Kerbelâ

Kerbelâ, Bağdat'ın yaklaşık 100 km güneybatısında, Hz. Hüseyin ile beraberindekilerin 10 Muharrem 61'de (10 Ekim 680) şehit edildiği yerde gelişen şehirdir. Şehitler ertesi gün yakındaki Gādiriye köyünde yaşayan Benî Esed mensuplarınca olay yerinde toprağa verildi. Hz. Hüseyin'in kabri erken dönemden itibaren ziyaret edildi ve şehir bu kabrin çevresinde büyüdü.

Şehrin merkezinde iki büyük türbe bulunur: İmam Hüseyin Türbesi ve onun kuzeydoğusundaki Hz. Abbas Türbesi. Türbe tarih boyunca defalarca yıkılıp yeniden yapıldı. Abbâsî Halifesi Mütevekkil 850–851'de türbeyi ve çevresindeki binaları yıktırdı; Büveyhî Sultanı Adudüddevle 10. yüzyılda onarım yaptırdı, Selçuklu Sultanı Melikşah 1086'da şehri ziyaret etti. Kanûnî Sultan Süleyman 1534'teki ziyaretinde Hüseyniye kanalını onarttı, III. Murad türbeyi 1583'te yeniden yaptırdı. Nisan 1801'de Vehhâbîlerin baskınında türbe yağmalandı ve binlerce kişi öldürüldü.

Bugün iki türbe, Irak'ta Şiîlerce kutsal sayılan dört ziyaret merkezinden (atebât) biri olan Kerbelâ'nın odak noktasıdır ve özellikle Muharrem ayında çok kalabalık olur. Türbeler arasındaki mesafe birkaç yüz metre olduğundan ziyaretçiler ikisini çoğunlukla aynı gün ziyaret eder; şehir, Necef ve Kûfe ile birlikte iki günlük bir rotada gezilebilir.

Kerbelâ Vak'ası Sünnî ve Şiî tarih kaynaklarının ortak konusu olan, İslam tarihinin en acı olaylarından biridir. Hz. Peygamber'in torunu Hz. Hüseyin'in burada şehit edilmesi, şehri Şiî dünyası için Necef ile birlikte en önemli ziyaret yeri yaptı.

Türbelerin bin yılı aşan yıkım ve onarım tarihi, Abbâsî, Büveyhî, Selçuklu, İlhanlı, Safevî ve Osmanlı yöneticilerinin bu mekâna gösterdiği ilgiyi de yansıtır.