
Necmeddîn-i Kübrâ Türbesi
Necmeddîn-i Kübrâ Türbesi nedir?
Necmeddîn-i Kübrâ Türbesi, Köneürgenç'in kuzeyindeki büyük mezarlığın ortasında, Sultan Ali ve Pîryâr Velî türbeleriyle birlikte bir topluluk oluşturan yapıdır. 1221'deki Moğol katliamında ölen Kübreviyye pîri Necmeddîn-i Kübrâ'ya atfedilir.
Neden önemli?
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Necmeddîn-i Kübrâ, Orta Asya kökenli üç büyük tarikattan biri olan Kübreviyye'nin kurucusudur ve yetiştirdiği altmışa yakın halife nedeniyle "şeyh-i velî-tırâş" diye anılır; Moğolların 1221'de Gürgenç'te yaptığı katliam sırasında öldü.
ICOMOS değerlendirmesine göre türbe 14. yüzyılın ilk yarısında yapılmış, portalı ise 12.–13. yüzyıllara tarihlenir. TDV, İbn Battûta'nın 1332'de türbeden söz ettiğini ve zâviyede yolculara yemek dağıtıldığını anlattığını, türbenin 19. yüzyılda Hive hanı Muhammed Emin Han tarafından onarıldığını kaydeder.
Tarihi
1221 (h. 618)
Necmeddîn-i Kübrâ, Moğolların Gürgenç'i ele geçirdiği sırada öldürülür.
14. yüzyıl ilk yarısı
Bugünkü türbe inşa edilir; portal daha eski (12.–13. yüzyıl) bir yapıya aittir.
1332
İbn Battûta türbeyi ve yolculara yemek veren zâviyeyi anlatır.
19. yüzyıl
Hive hanı Muhammed Emin Han türbeyi onarır.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Geleneksel kabul
Türbe, Necmeddîn-i Kübrâ'nın kabri olarak kabul edilir.[1,2]
TDV, Gürgenç dışında "Necmeddîn-i Kübrâ'ya atfedilen bir kabir ve zâviyenin" günümüze ulaştığını belirtir; bazı kaynaklar onun hankahına defnedildiğini aktarır. Sözlü gelenekte türbenin Timur tarafından yaptırıldığı anlatılır; TDV bunun onarım ve genişletmeyle ilgili olabileceğini not eder.
Ziyaret ederken
Ziyaret adabı
- Türbe, bölge halkının yoğun olarak ziyaret ettiği bir mekândır; dua edenlere saygı gösterin.
Konum ve yakındaki yerler
42.32570, 59.14600 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları

TürbeKöneürgenç1,8 km
Türabek Hanım Türbesi
Türabek Hanım Türbesi, sekizgen planı ve mavi-beyaz geometrik desenli iç kubbesiyle Köneürgenç'in en büyük türbesi olan 14. yüzyıl Hârizm yapısıdır.

Minare ve AnıtKöneürgenç1,9 km
Kutluğ Timur Minaresi
Kutluğ Timur Minaresi, Köneürgenç'in en belirgin yapısı olan, yaklaşık 60 metre yüksekliğiyle Orta Asya'nın en yüksek tarihî minarelerinden biridir.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Necmeddîn-i Kübrâ (TDV İslâm Ansiklopedisi)
Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi (TDV İSAM) · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 2Kunya-Urgench — ICOMOS değerlendirme raporu (UNESCO arşivi)
ICOMOS / UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3Kunya-Urgench (UNESCO Dünya Mirası Merkezi)
UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Tim Williams · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons