Rükn-i Âlem Türbesi nedir?
Rükn-i Âlem Türbesi, Mültan'ın eski kale alanının kuzeybatı ucunda, Delhi'deki Tuğluk hükümdarı Gıyâseddin'in 1320–1324 arasında yaptırdığı sekizgen türbedir. UNESCO geçici listesindeki metne göre yapı, sûfî Şah Rükn-i Âlem'in vefatından sonra onun ailesine verildi; kırmızı tuğladan yapılan 35 metre yüksekliğindeki türbe mavi-beyaz sırlı çinilerle süslüdür.
Neden önemli?
TDV İslâm Ansiklopedisi, türbeyi Mültan'ın en görkemli yapısı olarak tanımlar. Üç kademeli yapı, köşelerdeki eğimli payandalarla desteklenen kalın duvarlar, 15 metre çaplı kubbe ve şişam (Hint gül ağacı) ahşabından hatıllarla bölgenin tuğla mimarisinin önemli bir örneğidir. İçerideki oyma ahşap mihrabın türünün en erken örneği olduğu düşünülür.
UNESCO geçici listesindeki metne göre şeyhin sandukası 72 torununun sandukasıyla çevrilidir ve türbe her yıl Güney Asya'nın her yerinden 100.000'i aşkın ziyaretçiyi ağırlar.
Tarihi
1320–1324
Tuğluk hükümdarı Gıyâseddin türbeyi yaptırdı.
14. yüzyıl
Türbe, Şah Rükn-i Âlem'in vefatından sonra ailesine verildi ve onun kabrini barındırdı.
2004
UNESCO Dünya Mirası geçici listesine alındı.
Bilgilerin dayanağı
Hassas bilgileri dayanak seviyeleriyle ayrı gösteriyoruz. Seviyeler nasıl belirleniyor?
- Kesinliği tartışmalı
Türbenin başlangıçta Tuğluk hanedanı için tasarlandığı.[1]
UNESCO geçici listesindeki metin bunu 'muhtemelen' kaydıyla aktarır.
Ziyaret ederken
Pratik bilgiler
- Bahâeddin Zekeriyyâ Türbesi aynı kale tepesinde, birkaç yüz metre uzaklıktadır.
Ziyaret adabı
- Türbeye girmeden ayakkabılar çıkarılır.
- Başın örtülmesi beklenir.
Konum ve yakındaki yerler
30.19890, 71.47140 · OpenStreetMap'te aç
Yakındaki ziyaret noktaları
TürbeMultan500 m
Bahâeddin Zekeriyyâ Türbesi
Sühreverdiyye'yi Hint alt kıtasında yayan Bahâeddin Zekeriyyâ'nın Mültan'ın eski kalesindeki kabri; TDV'ye göre şehrin en çok ziyaret edilen türbesi.
Mesafeler kuş uçuşudur; yürüme mesafesi daha uzun olabilir.
Kaynaklar ve Referanslar
- 1Tomb of Shah Rukn-e-Alam (Tentative List)
UNESCO World Heritage Centre · UNESCO · İngilizce · whc.unesco.org · Erişim: 24 Eylül 2026 Resmî
- 2MÜLTAN
TDV İslâm Ansiklopedisi · Ansiklopedi · Türkçe · islamansiklopedisi.org.tr · Erişim: 24 Eylül 2026
Bilgiler son olarak 24 Eylül 2026 tarihinde kontrol edildi.
Fotoğraf: ZainShahid117 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons