Hive Cuma Camii nedir?
Hive Cuma Camii, İçan Kale'nin merkezinde yer alan, avlusu da dahil tamamen örtülü tek bir salondan oluşan camidir. Düz çatısını farklı yüzyıllara ait çok sayıda oymalı ahşap sütun taşır; iç mekân iki sekizgen ışık açıklığıyla aydınlanır.
Neden önemli?
UNESCO, Orta Asya'nın sert iklimine göre tasarlanmış örtülü avlulu bu camiyi, oranları ve 55 × 46 metrelik iç düzeniyle benzersiz olarak niteler ve 212 sütununa dikkat çeker. Özbekistan resmî turizm portalı, sütunların farklı boy ve biçimlerde olduğunu ve farklı yüzyıllarda yapıldığını belirtir.
ICOMOS'un 1990 tarihli değerlendirmesine göre caminin kökeni 10. yüzyıla uzanır; bugünkü yapı 1788–1789'da yeniden inşa edilmiş ve eski yapılardan alınmış pek çok öğeyi barındırır.
Tarihi
10. yüzyıl
Caminin ilk yapısı bu döneme tarihlenir (ICOMOS).
1788–1789
Cami bugünkü biçimiyle yeniden inşa edilir; eski yapılardan alınan sütunlar yeniden kullanılır.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Loş iç mekândaki sütunların oyma işçiliğini görmek için gözünüzün karanlığa alışmasını bekleyin.
Ziyaret adabı
- Özbekistan resmî turizm portalı, dinî mekânları ziyaret eden kadınların omuz, sırt ve bacaklarını örtmesini önerir. Camilerde erkeklerin de uzun kıyafet tercih etmesi uygun olur.
Konum ve yakındaki yerler
41.37760, 60.36000 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
Tarihî Kent DokusuHive50 m
İçan Kale
İçan Kale, Hive'nin 10 metreye varan surlarla çevrili 26 hektarlık iç şehri; 51 anıt ve 250 konutuyla 1990'dan beri UNESCO Dünya Mirası'dır.
TürbeHive100 m
Pehlivan Mahmud Türbesi
Pehlivan Mahmud Türbesi, Hiveli şair, güreşçi ve sûfî Pehlivan Mahmud'un kabri üzerinde gelişen ve Hive hanlarının hanedan mezarlığına dönüşen külliyedir.
Minare ve AnıtHive100 m
İslam Hoca Minaresi ve Medresesi
İslam Hoca Minaresi, 1908–1910'da vezir İslam Hoca'nın yaptırdığı, yaklaşık 45 metreyle Hive'nin en yüksek minaresi olan ve küçük bir medreseye bitişik yapıdır.
SarayHive150 m
Taş Havlı Sarayı
Taş Havlı, Hive hanı Allahkulı Han'ın 1830–1838'de yaptırdığı, üç büyük avlusu, 163 odası ve oymalı ahşap sütunlarıyla bilinen han sarayıdır.
Minare ve AnıtHive150 m
Kalta Minor
Kalta Minor, Hive hanı Muhammed Emin Han'ın 1852'de başlattığı, ölümüyle 1855'te yarım kalan, tamamı sırlı çiniyle kaplı geniş gövdeli minaredir.
Kale ve SurHive200 m
Köhne Ark
Köhne Ark, İçan Kale'nin batısında 1688'de tamamlanan, camileri, kabul salonu, haremi ve darphanesiyle Hive hanlarının "kale içindeki kalesi"dir.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- Yarım gün – 1 gün
Hive
Hive İçan Kale Rotası
Hive'nin surlarla çevrili iç şehri İçan Kale'de yarım günlük yürüyüş: Köhne Ark, Kalta Minor, Cuma Camii, Pehlivan Mahmud Türbesi, İslam Hoca ve Taş Havlı.
- Durak
- 6
- Mesafe
- ~600 m
- Ulaşım
- Yürüyüş
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Itchan Kala (UNESCO Dünya Mirası Merkezi)
UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 2Itchan Kala — ICOMOS değerlendirme raporu (UNESCO arşivi)
ICOMOS / UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3Khiva — The capital of the Turkic world (Uzbekistan Travel)
Özbekistan Ulusal Turizm Bilgi Merkezi — Uzbekistan Travel · Resmî turizm kurumu · İngilizce · uzbekistan.travel · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Carpodacus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons