Hasankeyf Kalesi nedir?
Hasankeyf Kalesi, Batman'ın Hasankeyf ilçesinde Dicle Nehri'nin yaklaşık 200 metre yukarısında yükselen kayalık üzerindeki kaledir. Batman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre ilk olarak 363'te Bizanslılar tarafından yapıldı. 640'ta İslam ordusunca fethedilen şehrin kalesi, 12. yüzyılın başından 1232'ye kadar Artukluların Hasankeyf kolunun merkeziydi; içinde Büyük ve Küçük Saray ile Ulu Cami kalıntıları bulunur.
Neden önemli?
Kale, Ilısu Barajı'nın su tutmasından sonra eski Hasankeyf'ten yerinde kalan en önemli bölümdür. Batman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2012'den beri kapalı olan kalenin yürüyüş yolları ve yön levhalarıyla yeniden ziyarete açıldığını ve Büyük Saray'da restorasyon çalışmalarının başladığını duyurmuştur.
Kaleden Dicle'ye inen, her biri yaklaşık 200 basamaklı biri açık, biri gizli iki yol su taşımak için kullanılmıştır. 1260'taki Moğol istilasında halk kaleye ve yamaçtaki mağaralara sığınmıştı.
Tarihi
363
Bizanslılar tarafından Süryani piskoposluk merkezi olarak kale inşa edildi.
640
Hz. Ömer döneminde Iyâz b. Ganm komutasındaki İslam ordusu tarafından fethedildi.
1102–1232
Artukluların Hasankeyf kolunun merkezi oldu; ardından Eyyûbîlerin bir kolu burada hüküm sürdü.
1260
Hülâgû'nun Moğol ordusu karşısında halk kaleye ve mağaralara sığındı.
2020
Ilısu Barajı'nın su tutmasıyla eski yerleşimin aşağı kesimleri sular altında kaldı.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Kalede yürüyüş yolları engebelidir; rahat ayakkabı giyin ve yaz aylarında su bulundurun.
Konum ve yakındaki yerler
37.71198, 41.41009 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
TürbeHasankeyf1,8 km
Zeynel Bey Türbesi
Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan'ın oğlu Zeynel Bey için yapılan turkuaz çinili silindirik kümbet; 2017'de Hasankeyf Kültür Parkı'na taşındı.
CamiHasankeyf2,2 km
Er-Rızk Camii
Hasankeyf'te 1409'da Eyyûbî Sultanı Süleyman'ın yaptırdığı cami; yaklaşık 1.700 tonluk ana gövdesi 2019'da Kültür Parkı'na taşındı.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Hasankeyf Kalesi
Batman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü · Resmî kurum · Türkçe · batman.ktb.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 2Hasankeyf Kalesi Turizme Açıldı
Batman İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü · Resmî kurum · Türkçe · batman.ktb.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 3Hasankeyf (Yusuf Oğuzoğlu, c. 16, 1997)
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.