Delhi Cuma Mescidi nedir?
Delhi Cuma Mescidi, Bâbürlü hükümdarı Şah Cihan'ın başkenti Agra'dan Delhi'ye taşıyıp Şahcihanâbâd'ı kurmasının ardından yaptırdığı hükümdarlık camisidir. Delhi Turizm'e göre Hindistan'ın en büyük camisi olup avlusu 25.000 kişiyi alabilir; kırmızı kumtaşı ve beyaz mermer şeritlerle bezeli iki minaresi yaklaşık 40 metredir.
Neden önemli?
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre cami, Fetihpûr Sikri Ulucamii'nin planını örnek alan ve Bâbürlü cuma camisi geleneğinin en üst seviyesini temsil eden yapıdır. Üç büyük taçkapıdan girilen geniş avlu, mermer kubbeli ibadet mekânı ve iki minaresiyle Eski Delhi'nin siluetine hâkimdir.
Cami bir hükümdarlık camisi olarak tasarlandı: Kızıl Kale'deki saraya bir saltanat yoluyla bağlıydı ve Şah Cihan'ın cuma namazlarına büyük törenlerle geldiği tarihî kayıtlarda anlatılır. Baş kapının hükümdara ayrıldığı bilinir.
Tarihi
1638–1639
Şah Cihan başkenti Agra'dan Delhi'ye taşıdı ve Şahcihanâbâd adlı yeni şehri kurdu.
1644–1658
Delhi Turizm inşaatın 1644'te başladığını belirtir; TDV'ye göre mahallî kayıtlar asıl inşaatı 1650'de başlayan ve 6000 kişinin altı yılda bitirdiği bir çalışma olarak verir, ince işlerle birlikte tamamlanma 1658'i bulur. İnşaat vezir Sa'dullah Han'ın nezaretinde yürütüldü.
1817 ve 1851
Camide onarımlar yapıldı.
1833
Yıldırım düşmesi sonucu yıkılan kuzey minare yeniden yapıldı.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Cami Eski Delhi'de, Kızıl Kale'nin batısındadır; en yakın metro istasyonu Chawri Bazaar'dır.
- Delhi Turizm'e göre kuzey kapısında ziyaretçilere uygun örtü kiralanabilir.
- Kızıl Kale yaklaşık 1 km mesafededir; ikisi aynı yarım günde gezilebilir.
Ziyaret adabı
- Omuz ve dizleri örten kıyafet; kadın ziyaretçilerin başını örtmesi beklenir.
- Ayakkabılar avluya girmeden çıkarılır.
- Namaz kılanların önünden geçilmez.
Konum ve yakındaki yerler
28.65080, 77.23310 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
Kale ve SurDelhi900 m
Kızıl Kale
Şah Cihan'ın yeni başkenti Şahcihanâbâd için 1639'da kurduğu, kırmızı kumtaşı surlarıyla Bâbürlü iktidarının simgesi olan saray-kale; 2007'den beri UNESCO'da.
Kale ve SurDelhi4,7 km
Eski Kale (Purana Kila)
Hümâyun'un 1533'te kurmaya başladığı Dînpenâh şehrinin kalesi; Şîr Şah döneminde sürdürülen, üç kapılı ve yaklaşık iki kilometrelik surlarla çevrili yapı.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 2 gün
Delhi
Delhi'de Bâbürlü ve Sultanlık Mirası
İki günde Delhi'nin İslam mirası: Cuma Mescidi, Kızıl Kale, Hümâyun Türbesi, Nizâmeddin Evliyâ Dergâhı, Kutub Minar, Safdercung, Lodi Bahçesi ve Eski Kale.
- Durak
- 8
- Mesafe
- ~30 km
- Ulaşım
- Metro + taksi + yürüyüş
- 3 gün
Delhi · Agra · Fatehpur Sikri
Delhi–Agra–Fatehpur Sikri: 3 Günde Bâbürlü Başkentleri
Üç günde üç Bâbürlü başkenti: Delhi'de Cuma Mescidi ve Hümâyun Türbesi, Agra'da Tac Mahal ve Agra Kalesi, Fatehpur Sikri'de Selîm Çiştî Türbesi ve saraylar.
- Durak
- 11
- Mesafe
- ~258 km
- Ulaşım
- Tren veya araç (şehirlerarası) + taksi/rikşa
Kaynaklar ve Referanslar
- 1DELHİ CUMA CAMİİ
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Jama Masjid
Delhi Tourism (DTTDC, Delhi Hükûmeti) · Resmî turizm kurumu · İngilizce · delhitourism.gov.in · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3ŞAH CİHAN
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Jakub Hałun · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Delhi'de keşfetmeye devam edin
TürbeDelhi
Hümâyun Türbesi
Bâbürlü hükümdarı Hümâyun için 1560'larda yapılan, Hindistan'daki ilk büyük bahçeli türbe; 150'den fazla hanedan üyesinin kabriyle 'Bâbürlülerin yatakhanesi'.
KülliyeDelhi
Kutub Minar Külliyesi
Delhi Sultanlığı'nın ilk yıllarından Kuvvetü'l-İslâm Camii, 72,5 metrelik Kutub Minar ve İltutmış Türbesi'ni kapsayan UNESCO listesindeki yapı grubu.
Tekke ve DergâhDelhi
Nizâmeddin Evliyâ Dergâhı
Çiştiyye şeyhi Nizâmeddin Evliyâ'nın 1325'te vefat ettiği Gıyâspûr'daki kabri etrafında gelişen ve yedi asırdır ziyaret edilen Delhi'nin en önemli dergâhı.
TürbeDelhi
Lodi Bahçesi
Delhi Sultanlığı'nın Seyyid ve Lodi dönemlerinden kalma türbe, cami ve köprüleri barındıran, Muhammed Şah ve İskender Lodi türbeleriyle bilinen park.