Çifte Minareli Medrese nedir?
Çifte Minareli Medrese, Erzurum İçkale'de yer alan ve Hatuniye Medresesi adıyla da bilinen iki katlı, dört eyvanlı, açık avlulu bir Selçuklu medresesidir. Kitabesi olmadığından inşa tarihi kesin değildir; genellikle 13. yüzyılın sonlarına tarihlenir. Taç kapının iki yanındaki payandalar üzerinde yükselen tuğla minareleri yapıya adını verir.
Neden önemli?
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre 35 × 48 metrelik ölçüleriyle Anadolu'nun en büyük Selçuklu medresesidir. Selçuklu taç kapılarında genellikle süslenmeyen yan yüzlerin burada bezenmiş olması ve cepheye çeşme, niş ve pencere gibi öğelerin katılması yapıyı ayrıcalıklı kılar.
Şerefeden yukarısı yıkılmış iki minare, kaideden itibaren 26 metre yüksekliğindedir; asabalar arasındaki yivler üçgen çinilerle, pabuç kısımları mavi çiniyle yazılmış 'Allah' ve 'Muhammed' isimleriyle süslüdür. Medresenin güneyinde Üç Kümbetler yer alır.
Tarihi
12. yüzyıl ortası (tahmini)
Doğu duvarının kale suru olması ve duvar işçiliğindeki farklılıklar nedeniyle bir Saltuklu yapısının kalıntıları üzerine kurulduğu düşünülür.
13. yüzyıl sonu
Bugünkü medresenin inşa tarihi olarak kabul edilir.
1623–1640
Harap durumdayken IV. Murad döneminde onarılıp top imalathanesine dönüştürüldü; daha sonra yeniden medrese olarak kullanıldı.
Cumhuriyet dönemi
Bir süre müze olarak kullanıldı.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Kesinliği tartışmalı
Medresenin 13. yüzyıl sonunda inşa edildiği[1]
Yapının kitabesi yoktur; tarihleme üslup ve yapım özelliklerine dayanır ve kaynaklarda farklı tarihler önerilir.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Üç Kümbetler hemen güneyinde, Ulu Cami ise yanı başındadır; üçü birlikte gezilebilir.
Galeri
Konum ve yakındaki yerler
39.90581, 41.27836 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
CamiErzurum50 m
Erzurum Ulu Camii
Kaybolan kitabesine dayanılarak 1179'da Saltuklu Melik Nâsırüddin Muhammed'e atfedilen, ilk yapısından yalnızca kıble duvarı kalan Erzurum camisi.
TürbeErzurum250 m
Üç Kümbetler
Çifte Minareli Medrese'nin güneyinde, Saltuklu dönemine tarihlenen Emîr Saltuk Kümbeti ile anonim kümbetlerin oluşturduğu mezar anıtları grubu.
CamiErzurum450 m
Lala Mustafa Paşa Camii
Kanûnî döneminde Lala Mustafa Paşa'nın 1562'de yaptırdığı, TDV İslâm Ansiklopedisi'nde Mimar Sinan eseri olarak anılan Erzurum camisi.
MedreseErzurum550 m
Yakutiye Medresesi
İlhanlı emîri Hoca Yakut'un 1310-1311'de Gazan Han ve Bolugan Hatun adına yaptırdığı medrese; bugün Türk İslam Eserleri ve Etnografya Müzesi.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- Yarım gün
Erzurum
Erzurum Tarihî Merkez Yürüyüşü (Yarım Gün)
Yakutiye Medresesi, Lala Mustafa Paşa Camii, Ulu Cami, Çifte Minareli Medrese ve Üç Kümbetler: Erzurum'un Saltuklu'dan Osmanlı'ya tarihî merkezi.
- Durak
- 5
- Mesafe
- ~850 m
- Ulaşım
- Yürüyüş
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Çifte Minareli Medrese (Erzurum) – TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Erzurum – TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Yakutiye Medresesi Türk İslam Eserleri ve Etnografya Müzesi – Erzurum
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı – Türkiye Kültür Portalı · Resmî kurum · Türkçe · kulturportali.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Francesco Bini · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons