
Kayrevan Ulu Camii (Ukbe b. Nâfi Camii) nedir?
Kayrevan Ulu Camii, Ukbe b. Nâfi'nin 670'te (h. 50) şehri kurarken yaptırdığı Mağrib'deki ilk mescidin yerinde bulunan camidir. Birkaç onarım ve genişletmenin ardından Ağlebî emîri I. Ziyâdetullah 836'da (h. 221) yapıyı tamamen yeniden inşa ettirdi ve cami bugünkü ölçülerine ulaştı. UNESCO'ya göre 17 nefli sütunlu harimi, taş döşeli geniş avlusu ve üç katlı kare minaresiyle yalnızca İslam'ın değil evrensel mimarinin başyapıtlarından biridir.
Neden önemli?
UNESCO'ya göre Kayrevan Ulu Camii, özellikle süsleme motifleriyle Mağrib'deki pek çok camiye model oldu. MWNF, onu Batı İslam dünyasının en eski ve en saygın ibadet yeri olarak tanımlar; harimdeki antik sütun başlıkları, herhangi bir İslam yapısındaki en büyük Roma ve Bizans başlığı koleksiyonudur.
MWNF'ye göre 9. yüzyıldan kalma minber, günümüze ulaşan en eski minberdir ve 300'den fazla Hint tik ağacı parçasından yapılmıştır; mihrap çevresindeki lüsterli çiniler muhtemelen Irak kökenlidir. TDV İslâm Ansiklopedisi caminin minaresini dünyanın en eski minaresi olarak niteler.
Tarihi
670 (h. 50)
Ukbe b. Nâfi, şehri kurarken Mağrib'deki ilk mescidi burada yaptırdı.
703 (h. 84)
Hassân b. Nu'mân yapıyı yeniledi.
722–728
Vali Bişr b. Safvân döneminde genişletildi.
772 (h. 155)
Yezîd b. Hâtim döneminde yeniden onarıldı.
836 (h. 221)
Ağlebî emîri I. Ziyâdetullah camiyi tamamen yeniden inşa ettirdi.
862 (h. 247–248)
Ebû İbrâhim Ahmed döneminde mihrap bugünkü süslemesini aldı ve avludaki revakın ortasına kubbe yapıldı.
11. yüzyıl
Zîrî hükümdarı el-Muiz b. Bâdîs döneminde çiçekli kûfî yazılı ahşap maksûre eklendi.
1988
Kayrevan ile birlikte UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı.
İslami önemi
Cami, Mağrib'de inşa edilen ilk mescidin yerinde bulunur ve MWNF'ye göre Batı İslam dünyasının en saygın ibadet yeridir. Kayrevan'ın beş asır boyunca İfrîkıye'nin başşehri ve ilim merkezi olmasında caminin merkezî rolü vardı.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
Galeri
Konum ve yakındaki yerler
35.68140, 10.10390 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları

CamiKayrevan500 m
Üç Kapılı Cami
Üç Kapılı Cami, Kayrevan'da Muhammed b. Hayrûn'un 866'da yaptırdığı küçük cami; oyma taş süslemeli cephesi İslam sanatında bilinen en eski süslemeli cephedir.

Tarihî Kent DokusuKayrevan550 m
Kayrevan Medinesi
Kayrevan Medinesi, üç kilometreyi aşan surlarla çevrili 54 hektarlık tarihî şehir; dar sokakları, avlulu evleri, camileri ve zaviyeleriyle UNESCO listesinde.

ZaviyeKayrevan700 m
Sîdî Abîd el-Gıryânî Zaviyesi
Sîdî Abîd el-Gıryânî Zaviyesi, Kayrevan medinesinde 14. yüzyılda kurulan ve 1402'de burada defnedilen müderrisin adını taşıyan medrese, zaviye ve türbe.

Arkeolojik AlanKayrevan950 m
Ağlebî Havuzları
Ağlebî Havuzları, Kayrevan surları dışında 862'de Ağlebî emîri Ebû İbrâhim Ahmed döneminde yapılan dev su havuzları; büyük havuzun çapı 128 metredir.

ZaviyeKayrevan1,2 km
Sîdî Sâhib Zaviyesi (Ebû Zem'a el-Belevî Türbesi)
Sîdî Sâhib Zaviyesi, Kayrevan'da sahabeden kabul edilen Ebû Zem'a el-Belevî'nin kabri çevresinde 17. yüzyılda Muradî beylerince kurulan türbe, zaviye ve medrese.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- Yarım gün

Kayrevan
Kayrevan'da Yarım Gün: Ulu Cami, Medine ve Sîdî Sâhib
Kayrevan'da yarım günde Ukbe b. Nâfi'nin kurduğu Ulu Cami, Üç Kapılı Cami, medine sokakları, Sîdî Sâhib Zaviyesi ve Ağlebî Havuzları.
- Durak
- 6
- Mesafe
- ~2,9 km
- Ulaşım
- Medine içinde yürüyüş; Sîdî Sâhib ve Ağlebî Havuzları için taksi
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Great Mosque of Kairouan
Museum With No Frontiers – Discover Islamic Art · Müze · İngilizce · islamicart.museumwnf.org · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Kairouan
UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3KAYREVAN
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 4UKBE b. NÂFİ‘
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Monaam Ben Fredj · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons