymaniye Camii

  Kanûnî Sultan Süleyman adına Mimar Sinan'ın 1550–1557'de inşa ettiği; medreseler, darüşşifa ve türbelerle çevrili, Haliç'e bakan külliye.

• 

  Cami·İstanbul

  Fatih Camii

  Fatih Sultan Mehmed'in 1463–1470'te Havariyun Kilisesi'nin yerinde yaptırdığı, 1766 depreminden sonra yeniden inşa edilen cami ve Fatih'in türbesi.

• 

  Cami·İstanbul

  Şehzade Camii

  Kanûnî'nin 1543'te ölen oğlu Şehzade Mehmed için Mimar Sinan'ın 1544–1548'de yaptığı, Sinan'ın ilk selatin külliyesi sayılan Şehzadebaşı'ndaki cami.

• 

  Cami·İstanbul

  Rüstem Paşa Camii

  Eminönü'nde dükkânların üzerine yükseltilmiş, iç duvarları 16. yüzyıl İznik çinileriyle kaplı; Sadrazam Rüstem Paşa'nın Mimar Sinan'a yaptırdığı cami.

• 

  Cami·İstanbul

  Sokollu Mehmed Paşa Camii

  Kadırga'da Mimar Sinan'ın Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa ve eşi İsmihan Sultan için yaptığı, kitabesine göre 1572'de tamamlanan cami ve medrese.

• 

  Cami·İstanbul

  Yeni Cami

  Eminönü'nde Safiye Sultan'ın 1598'de başlattığı, Hatice Turhan Sultan'ın tamamlatıp 1665'te açtığı; Mısır Çarşısı'nı da içeren külliyenin camisi.

Eyüp ve Haliç: sahabe izleri

Ebû Eyyûb el-Ensârî, Hz. Peygamber'i hicrette evinde misafir eden sahabidir ve Müslümanların İstanbul kuşatması sırasında vefat etmiştir. Osmanlı kaynaklarına göre kabrinin yeri fetihten sonra Akşemseddin tarafından belirlendi; bu anlatı geleneğe dayanır. Haliç'in karşı yamacında, Ayvansaray'da Arap kuşatmalarında şehit düştüğü kabul edilen Ebû Şeybe el-Hudrî'ye atfedilen türbe bulunur. Fatih'teki Hırka-i Şerif Camii ise Üveys el-Karanî ile ilişkilendirilen hırkayı korumak için yapılmıştır ve hırka geleneksel olarak ramazanda ziyarete açılır.

• 

  Cami·İstanbul

  Eyüp Sultan Camii

  Sahabi Ebû Eyyûb el-Ensârî'nin kabri yanında Fatih'in 1458'de yaptırdığı, bugünkü binası 1800'de yenilenen Eyüp'teki cami ve türbe.

• Türbe·İstanbul

  Ebu Şeybe el-Hudri Türbesi

  Ayvansaray'da Toklu İbrahim Dede Kabristanı'nda, Arapların İstanbul kuşatmasında şehit düştüğü kabul edilen sahabi Ebû Şeybe el-Hudrî'ye atfedilen türbe.

• 

  Cami·İstanbul

  Hırka-i Şerif Camii

  Fatih'te, Hz. Peygamber'in Üveys el-Karanî'ye vasiyet ettiği rivayet edilen hırkayı korumak için Sultan Abdülmecid'in 1847–1851'de yaptırdığı cami.

• 

  Cami·İstanbul

  Edirnekapı Mihrimah Sultan Camii

  Sur içinin en yüksek yeri Edirnekapı'da, kara surlarının dibinde Mimar Sinan'ın Mihrimah Sultan için yaptığı ve 1566'da tamamlanan cami.

Üsküdar, Beşiktaş, Beykoz ve Galata

Anadolu yakasında Üsküdar, Celvetiyye tarikatının pîri Aziz Mahmud Hüdâyî'nin dergâhı ve Sinan'ın Mihrimah Sultan Camii ile öne çıkar. Beşiktaş'taki Yahya Efendi Dergâhı, Kanûnî'nin sütkardeşi olarak bilinen âlim ve sûfînin türbesini barındırır. Çamlıca Tepesi'ndeki Büyük Çamlıca Camii 2019'da açılan Cumhuriyet döneminin en büyük camisidir. Galata'da ise İstanbul'un en eski mevlevîhânesi ile adını Endülüslü Müslümanlardan alan Arap Camii bulunur.

• 

  Türbe·İstanbul

  Aziz Mahmud Hüdayi Camii ve Türbesi

  Üsküdar'da, Celvetiyye tarikatının pîri Aziz Mahmud Hüdâyî'nin 1589–1595'te kurduğu dergâh; bugünkü yapılar 1850 yangınından sonra yenilendi.

• 

  Cami·İstanbul

  Üsküdar Mihrimah Sultan Camii

  Üsküdar iskele meydanında, Kanûnî'nin kızı Mihrimah Sultan adına Mimar Sinan'ın 1547'de tamamladığı, halk arasında İskele Camii denilen cami.

• 

  Tekke ve Dergâh·İstanbul

  Yahya Efendi Dergâhı ve Türbesi

  Beşiktaş Yıldız'da, Kanûnî'nin sütkardeşi olarak bilinen âlim ve sûfî Yahyâ Efendi'nin 1538 civarında kurduğu tekke ile Sinan tasarımı türbesi.

• 

  Cami·İstanbul

  Büyük Çamlıca Camii

  Üsküdar'daki Çamlıca Tepesi'nde, 3 Mayıs 2019'da resmî açılışı yapılan, 63 bin kişilik kapasitesiyle Cumhuriyet döneminin en büyük camisi.

• 

  Tekke ve Dergâh·İstanbul

  Galata Mevlevihanesi

  Beyoğlu'nda İskender Paşa'nın 1491'de kurduğu, İstanbul'un en eski mevlevîhânesi; semahanesi ve türbeleriyle bugün müze olarak ziyaret edilir.

• 

  Makam·İstanbul

  Yuşa Tepesi

  Beykoz'da Boğaz'a bakan tepede, geleneksel olarak Yûşa b. Nûn'a atfedilen uzun kabir ile 1755'te yapılan mescid ve tekkenin bulunduğu ziyaretgâh.

Ziyaret ederken

• Camilere ayakkabılar çıkarılarak girilir; omuz ve dizleri örten kıyafet giyilmesi, kadınların başlarını örtmesi beklenir.
• Namaz vakitlerinde ve cuma namazı sırasında turistik ziyaret yapılmaz; rotanızı vakit aralarına göre planlayın.
• Türbelerde sessiz olun; kabir ziyaretinde dua ve Kur'an okumakla yetinin.
• Topkapı Sarayı, müzeler ve mevlevîhânenin açılış günleri ile ücretleri değişebilir; mekân sayfalarındaki güncel bilgi bölümüne bakın.