Yedi Mescitler ve Fetih Mescidi
المساجد السبعة
Yedi Mescitler ve Fetih Mescidi nedir?
Yedi Mescitler (Mesâcid-i Seb'a), Medine'nin kuzeybatısında, Sel' dağının batı eteğinde, 627'deki Hendek Savaşı'nın yaşandığı bölgedeki küçük mescitlerin ortak adıdır. Grubun en önemlisi, Hz. Peygamber'in kuşatma sırasında zafer için dua ettiği yerde yapılan Fetih Mescidi'dir. “Yedi Mescit” adı yakın döneme ait bir adlandırmadır.
Neden önemli?
Hendek Savaşı'nda Medine'yi kuşatan müttefik (Ahzâb) orduya karşı, Selmân-ı Fârisî'nin önerisiyle şehrin kuzeyine hendek kazıldı. Fetih Mescidi, Hz. Peygamber'in kuşatma sırasında dua ettiği yerde yapıldığı için Mescid-i Ahzâb, bulunduğu yüksekliğe nisbetle Mescid-i A'lâ diye de anılır.
Klasik kaynaklarda Fetih, Selmân-ı Fârisî, Hz. Ali ve Hz. Ebûbekir mescitleri geçer; Hz. Ömer ve Sa'd b. Muâz (Fâtıma) mescitlerinin 20. yüzyılda yapıldığı tahmin edilir. Grubun yedincisi olarak kimi zaman Kıbleteyn, kimi zaman Râye veya Benî Harâm mescidi sayılır.
Kaynaklar bugün ayakta kalan mescitlerin sayısı konusunda farklı bilgi verir: TDV'nin 2004 tarihli maddesi, Fetih ve Selmân-ı Fârisî dışındakilerin yıktırıldığını ve alanda yeni bir cami inşa edilmekte olduğunu yazar; Visit Madinah ise Ebûbekir Mescidi'nin kaldırıldığını ve beş mescidin kaldığını belirtir. Bölgede Kral Abdullah döneminde yapılan büyük Hendek Camii de bulunur.
Tarihi
627 (h. 5)
Hendek Savaşı sırasında şehrin kuzeyine yaklaşık 5,5 km uzunluğunda bir hendek kazıldı; Hz. Peygamber Sel' dağının eteğinde dua etti.
706–712
Ömer b. Abdülaziz'in Medine valiliği sırasında Fetih Mescidi eski planına uygun olarak yeniden yapıldı.
1179 ve 1181
Eyyûbî döneminde Seyfeddin Hüseyin b. Ebü'l-Heycâ, Fetih ve Selmân-ı Fârisî mescitlerini yeniden yaptırdı.
1851–1854
Sultan Abdülmecid döneminde Fetih ve Hz. Ali mescitleri bazalt taşıyla yeniden inşa edildi.
Günümüz
Fetih Mescidi Kral Selman döneminde restore edildi; alana büyük Hendek Camii eklendi.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Rivayet
Hz. Peygamber'in Fetih Mescidi'nin yerinde pazartesi, salı ve çarşamba günleri dua ettiği, duasının çarşamba günü iki namaz arasında kabul edildiği nakledilir.[3,5]
- Tarihî kaynaklarla doğrulanmış
Hendek kazılması Selmân-ı Fârisî'nin önerisiyle yapıldı.[1,4]
- Resmî kaynakla doğrulanmış
“Yedi Mescit” adı yakın döneme aittir; mescitler önceleri “Fetih mescitleri” diye anılıyordu ve altı taneydi.[1,3]
Konum ve yakındaki yerler
24.47680, 39.59580 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
Tarihî Kent DokusuMedine1,3 km
Sakîfetü Benî Sâide
Sakîfetü Benî Sâide, Mescid-i Nebevi'nin kuzeybatısında, Hz. Peygamber'in vefatından sonra Hz. Ebûbekir'in halife seçildiği tarihî gölgeliğin bulunduğu yerdir.
MescitMedine1,7 km
Gamâme Mescidi
Gamâme Mescidi, Mescid-i Nebevi'nin güneybatısında, Hz. Peygamber'in bayram ve yağmur duası namazlarını kıldırdığı musallânın yerindeki tarihî mescittir.
MüzeMedine1,7 km
Hicaz Demiryolu Medine İstasyonu
Hicaz Demiryolu Medine İstasyonu, II. Abdülhamid'in yaptırdığı Şam–Medine hattının 1908'de açılan son durağıdır; bugün Medine tarihini anlatan müzedir.
CamiMedine1,8 km
Mescid-i Nebevi
Mescid-i Nebevi, Hz. Muhammed'in 622'de Medine'de inşa ettiği, Ravza'nın ve kabrinin bulunduğu, fazilette Mescid-i Haram'dan sonra gelen camidir.
CamiMedine1,9 km
Kıbleteyn Mescidi
Kıbleteyn Mescidi, Medine'de namaz sırasında kıblenin Kudüs'ten Kâbe'ye çevrildiği yer olarak bilinen, “iki kıbleli mescit” adıyla anılan camidir.
MezarlıkMedine2,4 km
Cennetü'l-Bakî
Cennetü'l-Bakî, Mescid-i Nebevi'nin doğusunda, Hz. Peygamber döneminden beri Medine'nin mezarlığı olan, Hz. Osman ve birçok sahabinin yattığı kabristandır.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 3 gün
Medine
3 Günlük Medine Ziyaret Rotası
Mescid-i Nebevi'den Kuba'ya, Kıbleteyn'den Uhud'a Medine'nin başlıca Asr-ı Saadet mekânlarını ve müzelerini namaz vakitlerine göre üç güne yayan rota.
- Durak
- 13
- Mesafe
- ~46 km
- Ulaşım
- Yürüyüş + taksi veya tur otobüsü
- 1 gün
Medine
Medine'de 1 Günde Ziyaret Rotası
Tek günde Mescid-i Nebevi, Bakî, Kuba, Kıbleteyn, Yedi Mescitler ve Uhud Şehitliği'ni namaz vakitlerine göre sıralayan yoğun bir Medine rotası.
- Durak
- 7
- Mesafe
- ~15 km
- Ulaşım
- Yürüyüş + taksi veya tur otobüsü
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Mesâcid-i Seb‘a (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Hendek Gazvesi (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3The Seven Mosques (Visit Madinah)
Medine Kalkınma İdaresi — Al Madinah Official Tourism Site · Resmî turizm kurumu · İngilizce · visitmadinahsa.com · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 4The Trench (Visit Madinah)
Medine Kalkınma İdaresi — Al Madinah Official Tourism Site · Resmî turizm kurumu · İngilizce · visitmadinahsa.com · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 5Al-Fateh Mosque (Visit Madinah)
Medine Kalkınma İdaresi — Al Madinah Official Tourism Site · Resmî turizm kurumu · İngilizce · visitmadinahsa.com · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Imam Khairul Annas · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Medine'de keşfetmeye devam edin
CamiMedine
Kuba Mescidi
Kuba Mescidi, Hz. Muhammed'in hicrette Medine'ye varmadan önce Kuba'da inşa ettiği, İslam'ın ilk mescidi kabul edilen camidir; Mescid-i Nebevi'nin yaklaşık 3 km güneyindedir.
MezarlıkMedine
Uhud Şehitliği
Uhud Şehitliği, Medine'nin kuzeyinde, 625'teki Uhud Savaşı'nda şehit düşen Hz. Hamza ve diğer sahabilerin defnedildiği, duvarla çevrili kabristandır.
CamiMedine
Cuma Mescidi
Cuma Mescidi, Hz. Peygamber'in hicrette Kuba'dan Medine'ye giderken Rânûnâ vadisinde ilk cuma namazını kıldırdığı yerde yapılmış camidir.
DağMedine
Uhud Dağı
Uhud Dağı, Medine'nin kuzeyinde yaklaşık 7–8 km uzanan kırmızımsı kayalık bir dağdır; 625'teki Uhud Savaşı eteklerinde yaşandı ve hadislerde sevgiyle anılır.