Mostar

Mostar, Hersek bölgesinin merkezi olup Neretva nehrinin iki yakasında, Saraybosna'yı Adriyatik kıyısına bağlayan yol üzerinde kuruludur. Adı Slav dillerinde 'köprü' anlamına gelen most kelimesinden ve köprü bekçilerini ifade eden 'mostari'den gelir. Şehrin adı ilk kez 1452 tarihli bir Dubrovnik belgesinde, Neretva köprüsünün iki yanındaki küçük kalelerle birlikte geçer.

Hersek'in fethi 1483'te tamamlandıktan sonra Mostar, bölgenin sancak merkezi oldu ve 16. yüzyılda nehrin iki yakasına yayıldı. 1557–1566 arasında inşa edilen taş köprü, 1558 tarihli Karagöz Bey Külliyesi ve 1617 tarihli Koski Mehmed Paşa Camii şehrin Osmanlı dokusunun başlıca yapılarıdır. Evliya Çelebi 1664'te şehirde kırk beş cami ve mescit bulunduğunu yazar.

1992–1995 savaşında eski şehrin büyük bölümü tahrip edildi; köprü 9 Kasım 1993'te topçu ateşiyle yıkıldı. UNESCO'nun kurduğu uluslararası bilim komitesinin katkısıyla köprü ve çevresi yeniden inşa edildi; köprü 23 Temmuz 2004'te açıldı ve Mostar Eski Şehri'ndeki Eski Köprü Alanı 2005'te Dünya Mirası Listesi'ne alındı. Bugün eski şehirdeki camiler, çarşı ve köprü birbirine birkaç dakika yürüme mesafesindedir.

Stari Most, Osmanlı köprü mühendisliğinin Balkanlardaki en tanınmış örneklerinden biridir. UNESCO, yeniden inşa edilen köprüyü ve eski şehri toplulukların uzlaşmasının ve uluslararası iş birliğinin simgesi olarak tanımlar.

Şehrin camileri ve çarşısı, savaş sonrası restorasyonlarla birlikte bir Osmanlı sınır şehrinin dokusunu bugün de okunur kılar.