Harran Ulu Camii nedir?
Harran Ulu Camii, Şanlıurfa'nın Harran ilçesinde, Harran Höyüğü'nün kuzeydoğu eteğinde, Emevî halifesi II. Mervân tarafından 744–750 yıllarında yaptırılan caminin kalıntılarıdır. Halk arasında Cennet Camii olarak da bilinir. Doğu cephesi, mihrabı, şadırvanı ve kare gövdeli minaresinin büyük bölümü ayaktadır.
Neden önemli?
Kültür ve Turizm Bakanlığı yapıyı Anadolu'da inşa edilen ilk anıtsal cami, ilk revaklı avlulu cami ve en zengin taş süslemeli camilerden biri olarak tanımlar. Şanlıurfa Valiliği'ne göre yaklaşık 104 × 107 metrelik boyutlarıyla döneminin büyük camilerindendir.
Cami, Harran'ın Emevî ve Abbâsî dönemlerindeki ilim merkezi kimliğiyle birlikte anılır ve kalıntılar halk arasında "Harran Üniversitesi" olarak da tanıtılır. Ancak Şanlıurfa Valiliği, Sâbit b. Kurre ve Battânî gibi bilginlerin yetiştiği Harran okulunun yerinin bugün kesin olarak bilinmediğini belirtir.
Tarihi
639–640
Harran, Hz. Ömer döneminde Iyâz b. Ganm tarafından fethedildi.
744–750
Harran'ı yönetim merkezi yapan Emevî halifesi II. Mervân camiyi yaptırdı.
12. yüzyıl sonu
Selâhaddîn-i Eyyûbî döneminde Harran onarıldı ve bakımı yapıldı.
1260
Moğol kuşatmasının ardından şehir ve cami harap oldu; Harran bir daha eski önemine kavuşamadı.
2023–2024
6 Şubat 2023 depremlerinde hasar gören cami, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nca restore edildi; çalışmalar Temmuz 2024'te tamamlandı.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Kalıntılar açık alandadır; yaz aylarında gölge azdır, sabah erken saatleri tercih edin ve su bulundurun.
Konum ve yakındaki yerler
36.86464, 39.03117 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
Tarihî Kent DokusuHarran300 m
Harran Kümbet Evleri
Harran'da kerpiçten yapılmış, konik kubbeli geleneksel evler; 1979'daki tescilde 960 örneği belgelenen yerel mimarinin simgesi.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Bu mekânın yer aldığı rotalar
- 1 gün
Harran
Harran ve Şuayb Şehri (Şanlıurfa'dan Günübirlik)
Şanlıurfa'dan günübirlik: Emevî dönemi Harran Ulu Camii, konik kubbeli kümbet evler ve Hz. Şuayb'la ilişkilendirilen Şuayb Şehri harabeleri.
- Durak
- 3
- Mesafe
- ~31 km
- Ulaşım
- Özel araç veya tur aracı
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Harran Ulu Camii
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı – Türkiye Kültür Portalı · Resmî kurum · Türkçe · kulturportali.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 2Harran (Ramazan Şeşen, c. 16, 1997)
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
- 3Kültür Turizmi
T.C. Şanlıurfa Valiliği · Resmî kurum · Türkçe · sanliurfa.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 4Harran
T.C. Şanlıurfa Valiliği · Resmî kurum · Türkçe · sanliurfa.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 5Harran Ulu Camii Restorasyonu Tamamlandı
T.C. Şanlıurfa Valiliği · Resmî kurum · Türkçe · sanliurfa.gov.tr · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: Mehmetkrckrc · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Harran'da keşfetmeye devam edin
Arkeolojik AlanHarran
Şuayb Şehri
Harran'ın doğusunda Geç Roma dönemine ait kent kalıntıları; içindeki kaya oyma mağara yerel gelenekte Hz. Şuayb'ın makamı olarak ziyaret edilir.