Ci'râne Mescidi nedir?
Ci'râne Mescidi, Mekke ile Tâif arasındaki Ci'râne vadisinde, harem sınırının dışında (Hil bölgesinde) bulunan camidir. Hz. Peygamber 630'da Huneyn Gazvesi'nde alınan ganimetleri burada dağıttı, ardından burada ihrama girerek umre için Mekke'ye gitti. Bugün Mekke'de bulunanların umre için ihrama girdiği yerlerden biridir.
Neden önemli?
Ci'râne, Ten'îm ve Hudeybiye ile birlikte Mekke'de bulunanların umre için harem sınırının dışına çıkıp ihrama girdiği yerlerden biridir; beş mîkattan biri değildir. Bu yerlerden hangisinin daha faziletli olduğu mezheplere göre değişir: Şâfiîler Ci'râne'yi, Hanefîler Ten'îm'i öne alır.
TDV'ye göre Hz. Peygamber Huneyn'de alınan ganimetleri Ci'râne'de bırakıp Tâif'i kuşattı; kuşatmayı kaldırdıktan sonra buraya dönerek ganimetleri taksim etti. Paylaştırma sırasında ensarın gönül kırgınlığı üzerine onları toplayıp kendilerine hitap etti.
Tarihi
630 (h. 8)
Huneyn Gazvesi'nin ardından ganimetler Ci'râne'de toplandı; Tâif kuşatması kaldırıldıktan sonra Hz. Peygamber buraya dönüp ganimetleri taksim etti.
630 (h. 8)
Hz. Peygamber Ci'râne'de ihrama girerek umre için Mekke'ye gitti, umreden sonra yeniden Ci'râne'ye gelip Medine'ye hareket etti.
Günümüz
Olayların hatırasına yapılan mescit, Mekke'de bulunanların umre için ihrama girdiği yerlerden biri olarak kullanılır.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Dinî kaynaklarda geçen
Hz. Peygamber Huneyn ganimetlerini taksim ettikten sonra Ci'râne'de ihrama girip umre yaptı.[1,2]
TDV'nin Ten'îm maddesi bu umreyi Buhârî (“Meğāzî”, 35), Müslim (“Hac”, 17) ve Ebû Dâvûd'daki (“Menâsik”, 79) rivayetlere dayandırır.
- Geleneksel kabul
Bugünkü caminin, Hz. Peygamber'in ihrama girdiği yerde bulunduğu kabul edilir.[1,3]
TDV, Ci'râne'de bu olayların hatırasına yapılmış bir mescit bulunduğunu belirtir; ilk yapım tarihi erişilen kaynaklarda verilmez.
- Kesinliği tartışmalı
Ci'râne'nin Mekke'ye uzaklığı kaynaklarda farklı verilir.[2,3,4]
TDV'nin Ten'îm maddesi ve Diyanet'in Kutsal Topraklar Rehberi Mekke'ye 29 km, Discover Makkah Mescid-i Haram'a 24–25 km der; Ezrakî'ye dayanan klasik ölçü 9 mildir.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- İhramın hükümleri ve umre ibadeti için Diyanet'in hac ve umre kaynaklarına başvurun.
- Discover Makkah'a göre cami umre mevsimlerinde kalabalık olur; ziyareti yoğun dönemlerin dışında planlayın.
Konum ve yakındaki yerler
21.56820, 39.95120 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
MüzeMekke15 km
Hira Kültür Bölgesi
Hira Kültür Bölgesi, Cebel-i Nur'un eteğinde 2023'te açılan, Vahiy Sergisi ve Kur'an müzesiyle Hira Mağarası'na çıkan yolun başındaki ziyaret alanıdır.
MağaraMekke16 km
Cebel-i Nur ve Hira Mağarası
Hira Mağarası, Mekke'nin kuzeydoğusundaki Cebel-i Nur'un zirvesine yakın küçük bir kaya boşluğudur; Hz. Muhammed'e ilk vahiy 610'da burada geldi.
Kutsal AlanMekke18 km
Mina
Mina, Mekke ile Müzdelife arasında, hacda şeytan taşlama, kurban ve bayram günlerinde konaklamanın yapıldığı; Cemerât Köprüsü'nün bulunduğu vadidir.
CamiMekke19 km
Mescid-i Hayf
Mescid-i Hayf, Mina'da küçük cemrenin yakınında, Hz. Peygamber'in Vedâ haccında namaz kılıp insanlara hitap ettiği yerde kurulmuş tarihî camidir.
CamiMekke19 km
Mescid-i Âişe (Ten'îm Mescidi)
Mescid-i Âişe, Mekke'nin kuzeyinde Ten'îm'de, Hz. Âişe'nin Vedâ haccından sonra umre için ihrama girdiği yerde kurulmuş, harem sınırındaki camidir.
MezarlıkMekke19 km
Cennetü'l-Muallâ
Cennetü'l-Muallâ, Mescid-i Haram'ın yaklaşık 2 km kuzeyindeki Hacûn mevkiinde bulunan tarihî Mekke mezarlığıdır; Hz. Hatice burada defnedildi.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Ci‘râne (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Ten‘îm (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Kutsal Topraklar Rehberi – Hicaz Albümü
T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı (Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü eğitim portalı) · Dinî kurum · Türkçe · hacumreegitim.hac.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 4Masjid al-Ji‘ranah (Discover Makkah)
Mekke ve Kutsal Mekânlar Kraliyet Komisyonu — Discover Makkah · Resmî turizm kurumu · İngilizce · discovermakkah.sa · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 5Masjid al-Ji‘ranah — Stories from the Heart of Mecca (Discover Makkah)
Mekke ve Kutsal Mekânlar Kraliyet Komisyonu — Discover Makkah · Resmî turizm kurumu · İngilizce · discovermakkah.sa · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: saudipics · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Mekke'de keşfetmeye devam edin
Kutsal AlanMekke
Arafat
Arafat, Mekke'nin yaklaşık 21 km doğusunda, haccın rüknü olan vakfenin yapıldığı geniş ovadır; Cebel-i Rahme ve Nemire Mescidi bu alandadır.
Kutsal AlanMekke
Kâbe
Kâbe, Mescid-i Haram'ın ortasındaki, Müslümanların namazda yöneldiği küp biçimli mabettir; Kur'an'a göre temellerini Hz. İbrâhim ve Hz. İsmâil yükseltti.
CamiMekke
Mescid-i Haram
Mescid-i Haram, Mekke'de Kâbe'yi çevreleyen, tavaf ve sa'y alanlarını içine alan, hac ve umrenin merkezindeki camidir; tarih boyunca defalarca genişletildi.
MağaraMekke
Sevr Dağı ve Mağarası
Sevr Mağarası, Mekke'nin güneyindeki Sevr Dağı'nın zirvesine yakın küçük bir mağaradır; Hz. Muhammed ile Hz. Ebûbekir hicrette burada üç gece saklandı.