
Sîdî Sâhib Zaviyesi (Ebû Zem'a el-Belevî Türbesi) nedir?
Sîdî Sâhib Zaviyesi, Kayrevan'da Hz. Peygamber'in sahabisi olarak kabul edilen Ebû Zem'a el-Belevî'nin kabri çevresinde gelişen türbe, zaviye ve medrese topluluğudur. MWNF'ye göre ilk türbe bir duvarla çevrili basit bir kubbeydi; Muradî beyi Hammûde Paşa (1631–1665) zaviyeyi yaptırıp 1662'de medreseyi ekledi, torunu Muhammed b. Murâd 1681–1685'te türbe kubbesini yeniledi. UNESCO'nun Kayrevan Dünya Mirası alanının bileşenlerinden biridir.
Neden önemli?
MWNF'ye göre Ebû Zem'a, Kayrevan'ın koruyucu velîsi kabul edilir ve türbesi Tunusluların en çok ziyaret ettiği türbedir; özellikle Mevlid kutlamalarında yoğun ziyaret alır. Eskiden Mekke'ye giden hac kafilesi yola çıkmadan önce burada toplanır, bu vesileyle dinî törenler düzenlenirdi.
Medresesi, revaklı avlusu ve iki yanındaki öğrenci odalarıyla Tunus medreselerinin prototipi sayılır. Türbe bölümündeki çok renkli çiniler ve ince alçı işçiliği, Endülüs-Mağrib ve Osmanlı süsleme repertuvarlarını bir araya getirir.
Tarihi
654 (h. 34)
Ebû Zem'a el-Belevî'nin bir çarpışmada vefat ettiği ve şehir kurulmadan önce burada defnedildiği kabul edilir.
1631–1665
Muradî beyi Hammûde Paşa, basit kubbeli türbenin bulunduğu yerde zaviyeyi yaptırdı.
1662 (h. 1072)
Medrese ve minaresi inşa edildi; tarih medrese girişindeki kitabede yazılıdır.
1681–1685
Muhammed b. Murâd türbe kubbesini yeniledi.
1988
Kayrevan Dünya Mirası alanının bileşeni olarak UNESCO listesine alındı.
İslami önemi
Ebû Zem'a, MWNF'ye göre Kayrevan'ın koruyucu velîsi kabul edilir ve 'Sîdî Sahbî' adıyla sevgiyle anılır; türbesi Tunus'ta sahabeyle ilişkilendirilen başlıca ziyaret yeridir.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Geleneksel kabul
Türbede Hz. Peygamber'in sahabisi Ebû Zem'a el-Belevî'nin kabri bulunur.[1,2]
UNESCO ve MWNF bu bilgiyi aktarır; kabrin yeri geleneğe dayanır. MWNF'ye göre Ebû Zem'a 654 yılında bir çarpışmada vefat etmiş ve Kayrevan kurulmadan önce buraya defnedilmiştir.
- Rivayet
Ebû Zem'a'nın yanında Hz. Peygamber'in bazı saç tellerini taşıdığı anlatılır; Avrupalıların yapıya 'Berber Camii' demesi bu anlatıdan gelir.[1]
Bu bilgi rivayete dayanır.
Konum ve yakındaki yerler
35.68210, 10.09080 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları

Arkeolojik AlanKayrevan650 m
Ağlebî Havuzları
Ağlebî Havuzları, Kayrevan surları dışında 862'de Ağlebî emîri Ebû İbrâhim Ahmed döneminde yapılan dev su havuzları; büyük havuzun çapı 128 metredir.

Tarihî Kent DokusuKayrevan950 m
Kayrevan Medinesi
Kayrevan Medinesi, üç kilometreyi aşan surlarla çevrili 54 hektarlık tarihî şehir; dar sokakları, avlulu evleri, camileri ve zaviyeleriyle UNESCO listesinde.

CamiKayrevan1,2 km
Kayrevan Ulu Camii (Ukbe b. Nâfi Camii)
Kayrevan Ulu Camii, Ukbe b. Nâfi'nin 670'te kurduğu ilk mescidin yerinde 836'da Ağlebîler'ce yeniden inşa edilen cami; Mağrib camilerine model olmuştur.

CamiKayrevan1,2 km
Üç Kapılı Cami
Üç Kapılı Cami, Kayrevan'da Muhammed b. Hayrûn'un 866'da yaptırdığı küçük cami; oyma taş süslemeli cephesi İslam sanatında bilinen en eski süslemeli cephedir.

ZaviyeKayrevan1,2 km
Sîdî Abîd el-Gıryânî Zaviyesi
Sîdî Abîd el-Gıryânî Zaviyesi, Kayrevan medinesinde 14. yüzyılda kurulan ve 1402'de burada defnedilen müderrisin adını taşıyan medrese, zaviye ve türbe.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- Yarım gün

Kayrevan
Kayrevan'da Yarım Gün: Ulu Cami, Medine ve Sîdî Sâhib
Kayrevan'da yarım günde Ukbe b. Nâfi'nin kurduğu Ulu Cami, Üç Kapılı Cami, medine sokakları, Sîdî Sâhib Zaviyesi ve Ağlebî Havuzları.
- Durak
- 6
- Mesafe
- ~2,9 km
- Ulaşım
- Medine içinde yürüyüş; Sîdî Sâhib ve Ağlebî Havuzları için taksi
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Sidi Sahib Zawiya and Madrasa
Museum With No Frontiers – Discover Islamic Art · Müze · İngilizce · islamicart.museumwnf.org · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Kairouan
UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3KAYREVAN
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: John Whitaker · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons