Zübeyr b. Avvam Camii ve Türbesi nedir?
Zübeyr b. Avvam Camii, Basra'nın güneybatısındaki ez-Zübeyr kasabasında, aşere-i mübeşşereden sahabi Zübeyr b. Avvâm adına yapılmış cami ve türbedir. Zübeyr, 656'daki Cemel Vak'ası sırasında savaş alanından ayrılırken Vâdi's-Sibâ' denilen yerde öldürülmüştü. Kasaba, erken İslam dönemi Basra'sının kalıntılarının bulunduğu alanın yakınındadır.
Neden önemli?
Zübeyr b. Avvâm, Hz. Peygamber'in halası Safiyye bint Abdülmuttalib'in oğlu ve cennetle müjdelenen on sahabiden biridir; Hendek, Hayber ve Mekke'nin fethi başta olmak üzere pek çok gazvede bulunmuştur.
Fondation Max van Berchem'in araştırma projesine göre Hasan-ı Basrî, Talha ve Zübeyr'in kabirleri erken Basra'nın yerini gösteren başlıca işaretlerdendir; İbn Battûta, Seydi Ali Reis ve Carsten Niebuhr gibi seyyahların kayıtları bu türbelerin kimliğine süreklilik kazandırır.
Tarihi
656 (h. 36)
Zübeyr b. Avvâm, Cemel Vak'ası sırasında savaş alanından ayrılırken Vâdi's-Sibâ' denilen yerde öldürüldü.
1554
Osmanlı amirali Seydi Ali Reis erken Basra harabelerindeki Zübeyr, Talha ve Hasan-ı Basrî'nin kabirlerini ziyaret etti.
Yakın dönem
Türbe mezhep çatışmalarının yaşandığı yıllarda tahrip edildi, ardından onarıldı.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Hasan-ı Basrî Türbesi aynı bölgede, yaklaşık 2 km uzaklıktadır.
Ziyaret adabı
- Omuzları ve dizleri örten, bol kıyafet giyilmesi; kadınların başlarını örtmesi beklenir.
- Camiye ayakkabılar çıkarılarak girilir.
- Namaz vakitlerinde turistik ziyaret yapılmaz; ziyareti vakit aralarına göre planlayın.
- İbadet edenlerin önünden geçmeyin, yüksek sesle konuşmayın ve flaşlı fotoğraf çekmeyin.
- Türbede sessiz olunur; kabir ziyaretinde dua ve Kur'an okumakla yetinilir.
- Türbeye ayakkabılar çıkarılarak girilir.
Konum ve yakındaki yerler
30.39852, 47.68988 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
TürbeBasra1,9 km
Hasan-ı Basri Türbesi
Basra'nın güneybatısında, erken İslam dönemi Basra'sının kalıntıları yakınında, tâbiî âlim ve zâhid Hasan-ı Basrî'ye (ö. 728) ait olduğu kabul edilen türbe.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Zübeyr b. Avvâm — TDV İslâm Ansiklopedisi
TDV İslâm Araştırmaları Merkezi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Early Islamic Basrah (Iraq) — araştırma projesi
Fondation Max van Berchem · Vakıf · İngilizce · maxvanberchem.org · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Basra — Encyclopaedia Iranica
Encyclopaedia Iranica Foundation · Ansiklopedi · İngilizce · iranicaonline.org · Erişim: 24 Eylül 2026
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.