Fatehpur Sikri Cuma Mescidi nedir?
Fatehpur Sikri Cuma Mescidi, Ekber Şah'ın yeni başkentinde yaptırdığı ve UNESCO'ya göre sırtın zirvesinde inşa edilen ilk yapı olan camidir. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre 979 (1571–72) tarihli kitabesinde Mescid-i Harâm'dan sonra en büyük mabet olması istendiği belirtilir.
Neden önemli?
TDV'ye göre cami, Hint ve İran mimari anlayışlarının birlikte uygulandığı ve Bâbürlü dönemindeki büyük camiler için örnek teşkil eden bir yapıdır; Delhi Cuma Mescidi de onun planını izler. Yaklaşık 110 × 157 metrelik avlunun batısında 88 × 20 metrelik ibadet mekânı yer alır; caminin minaresi yoktur.
Avluda Şeyh Selîm Çiştî'nin beyaz mermer türbesi, güney tarafında ise Buland Darvaze adlı anıtsal kapı bulunur. ASI bu yapı grubunu 'dergâh kompleksi' olarak tanımlar.
Tarihi
1571–72 (h. 979)
Cami tamamlandı; kitabesi bu tarihi verir.
9 Mayıs 1579
Ekber Şah, mevlid töreninde bu camide minbere çıkarak manzum bir hutbe okudu; TDV bu olayı onun dinî politikalarıyla ilişkilendirir.
1580–81
Avludaki Şeyh Selîm Çiştî Türbesi tamamlandı.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Cami ve türbe ASI'nin 'dergâh kompleksi' olarak tanımladığı alandadır; saray kompleksi ayrı bir bölümdür.
- TDV'ye göre camiye 130 basamaklı bir merdivenle çıkılır.
Ziyaret adabı
- Omuz ve dizleri örten kıyafet; kadın ziyaretçilerin başını örtmesi beklenir.
- Ayakkabılar avluya girmeden çıkarılır.
- Namaz vakitlerinde turistik gezi yapılmaz.
Konum ve yakındaki yerler
27.09460, 77.66210 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
TürbeFatehpur Sikri100 m
Şeyh Selîm Çiştî Türbesi
Fatehpur Sikri Cuma Mescidi'nin avlusunda, Ekber Şah'ın saygı duyduğu Çiştî şeyhi Selîm Çiştî için 1580–81'de tamamlanan beyaz mermer türbe.
Minare ve AnıtFatehpur Sikri100 m
Buland Darvaze
Fatehpur Sikri Cuma Mescidi'nin güney girişindeki 40 metre yüksekliğinde zafer kapısı; UNESCO'ya göre Ekber Şah döneminin en büyük anıtsal yapısı.
SarayFatehpur Sikri450 m
Fatehpur Sikri Sarayları ve Pençe Mahal
Ekber Şah'ın saray ve yönetim yapıları: Dîvân-ı Âm, 'Mücevher Evi' olarak da bilinen Dîvân-ı Hâs ve beş katlı sütunlu köşk Pençe Mahal.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 3 gün
Delhi · Agra · Fatehpur Sikri
Delhi–Agra–Fatehpur Sikri: 3 Günde Bâbürlü Başkentleri
Üç günde üç Bâbürlü başkenti: Delhi'de Cuma Mescidi ve Hümâyun Türbesi, Agra'da Tac Mahal ve Agra Kalesi, Fatehpur Sikri'de Selîm Çiştî Türbesi ve saraylar.
- Durak
- 11
- Mesafe
- ~258 km
- Ulaşım
- Tren veya araç (şehirlerarası) + taksi/rikşa
Kaynaklar ve Referanslar
- 1FETİHPÛR SİKRİ ULUCAMİİ
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Fatehpur Sikri
UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3Fatehpur Sikri
Archaeological Survey of India, Agra Circle · Resmî kurum · İngilizce · asiagracircle.in · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Kuntal Guharaja · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons