Samarra Ulu Camii ve Melviye Minaresi
المسجد الجامع في سامراء
Samarra Ulu Camii ve Melviye Minaresi nedir?
Samarra Ulu Camii, Abbâsî Halifesi Mütevekkil-Alellah'ın 848–852 yılları arasında Sâmerrâ'da yaptırdığı cuma camiidir. Dış avlusuyla (ziyade) birlikte yaklaşık 150.000 m² alan kaplayan yapı, TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre bugüne kadar yapılmış camilerin en büyüğüdür. Caminin kuzeyinde, mihrap ekseni üzerinde yükselen Melviye Minaresi, helezon biçimli rampasıyla Abbâsî mimarisinin simgesi olmuştur.
Neden önemli?
240 × 156 m boyutlarındaki caminin tuğla duvarları 44 kuleyle desteklenmiştir. Kenarı 33 m olan kare kaide üzerinde helezon biçiminde daralarak yükselen minarede müezzin yolu beş tur dönerek tepeye ulaşır; bu biçimin eski Mezopotamya zigguratlarından alındığı kabul edilir.
UNESCO, Ulu Cami ve spiral minaresini 2007'de Dünya Mirası Listesi'ne giren Sâmerrâ Arkeolojik Kenti'nin olağanüstü anıtları arasında sayar; alan aynı zamanda Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'ndedir.
Tarihi
836 (h. 221)
Mu'tasım-Billâh Sâmerrâ'yı kurdu; şehrin merkezine ilk ulucami yapıldı.
848–852
Nüfusun artmasıyla yetersiz kalan ulucami, Mütevekkil tarafından yeniden inşa ettirildi.
892
Hilâfet merkezi Bağdat'a döndü; Sâmerrâ zamanla önemini yitirdi.
2007
Sâmerrâ Arkeolojik Kenti UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne ve Tehlike Altındaki Dünya Mirası Listesi'ne alındı.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Alan bir arkeolojik sit olduğundan ziyaret ve fotoğraf koşullarını yerel yetkililerden öğrenin.
- Ebû Dülef Camii şehrin yaklaşık 20 km kuzeyindedir; aynı gün görülebilir.
Konum ve yakındaki yerler
34.20620, 43.87985 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
TürbeSâmerrâ1000 m
Askerî Türbesi
Sâmerrâ'da Ali el-Hâdî (ö. 868) ile oğlu Hasan el-Askerî'nin (ö. 874) kabirleri üzerindeki, 2006'da yıkılıp 2009'da yeniden inşa edilen altın kubbeli türbe.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Abbâsîler — TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Sâmerrâ — TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Samarra Archaeological City — UNESCO World Heritage Centre
UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 4List of World Heritage in Danger — UNESCO World Heritage Centre
UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Abdo photo · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Sâmerrâ'da keşfetmeye devam edin
CamiSâmerrâ
Ebu Dülef Camii
Halife Mütevekkil'in 859–861'de Sâmerrâ'nın kuzeyinde kurdurduğu Ca'feriye şehrindeki, Sâmerrâ Ulu Camii'ne benzeyen helezon minareli Abbâsî camisi.