Blagay

Blagay, Mostar'ın güneydoğusunda, Buna nehrinin sarp kayalıkların dibindeki kaynağından çıktığı yerde kurulmuş tarihî bir kasabadır. Ortaçağda Hersek'in yönetim merkezi olan Stjepan Grad kalesinin eteğindeki yerleşimin adı kaynaklarda 1447'den itibaren geçer. Osmanlılar Blagay'ı 1466–1468 civarında aldı; Hersek'in merkezi zamanla Mostar'a kaydı.

Kasabanın bugünkü dokusu 15. yüzyılın ikinci yarısı ile 16. yüzyılda şekillendi. 1520-21'de yapılan Sultan Süleyman (Careva) Camii ile Blagay kasaba statüsü kazandı; bunu 1570'teki Karađoz Bey Köprüsü, hamam ve han izledi. Buna kaynağının yanındaki tekke topluluğunun da Hersek'te Osmanlı idaresinin kurulmasından kısa süre sonra, en geç 1520 civarında oluştuğu kabul edilir. Tekkenin çevresinde müsafirhane ve türbenin yanı sıra kaynağın suyuyla çalışan değirmenler bulunur; kasabadaki eski mescitlerin çoğu ise yıkılmış veya kullanım dışıdır.

Blagay'ın doğal ve mimari bütünü 2007'de UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne önerildi. Ziyaretçiler çoğunlukla tekke ve kaynak çevresini görür; kasabadaki cami, köprüler ve kale kalıntıları kısa bir yürüyüşle ya da araçla birleştirilebilir. Mostar'a yakınlığı nedeniyle Blagay genellikle Mostar ve Počitelj ile aynı gün içinde gezilir.

Blagay Tekkesi, Buna kaynağının hemen yanında kayalık ile su arasına yerleştirilmiş konumuyla Hersek'in simge yapılarından biridir. UNESCO geçici liste başvurusu, tekke, kaynak ve değirmenlerin oluşturduğu bütünü doğal ve insan yapımı unsurların uyumunun örneği olarak öne çıkarır.

Kasabanın Osmanlı dönemi camisi, köprüleri ve hamamı, küçük bir Osmanlı kasabasının 16. yüzyıldaki yapılanmasını bütün hâlinde gösterir.