
Müzdelife nedir?
Müzdelife, Mina ile Arafat arasında uzanan ve harem sınırları içinde kalan bir düzlüktür. Hacılar arefe günü güneş battıktan sonra Arafat'tan buraya iner, akşam ve yatsı namazlarını birlikte kılar ve geceyi burada geçirir. Alanın içindeki Kuzah tepesi ve Meş'ar-i Haram Mescidi, Hz. Peygamber'in vakfe yaptığı yerle ilişkilendirilir.
Neden önemli?
el-Bakara 2/198'de Arafat'tan inildiğinde Meş'ar-i Haram'da Allah'ın anılması istenir. Âlimlerin bir kısmı bu ifadeyle Müzdelife'nin tamamını, bir kısmı içindeki Kuzah tepesini kastetmiştir.
Hz. Peygamber Vedâ haccında Arafat'tan sonra Müzdelife'ye gelip akşamla yatsıyı birlikte kıldı; sabah namazından sonra Meş'ar-i Haram'da kıbleye dönerek dua etti (Müslim, “Hac”, 147).
Doğu–batı uzunluğu yaklaşık 4,4 km olan alan 963 hektarı kapsar; sınırları bugün işaret levhalarıyla belirlenmiştir.
Tarihi
Câhiliye dönemi
Kureyş ve müttefikleri kendilerini imtiyazlı saydıkları için vakfeyi Arafat yerine Müzdelife'deki Kuzah tepesinde yapıyordu.
632 (h. 10)
Hz. Peygamber Vedâ haccında Müzdelife'de geceledi ve sabah Meş'ar-i Haram'da dua etti.
1973
Mina ve Müzdelife'nin sınırları Suudi Hac Bakanlığı bünyesindeki bir komisyonca belirlendi.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Kesinliği tartışmalı
Kur'an'daki Meş'ar-i Haram'ın Müzdelife'nin tamamı mı, yoksa içindeki Kuzah tepesi mi olduğu tartışmalıdır.[1,2]
TDV'ye göre fıkıh âlimlerinin çoğunluğu Kuzah tepesi, tefsir, hadis ve siyer âlimlerinin büyük kısmı Müzdelife'nin tamamı görüşündedir.
- Rivayet
Müzdelife'ye “Cem'” denmesinin sebeplerinden biri olarak Hz. Âdem ile Havvâ'nın burada buluştuğu rivayet edilir.[1,4]
Aynı buluşma kaynaklarda Arafat için de rivayet edilir; bu anlatı sahih bir hadise dayanmaz.
Konum ve yakındaki yerler
21.39250, 39.93780 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları

Kutsal AlanMekke5,2 km
Mina
Mina, Mekke ile Müzdelife arasında, hacda şeytan taşlama, kurban ve bayram günlerinde konaklamanın yapıldığı; Cemerât Köprüsü'nün bulunduğu vadidir.

CamiMekke5,3 km
Nemire Mescidi
Nemire Mescidi, Arafat'ın batı sınırında, Hz. Peygamber'in Vedâ hutbesini okuyup öğle ile ikindiyi birlikte kıldırdığı yerde kurulmuş büyük camidir.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 1 gün

Mekke
Mekke Siyer Mekânları Rotası
Cennetü'l-Muallâ'dan Hira'ya, Arafat'tan Sevr'e Mekke'deki siyer mekânlarını bir günde araçla dolaşan rota; Mekke'ye yalnızca Müslümanlar girebilir.
- Durak
- 10
- Mesafe
- ~40 km
- Ulaşım
- Özel araç veya taksi (Hira'ya yürüyüş)
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Müzdelife (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Meş‘ar-i Harâm (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Muzdalifah (Discover Makkah)
Mekke ve Kutsal Mekânlar Kraliyet Komisyonu — Discover Makkah · Resmî turizm kurumu · İngilizce · discovermakkah.sa · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 4Arafat (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 5Al-Mash'ar Al-Haram Mosque (Discover Makkah)
Mekke ve Kutsal Mekânlar Kraliyet Komisyonu — Discover Makkah · Resmî turizm kurumu · İngilizce · discovermakkah.sa · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Arisdp · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Mekke'de keşfetmeye devam edin

Kutsal AlanMekke
Arafat
Arafat, Mekke'nin yaklaşık 21 km doğusunda, haccın rüknü olan vakfenin yapıldığı geniş ovadır; Cebel-i Rahme ve Nemire Mescidi bu alandadır.

MağaraMekke
Cebel-i Nur ve Hira Mağarası
Hira Mağarası, Mekke'nin kuzeydoğusundaki Cebel-i Nur'un zirvesine yakın küçük bir kaya boşluğudur; Hz. Muhammed'e ilk vahiy 610'da burada geldi.

Kutsal AlanMekke
Kâbe
Kâbe, Mescid-i Haram'ın ortasındaki, Müslümanların namazda yöneldiği küp biçimli mabettir; Kur'an'a göre temellerini Hz. İbrâhim ve Hz. İsmâil yükseltti.

CamiMekke
Mescid-i Haram
Mescid-i Haram, Mekke'de Kâbe'yi çevreleyen, tavaf ve sa'y alanlarını içine alan, hac ve umrenin merkezindeki camidir; tarih boyunca defalarca genişletildi.