Gevherşad Camii nedir?
Gevherşad Camii, Meşhed'deki İmam Rıza Türbesi külliyesinin güney kesiminde yer alan cuma camiidir. Timurlu Hükümdarı Şâhruh'un eşi Gevher Şad tarafından kendi malından yaptırılmış; kıble eyvanındaki, oğlu hattat Baysungur'un yazdığı kitabe 1418 tarihini taşır. Encyclopaedia Iranica'ya göre sonraki yüzyıllarda külliyeye pek çok yeni bina eklendiği hâlde Timurlu camisi baskın yapı ve cemaatle namaz kılınan tek yer olarak kalmıştır.
Neden önemli?
Kıble eyvanının altındaki mozaik çini panelde mimar olarak Kıvâmüddîn b. Zeynüddîn Şîrâzî'nin adı geçer. TDV İslâm Ansiklopedisi, 1418 tarihli Meşhed Ulucamii'ni dört eyvanlı cami planının gelişiminde önemli bir aşama olarak anar ve camiyi Timurlular döneminin en güzel mimari eserlerinden biri olarak niteler.
Tarihi
1418 (h. 821)
Oğlu Baysungur'un yazdığı kitabeye göre Gevher Şad'ın kendi malından yaptırdığı cami bu yıl tamamlandı; aynı yıl türbeyi ziyaret eden Şâhruh'un döneminde caminin neredeyse bittiği kaydedilir.
1426 (h. 829)
Caminin vakfiyesi düzenlendi.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- İmam Rıza Türbesi külliyesinin içinden girilir.
Ziyaret adabı
- Omuzları ve dizleri örten, bol kıyafet giyilmesi; kadınların başlarını örtmesi beklenir.
- Camiye ayakkabılar çıkarılarak girilir.
- Namaz vakitlerinde turistik ziyaret yapılmaz; ziyareti vakit aralarına göre planlayın.
- İbadet edenlerin önünden geçmeyin, yüksek sesle konuşmayın ve flaşlı fotoğraf çekmeyin.
Konum ve yakındaki yerler
36.28750, 59.61472 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
TürbeMeşhed100 m
İmam Rıza Türbesi
Meşhed'de İmam Ali er-Rızâ'nın (ö. 818) kabri etrafında Gaznelilerden Safevîlere genişleyen, avlular, camiler ve medreselerden oluşan türbe külliyesi.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Gowhar-šād Mosque — Encyclopaedia Iranica
Encyclopaedia Iranica Foundation · Ansiklopedi · İngilizce · iranicaonline.org · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Âsitân-ı Kuds — TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Mescid-i Şâh — TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 4Astan Quds Razavi — resmî site
Âsitân-ı Kuds-i Razavî · Mekânın resmî sitesi · İngilizce · razavi.ir · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Goudarz.memar · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons