Merv Sahabe Türbeleri nedir?
Merv Sahabe Türbeleri, Sultan Kale'nin güneydoğusundaki eski bir mezarlıkta, Merv'de vefat eden sahabiler Büreyde b. Husayb el-Eslemî ile Hakem b. Amr el-Gıfârî'ye nispet edilen iki kare planlı kubbeli türbedir.
Neden önemli?
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Büreyde b. Husayb hicret sırasında Müslüman olmuş, Hz. Peygamber'le birlikte on altı gazveye katılmış, Horasan'ın fethinde bulunmuş ve 681–683 yıllarında Merv'de vefat etmiştir. Hakem b. Amr ise Horasan valisi olarak Ceyhun ötesine seferler düzenlemiş, Mâverâünnehir'de namaz kıldıran ilk kişi olarak anılmış ve 670'te Merv'de vefat etmiştir.
TDV, kaynaklara göre bu iki sahabiye ait türbelerin Moğol işgalinden önce de mevcut olduğunu kaydeder. Türbeler 15. yüzyılın başında Timurlu Şâhruh tarafından yeniden yaptırılmış, kuzeylerine iki eyvan, batılarına bir mescit eklenmiştir.
Tarihi
670 (h. 50)
Hakem b. Amr el-Gıfârî Merv'de vefat eder.
681–683 (h. 62–63)
Büreyde b. Husayb Merv'de vefat eder.
13. yüzyıl öncesi
Kaynaklar iki sahabiye ait türbelerin varlığından söz eder.
15. yüzyıl başı
Şâhruh türbeleri yeniden yaptırır; eyvanlar ve bir mescit eklenir.
20. yüzyıl başı
Türbeler onarılır; yıkılan mescidin yerine son yıllarda yenisi yapılır.
İslami önemi
Varlıkları Moğol öncesi kaynaklarda da kaydedilen bu türbeler, Merv'e gelen ziyaretçilerin ve bölge halkının başlıca ziyaret yerlerindendir.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Tarihî kaynaklarla doğrulanmış
Büreyde b. Husayb ve Hakem b. Amr el-Gıfârî Merv'de vefat etmiştir.[2,3]
- Geleneksel kabul
Sultan Kale'nin güneydoğusundaki iki türbe, bu iki sahabinin kabirleri üzerindedir.[1,3]
TDV, Hakem'in mezarının Merv'de Tennûrkerân mevkiinde Büreyde'nin kabri yanında olduğunu kaydeder; bugünkü yapıların bu kabirlerle özdeşliği geleneğe dayanır.
Ziyaret ederken
Ziyaret adabı
- Türbeler ziyaretgâh olarak kullanılır; sessiz olun ve dua edenlere saygı gösterin.
Konum ve yakındaki yerler
37.65330, 62.17150 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
TürbeMerv1,4 km
Sultan Sencer Türbesi
Sultan Sencer Türbesi, Büyük Selçuklu hükümdarının 1157'de defnedildiği, Merv'in Sultan Kale bölümünün ortasındaki 38 metrelik çift kubbeli türbedir.
Arkeolojik AlanMerv2,1 km
Antik Merv Arkeoloji Parkı
Antik Merv, Erk Kale, Gâvur Kale ve Selçuklu şehri Sultan Kale'yi kapsayan, dört bin yıllık vaha şehirlerinin kalıntılarını barındıran UNESCO mirası parktır.
TürbeMerv2,9 km
Yûsuf Hemedânî Türbesi
Yûsuf Hemedânî Türbesi, Ahmed Yesevî'nin şeyhi olan sûfînin Merv'deki kabri üzerindeki, 16. yüzyıl ve 1890 tarihli mescitlerle çevrili türbedir.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Merv (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Büreyde b. Husayb (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Hakem b. Amr (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Hergit · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons