
Gül Baba Türbesi nedir?
Gül Baba Türbesi, Budapeşte'nin Buda yakasında Rózsadomb (Gül Tepesi) semtinde yer alan, 1541'de vefat ettiği kabul edilen Bektaşî dervişi Gül Baba'nın türbesidir. Budin'in fethinden kısa süre sonra, 1543–1548 yıllarında Budin Beylerbeyi Yahyâ Paşazâde Mehmed Paşa tarafından yaptırıldı. Kesme taştan sekizgen türbe, 2014'te imzalanan protokolle TİKA ve Macaristan'ın ortak projesi kapsamında restore edilerek 2018'de yanında yeni bir müzeyle birlikte açıldı.
Neden önemli?
Türbe, Avrupa içlerindeki Osmanlı hâkimiyetinden günümüze ulaşan az sayıdaki mimari hatıradan biridir. 16. yüzyılda altmış dervişin barındığı bir tekkenin parçasıydı ve Budin'in en büyük Müslüman mezarlığının ortasında bulunuyordu.
Budin'in 1686'da kaybından sonra Cizvitlerce kiliseye çevrilen yapı, 19. yüzyıldan itibaren Türk-Macar dostluğunun simgesi olarak korunmuş; Türkiye 1973'te iç dekorasyonuna katkıda bulunmuştur.
Tarihi
1541
Gül Baba'nın Budin'in fethi sırasında vefat ettiği rivayet edilir.
1543–1548
Budin Beylerbeyi Yahyâ Paşazâde Mehmed Paşa türbeyi ve tekkeyi yaptırdı.
1566
Bir tamir kaydına göre tekke altmış dervişi barındıracak büyüklükteydi.
1690
Budin'in kaybından sonra türbe Cizvit rahiplerince kiliseye çevrildi.
1867
Sultan Abdülaziz'in muhtemel ziyareti için belediye tarafından düzenlendi.
1960'lar–1973
Macar hükümeti türbeyi çevreleyen sonradan yapılmış galeriyi kaldırdı; Türkiye iç dekorasyon için sanduka örtüsü, halı ve levhalar gönderdi.
2016–2018
TİKA ile Macaristan'ın ortak projesiyle restore edildi; 2018'de yeni Gül Baba Müzesi ile birlikte açıldı.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Rivayet
Gül Baba'nın Budin'in fethi sırasında (1541) vefat ettiği ve buraya defnedildiği rivayet edilir.[1,2]
Evliya Çelebi onun Merzifonlu bir Bektaşî dervişi olduğunu ve Budin seferinde şehit düştüğünü yazar; türbedeki bir levhada ise Eylül 1541'de Fethiye Camii'nde namaz kılarken vefat ettiği belirtilir. Hayatı hakkında çeşitli rivayetler vardır.
- Kesinliği tartışmalı
Gül Baba'nın asıl adının Câfer olduğu ve Isparta yöresinden geldiği aktarılır.[2]
Isparta Senirkent'teki Veli Baba Dergâhı'na ait bir şecereye dayanan bu bilgi, Evliya Çelebi'nin Merzifon'u doğum yeri olarak gösteren anlatımından farklıdır.
Ziyaret ederken
Ziyaret adabı
- Türbe ve tekkeler dinî ziyaret yerleridir; içeride sessiz olunmalı ve ayakkabılar girişte çıkarılmalıdır.
- Omuzları ve dizleri örten kıyafet tercih edilmelidir.
Konum ve yakındaki yerler
47.51598, 19.03493 · OpenStreetMap'te aç
Kaynaklar ve Referanslar
- 1GÜLBABA TEKKESİ ve TÜRBESİ
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2GÜLBABA
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Sayın Cumhurbaşkanımız Macaristan'da Gül Baba Türbesi'ni Açtı
Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) · Resmî kurum · Türkçe · tika.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Lóránd Péter · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons