Askerî Türbesi nedir?
Askerî Türbesi, Sâmerrâ'da İsnâaşeriyye Şîası'nın onuncu imamı kabul edilen Ali el-Hâdî (ö. 868) ile oğlu on birinci imam Hasan el-Askerî'nin (ö. 874) kabirlerini barındıran türbedir. Şiî inancına göre on ikinci imam Mehdî'nin gözden kaybolduğu Serdâb da türbelerin yanındaki caminin altındadır. Altın kubbe 22 Şubat 2006'daki bombalı saldırıda yıkıldı; türbe Haziran 2007'de yeniden saldırıya uğradı, kubbe ve minareler 2009'da yeniden inşa edildi.
Neden önemli?
Türbe, Irak'ta Şiîlerce kutsal sayılan dört ziyaret merkezinden (atebât) biridir. Al Jazeera'nın 2009'daki haberine göre Sünnî nüfusun çoğunlukta olduğu Sâmerrâ'da Şiî ziyaretçiler bin yılı aşkın süre boyunca türbeyi olaysız ziyaret etmişti.
UN News'e göre 22 Şubat 2006'daki saldırı Irak'ta binlerce kişinin hayatını kaybettiği bir mezhepsel şiddet dalgasını tetikledi. 2009'daki yeniden inşa çalışması, hükümet ve Sâmerrâ halkı tarafından Sünnî ve Şiîlerin birlikte çalıştığı bir birlik örneği olarak tanıtıldı.
Tarihi
848
Halife Mütevekkil, Ali el-Hâdî'yi Medine'den Sâmerrâ'ya getirtti; hayatının geri kalanını burada gözetim altında geçirdi.
868 (h. 254)
Ali el-Hâdî Sâmerrâ'da vefat etti ve burada defnedildi.
874 (h. 260)
Hasan el-Askerî vefat ederek babasının yanına defnedildi.
19. yüzyıl
Türbeler Osmanlı döneminde onarıldı.
22 Şubat 2006
Bombalı saldırıda altın kubbe yıkıldı ve türbe ağır hasar gördü.
Haziran 2007
Türbe yeniden saldırıya uğradı; UNESCO Genel Direktörü saldırıyı kınadı.
2008–2009
Nisan 2008'de enkaz kaldırılmaya başlandı; 2009 yazında kubbe ve minareler yeniden inşa edildi.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Tarihî kaynaklarla doğrulanmış
Ali el-Hâdî ile Hasan el-Askerî'nin kabirleri bu türbededir.[1,2,3]
- Geleneksel kabul
On ikinci imam Mehdî, türbelerin yanındaki caminin altındaki Serdâb'da gözden kaybolmuştur.[1]
Bu, İsnâaşeriyye Şîası'nın inancıdır; TDV İslâm Ansiklopedisi bilgiyi "Şiîler'e göre" kaydıyla aktarır.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Samarra Ulu Camii yaklaşık 1 km kuzeydedir.
- Büyük türbelerin girişlerinde güvenlik kontrolü uygulanabilir; çanta, kamera ve telefon kurallarını girişte öğrenin.
Ziyaret adabı
- Omuzları ve dizleri örten, bol kıyafet giyilmesi; kadınların başlarını örtmesi beklenir.
- Camiye ayakkabılar çıkarılarak girilir.
- Namaz vakitlerinde turistik ziyaret yapılmaz; ziyareti vakit aralarına göre planlayın.
- İbadet edenlerin önünden geçmeyin, yüksek sesle konuşmayın ve flaşlı fotoğraf çekmeyin.
- Türbede sessiz olunur; kabir ziyaretinde dua ve Kur'an okumakla yetinilir.
- Türbeye ayakkabılar çıkarılarak girilir.
Konum ve yakındaki yerler
34.19889, 43.87361 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
CamiSâmerrâ1000 m
Samarra Ulu Camii ve Melviye Minaresi
Abbâsî Halifesi Mütevekkil'in 848–852'de yaptırdığı, döneminin en büyük camisi ve helezon biçimli Melviye Minaresi; UNESCO Sâmerrâ alanının parçası.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Sâmerrâ — TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Ali el-Hâdî — TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Iraq: UNESCO chief condemns new attack on Samarra shrine
UN News · Başvuru kaynağı · İngilizce · news.un.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 4Iraqis rebuild al-Askari mosque
Al Jazeera · Başvuru kaynağı · İngilizce · aljazeera.com · Erişim: 24 Eylül 2026
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Anas moheb · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Sâmerrâ'da keşfetmeye devam edin
CamiSâmerrâ
Ebu Dülef Camii
Halife Mütevekkil'in 859–861'de Sâmerrâ'nın kuzeyinde kurdurduğu Ca'feriye şehrindeki, Sâmerrâ Ulu Camii'ne benzeyen helezon minareli Abbâsî camisi.