Ürdün Vadisi

Ürdün Vadisi (el-Ağvâr veya Gor), Ürdün Nehri'nin doğu yakasında kuzeyden güneye uzanan, deniz seviyesinin altındaki verimli çöküntü ovasıdır. Hz. Ömer döneminde Suriye'nin fethinde görev alan sahabilerin bir kısmının kabirleri bu vadide gösterilir.

639'da (h. 18) Kudüs yakınlarındaki Amvâs'ta başlayan veba salgını (Tâûnu Amvâs), Suriye'deki İslam ordusunda pek çok sahabinin ölümüne yol açtı. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre başkumandan Ebû Ubeyde b. Cerrâh Beysân'a bağlı Amtâ köyünde vefat edip oraya defnedildi; ondan sonra orduya komuta eden Muâz b. Cebel ile Şürahbîl b. Hasene de aynı salgında vefat etti. Dırâr b. Ezver'in kabri de vadideki Dırâr köyünde gösterilir.

Salgın, Hz. Ömer'in halifeliği döneminde Suriye'deki ordunun kumandanlarını ardı ardına etkiledi: Ebû Ubeyde'nin yerine geçen Muâz b. Cebel de iki oğlu ve iki hanımıyla birlikte aynı yıl vefat etti. Bu nedenle vadideki türbeler, İslam'ın Şam bölgesine yayılışının ilk kuşağını temsil eden kumandanları bir araya getirir. Türbeler, vadinin orta kesimindeki Deyr Allâ çevresinden kuzeydeki Ağvârüşşimâliye bölgesine kadar yaklaşık 45 km'lik bir hat üzerinde yer alır ve Amman'dan günübirlik ziyaret edilebilir.

Vadi, Suriye fetihlerinin önde gelen komutanlarına ait kabul edilen kabirleri bir arada barındırır; bu nedenle Ürdün'deki sahabe ziyaretinin başlıca durağıdır. Kabirlerin bulunduğu köyler TDV İslâm Ansiklopedisi'nde de kaydedilir; bugünkü türbelerin bu kabirlerle eşleştirilmesi ise yerel geleneğe dayanır.