Bursa'nın Tarihî Camileri ve Türbeleri

Bursa'nın en önemli tarihî camileri Ulu Cami, Yeşil Cami, Orhan Gazi Camii ile Muradiye, Yıldırım ve Hüdavendigar külliyelerinin camileridir; en çok ziyaret edilen türbeler ise Osman Gazi ve Orhan Gazi türbeleri, Yeşil Türbe, Muradiye türbeleri ve Emir Sultan Türbesi'dir. Bu yapıların çoğu, 2014'te UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan "Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğu'nun Doğuşu" alanının parçasıdır.

Hanlar Bölgesi ve Ulu Cami

Orhan Gazi'nin 1339–1340'ta yaptırdığı külliye, zamanla Bursa'nın ticaret merkezi olan Hanlar Bölgesi'ne dönüştü. Yıldırım Bayezid'in yaptırıp 1399–1400'de tamamlanan Ulu Cami, yirmi kubbesi, harimdeki şadırvanı ve duvarlarını kaplayan hat yazılarıyla şehrin başcamisidir. Hemen yanındaki Koza Han ile bedesten ve çarşılar, Bursa'nın ipek ticaretiyle özdeşleşen tarihini gösterir.

• 

  Cami·Bursa

  Bursa Ulu Camii

  Yıldırım Bayezid'in yaptırdığı, 1399–1400'de tamamlanan; yirmi kubbesi, harimdeki şadırvanı ve hat levhalarıyla tanınan Bursa'nın ulu camisi.

• 

  Cami·Bursa

  Orhan Gazi Camii

  Bursa çarşısının merkezinde Orhan Gazi'nin 1339–1340'ta yaptırdığı, Hanlar Bölgesi'nin çekirdeğini oluşturan külliyenin camisi; 1417'de onarıldı.

• 

  Kervansaray ve Han·Bursa

  Koza Han

  Bursa'da Ulu Cami ile Orhan Camii arasında 1490–1491'de inşa edilen, avlusunda şadırvanlı köşk mescidi bulunan iki katlı tarihî han.

Kurucuların türbeleri: Tophane

Osmanlı Beyliği'nin kurucusu Osman Gazi, Orhan Gazi'nin Bursa'yı almasından sonra, geleneğe göre kendi vasiyeti üzerine, Bizans döneminden kalan bir manastırın "Gümüşlü Kümbet" denilen şapeline defnedildi. Orhan Gazi de aynı manastırın, büyük ihtimalle camiye çevrilen bölümüne gömüldü. 1855 depreminde yıkılan türbeler, 1863'te Sultan Abdülaziz tarafından yeniden yaptırıldı.

• 

  Türbe·Bursa

  Osman Gazi ve Orhan Gazi Türbeleri

  Bursa Tophane'de, Osmanlı Beyliği'nin kurucusu Osman Gazi ile Bursa'yı alan oğlu Orhan Gazi'nin türbeleri; bugünkü yapılar 1863'te yeniden inşa edildi.

Yeşil Külliye, Emir Sultan ve Yıldırım

Çelebi Sultan Mehmed'in yaptırdığı Yeşil Cami, 1419'da tamamlanan inşaatı ve 1424'te bitirilen çinileriyle erken Osmanlı sanatının en zengin yapılarındandır; karşısındaki Yeşil Türbe padişahın kabrini barındırır. Yakınındaki Emir Sultan Türbesi, Yıldırım Bayezid'in damadı olan Buharalı sûfînin kabridir ve Bursa'nın başlıca manevi ziyaret yerlerindendir. Biraz kuzeydoğuda Yıldırım Bayezid'in 1391–1395'te kurduğu külliye ve Osmanlı'nın ilk revaklı türbesi yer alır.

• 

  Cami·Bursa

  Yeşil Cami

  Çelebi Sultan Mehmed'in 1414–1419'da Hacı İvaz Paşa'ya yaptırdığı, 1424'te bitirilen çinileri ve hünkâr mahfiliyle tanınan Bursa'daki cami.

• 

  Türbe·Bursa

  Yeşil Türbe

  Yeşil Cami'nin karşısındaki tepecikte, Çelebi Sultan Mehmed'in (ö. 1421) kabrini barındıran, yeşil ve turkuaz çinileriyle Bursa'nın simgesi sayılan türbe.

• 

  Türbe·Bursa

  Emir Sultan Camii ve Türbesi

  Bursa'nın doğusunda, Buharalı sûfî Emîr Sultan'ın (ö. 1429) türbesi ile III. Selim'in 1804–1805'te barok üslupta yeniden yaptırdığı camiden oluşan külliye.

• 

  Külliye·Bursa

  Yıldırım Bayezid Külliyesi

  Bursa'nın doğusundaki tepede Yıldırım Bayezid'in 1391–1395'te yaptırdığı; cami, medrese, darüşşifa ve Osmanlı'nın ilk revaklı türbesini içeren külliye.

Muradiye ve Çekirge

II. Murad'ın 1425–1426'da yaptırdığı Muradiye Külliyesi, Bursa'da sultanlarca kurulan son külliyedir ve zamanla hanedan mensuplarının türbeleriyle dolu bir hazîreye dönüştü. II. Murad'ın vasiyeti üzerine türbesinin üstü açık bırakıldı; hazîrede Şehzade Cem ve Şehzade Mustafa'nın türbeleri de bulunur. Çekirge'deki Hüdavendigar Külliyesi'nde ise alt katı cami, üst katı medrese olan yapı ile 1389'da Kosova'da şehit düşen I. Murad'ın türbesi bulunur.

• 

  Külliye·Bursa

  Muradiye Külliyesi

  II. Murad'ın 1425–1426'da yaptırdığı, Bursa'da sultanlarca kurulan son külliye; üstü açık II. Murad Türbesi ile Cem ve Mustafa türbelerini barındırır.

• 

  Külliye·Bursa

  Hüdavendigar Külliyesi

  Çekirge'de I. Murad'ın yaptırdığı, alt katı cami, üst katı medrese olan özgün yapı ile 1389'da Kosova'da şehit düşen sultanın türbesini içeren külliye.

Cumalıkızık

Şehir merkezinin yaklaşık 10 km doğusundaki Cumalıkızık, erken Osmanlı döneminde vakıf köyü olarak kuruldu. UNESCO, köyü başkent Bursa'ya kırsal destek sağlayan sistemin bu özelliği gösteren tek köyü olarak miras alanına dahil etti. Köy yaşayan bir yerleşim olduğundan ziyaretçilerin sakinlerin mahremiyetine özen göstermesi beklenir.

• 

  Tarihî Kent Dokusu·Bursa

  Cumalıkızık

  Uludağ eteğinde, erken Osmanlı döneminde vakıf köyü olarak kurulan ve 270 evlik dokusuyla UNESCO'nun Bursa miras alanının kırsal bileşeni olan köy.

Ziyaret ederken

• Şehir merkezindeki yapılar (Tophane, Ulu Cami, hanlar, Orhan Gazi Camii) yürüyerek birbirine bağlanabilir; Yeşil ve Emir Sultan için kısa bir yürüyüş ya da taksi yeterlidir.
• Muradiye ve Çekirge şehrin batısında, Cumalıkızık ise doğusundadır; bu noktaları ayrı bir güne ayırmak rahat bir program sağlar.
• Camilere uygun kıyafetle girin ve namaz vakitlerinde turistik ziyaret yapmayın.
• Türbelerde sessiz olun; kabir ziyaretinde dua ve Kur'an okumakla yetinin.